Gjykata Themelore e Prishtinës, për herë të parë ka dënuar me burgim një politikan, i cili ka mbajtur funksione politike brenda institucioneve të larta të Kosovës, për shkak të nxitjes dhe përhapjes publikisht të urrejtjes, përçarjes dhe mosdurimit ndërmjet grupeve kombëtare, racore dhe etnike që jetojnë në Kosovë, të cilat sanksionohen me Nenin 147 të Kodit Penal të Kosovës.

Ivan Todosijeviq, ish-ministër i Administrimit të Pushtetit Lokal i Qeverisë së Kosovës, nga radhët e Listës Serbe, më 5 dhjetor të këtij viti, është dënuar me 2 vjet burgim, për shkak se, siç thuhet në komunikatën e Gjykatës Themelore të Prishtinës, “duke e keqpërdorur pozitën apo autorizimet e tij, me dashje kishte nxitur dhe përhapur publikisht urrejtje, përçarje dhe mosdurim midis grupeve kombëtare, racore dhe etnike që jetojnë në Republikën e Kosovës”.

Megjithatë, ky vendim është i shkallës së parë dhe kundër këtij vendimi pala ka të drejtë ankese në Gjykatën e Apelit të Kosovës.

Më 24 mars 2019, Todosijeviq, në një tubim të qytetarëve serbë në Zveçan kundër intervenimit të NATO-s, publikisht kishte thënë që “masakra e Reçakut ishte trillim” dhe që “terroristët shqiptarë e trilluan gjithë këtë”.

Deklarata me elemente të veprës penale

Ismet Salihu, profesor i së Drejtës Penale Ndërkombëtare, thotë për Radion Evropa e Lirë që, bazuar në aspektin juridik – penal, ngritja e aktakuzës ndaj Todosijeviqit dhe dënimi i tij, kanë bazë të plotë juridike, duke u bazuar në paragrafët e Nenit 147 të Kodit Penal Të Kosovës.

Sipas tij, çdo person i cili me veprimet e tij nxit dhe përhapë urrejtje kombëtare, racore apo fetare, konsiderohet se ka kryer vepër penale. Për më shumë, siç thotë ai, rrethanat janë edhe më rënduese kur një vepër të tillë e kryen një person që mban post politik, institucional dhe publik, duke e keqpërdorur pozitën e tij.

“Ka bazë se si është kualifikuar kjo deklaratë ( e Todosijeviqit), sepse është dhënë në mënyrë publike. Po të ishte dhënë në mënyrë jo publike, ta zëmë, në kafene, në banesë e të tjera, ajo nuk është vepër penale. Por, në mënyrë publike, qoftë drejtpërdrejt para opinionit publik ose përmes mediave, ajo është e inkriminuar si vepër penale e nxitjes së urrejtjes”, thotë Salihu.

Ai shton që vepra penale, për të cilën është dënuar Todosijeviq, radhitet ndër veprat penale që e rrezikojnë rendin kushtetues dhe sigurinë e vendit.

Avokati nga Kosova, Arianit Koci, duke folur për Radion Evropa e Lirë, vlerëson që lidhur me deklaratat e ish-ministrit Todosijeviq, ekzistojnë dy nivele të përgjegjësisë, ajo politike dhe ajo individuale.

Sipas tij, lidhur me përgjegjësinë politike, Todosijeviq, për deklaratën e dhënë, është shkarkuar nga kryeministri, tashmë në detyrë, Ramush Haradinaj. Ndërkaq, lidhur me përgjegjësinë individuale, siç thotë Koci, Kodi Penal i Republikës së Kosovës, në mënyrë të qartë i ka sanksionuar veprimet e kundërligjshme që ndërlidhen me Nenin 147.

Avokati Koci konsideron që deklarata e ish-ministrit Todosijeviq, “se masakra e Reçakut ka qenë një trillim i shqiptarëve terroristë”, përmban elemente, të cilat e formësojnë veprën penale, për të cilën edhe është dënuar.

“Deklarata e tij e dhënë publikisht, si e tillë, nga pozita e ministrit, konsideroj se ka deformuar faktet që kanë ndodhur në luftën në Kosovë, ka përçuar përçarje dhe ka krijuar urrejtje mes dy etnive, në rastin konkret shqiptarëve dhe serbëve. Ky deklarim padyshim se më së shumti i ka goditur familjarët e viktimave në Reçak. Në këtë deklarim nuk kemi të bëjmë me mendimin ndryshe, apo lirinë e shprehjes”, vlerëson Koci.

BE: Nuk ka vend për të mohuar ngjarjet në Reçak

Në mesin e janarit të vitit 1999, forcat serbe kishin hyrë në fshatin Reçak, ku kishin vrarë 45 shqiptarë, banorë të këtij fshati. William Walker, atëherë si shef i Misionit vëzhgues të OSBE-së në Kosovë, këto vrasje i pati cilësuar si “krim kundër njerëzimit”.

Ngjarja në Reçak pati ngjallur reagimet e bashkësisë ndërkombëtare, e cila ofroi një konferencë ndërkombëtare për Kosovën. Refuzimi nga ana e Serbisë e një marrëveshjeje që do ta ndalte spastrimin etnik në Kosovë nga forcat serbe, çoi në ndërhyrjen e NATO-s mbi caqet serbe.

Por, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka reaguar lidhur me dënimin e Teodosijeviqit nga Gjykata Themelore në Prishtinë, duke e cilësuar si vendim “të tmerrshëm”.

Sipas tij, Todosijeviq, kishte thënë të vërtetën, që krimi në Reçak, në janar të vitit 1999, siç tha ai, ishte i fabrikuar.

“Të gjithë anëtarët e Listës Serbe do të përsërisin të njëjtën dhe këtë po e përsëris edhe unë, pra, krimi në Reçak është i fabrikuar, ku gjithçka është falsifikuar nga ai mashtruesi i botës, hajni dhe gënjeshtari (William) Walker”, ka deklaruar Vuçiq.

Ndaj deklaratës së Vuçiqit, ka reaguar presidenti i Kosovës Hashim Thaçi. Presidenti Thaçi përmes një postimi në rrjetin social, Twitter tha se “paqja, pajtimi, drejtësia nuk mund të ndërtohet bazuar në mohimin e krimeve”

Edhe kryeministri në detyrë i Qeverisë së Kosovës, Ramush Haradinaj ka reaguar ndaj deklaratave të Vuçiqit. Në një shkrim në rrjetin social Facebook, ai ka theksuar që qëndrimi i Vuçiqit, i shprehur përmes deklaratës së tij, “dëshmon qartë se Serbia edhe në formë institucionale e ruan paturpësisht mendësinë kriminale të trashëguar nga koha e Millosheviqit”.

“Republika e Kosovës është shoqëri shumetnike, e përbërë nga shqiptarët dhe komunitetet tjera dhe urrejtja ndaj secilës etni është vepër e dënueshme me ligj”, ka shkruar Haradinaj.

Lidhur me deklaratën e presidentit serb Vuçiq, kanë reaguar edhe autoritetet e Bashkimit Evropian.

Zëdhënësja e Komisionit Evropian, Ana Pisonero, ka thënë që autoritetet duhet të punojnë për një vlerësim të ndershëm dhe të vërtetë të së kaluarës për respektimin e viktimave.

“Një gjë është e qartë, nuk ka vend për të mohuar ose relativizuar ngjarjet që ndodhën në Reçak, në Kosovë, në janar të vitit 1999. Mohimi dhe revizionizmi janë në kundërshtim me vlerat e Bashkimit Evropian dhe janë në kundërshtim me projektin e integrimit të Ballkanit Perëndimor në Bashkimin Evropian”, ka thënë Pisonero, duke shtuar se rajoni ka nevojë për pajtim, stabilitet dhe normalizim të marrëdhënieve.

Avokati nga Kosova, Tomë Gashi, më 6 dhjetor, ka ngritur kallëzim penal ndaj presidentit serb, në Prokurorinë Speciale të Kosovës.

Siç ka shkruar avokati Gashi në rrjetin social Facebook, kallëzimin penal ndaj presidentit Vuçiq e ka ngritur “për veprën penale të nxitjes së urrejtjes, përçarjes ose mosdurimit kombëtar, racor, fetar apo etnik nga Neni 147 i Kodit Penal të Republikës së Kosovës”.

Mohimi i krimeve të luftës, pa sanksionim me dispozitë të veçantë

Krimet e luftës dhe krimet kundër njerëzimit, sipas profesor Salihut, jo rrallë janë mohuar publikisht nga politikanë të caktuar, kryesisht ata serbë. Lidhur me sanksionimin e këtyre mohimeve, siç thotë ai, ekziston një lloj zbrazëtie në Kodin Penal të Kosovës.

Ndërkaq, profesor Salihu thotë që në të Drejtën Penale Ndërkombëtare, por edhe në Kodet Penale të disa shteteve, siç janë për shembull: Gjermania, Polonia, por edhe Maqedonia e Veriut, mohimi i krimeve të luftës dhe krimeve kundër njerëzimit janë paraparë si vepra penale të veçanta.

Siç thekson ai, Tribunali Ndërkombëtar për krimet e luftës në ish- Jugosllavi, me seli në Hagë, ka konstatuar që në Kosovë janë kryer krime të luftës dhe krime kundër njerëzimit, si dhe disa persona përgjegjës për këto krime janë dënuar.

“Kështu që, në këtë aspekt, duhet që në mënyrë urgjente të bëhet ndryshimi dhe plotësimi i Kodit Penal të Kosovës, në të cilin duhet të parashihet vepra penale e veçantë, specifike, e cila do ta mbante titullin mohimi i krimeve të luftës dhe krimeve kundër njerëzimit. Kjo do të ishte bazë edhe më e qëndrueshme, e posaçme, specifike, me të cilën do të inkriminoheshin, do të ndëshkoheshin personat, të cilët i mohojnë këto krime”, vlerëson Salihu.

Edhe avokati Koci shpreh mendimin që nevojitet ndryshimi dhe plotësimi i ligjit, ku do të futej dispozita, me të cilën do të sanksionohej mohimi i krimeve të luftës dhe kundër njerëzimit.

“Unë besoj që ndryshimet dhe plotësimet në ligj duhet të bëhen, por për rastin konkret (të Todosijeviqit), gjykata e ka pasur bazën e mjaftueshme për dënimin e ish-ministrit”, thekson Koci.

Profesor Salihu dhe avokati Koci theksojnë që deri më tani kemi pasur edhe deklarata të tjera të politikanëve, por edhe individëve të caktuar, të cilat kanë mundur të kualifikoheshin si veprime që bien ndesh me Nenin 147 të Kodit Penal të Kosovës, por, megjithatë, nuk ka pasur as ndjekje e as dënime nga ana e gjykatave.

TIRANË– Deklarata e presidentit serb Aleksandar Vuçiç, i cili e quajti masakrën e Reçakut një krim të fabrikuar, ka sjellë reagime të ashpra nga përfaqësues të politikës shqiptare. Është kryeministri Edi Rama, i cili në reagimin e tij ka bërë thirrje për paqe dhe stabilitet në rajon, teksa vuri theksin se për aq kohë sa Serbia nuk shkëputet nga e kaluara, sa më e largët është rruga e saj drejt të ardhmes.

“Si mundet dikush që të mohojë sot një krim lufte të dokumentuar mirë. Pse është kaq e vështirë që Serbia ta kuptojë se për aq kohë sa të mohojë realitetin e pastër kristal të Kosovës, fantazmat e së kaluarës do të vazhdojnë që të mijojnë rrugën e Serbisë drejt të ardhmes. (…) Ndërtoni paqe dhe prosperitet për të gjithë fëmijët tanë dhe filloni ta bëni rajonin tonë një model”, shkruan mes të tjerave Rama.

Çfarë ndodhi më 15 janar 1999 në Reçak
20 vjet më parë, mëngjesin e 15 janarit, forcat serbe të sigurimit vranë 45 civilë shqiptarë në Reçak në Komunën e Shtimes, masakër e cila tronditi botën dhe bëri kthesë në diplomacinë ndërkombëtare. Kjo ngjarje e cila bëri që bota të kthejë sytë nga Kosova, i parapriu edhe fushatës së bombardimeve të NATO-s ndaj forcave serbe. I pari  që  i dha zë kësaj ngjarje për gjenocidin që po kryhej në Kosovë, ishte  ish-shefi i misionit vëzhgues të OSBE-së në Kosovë, ambasadori William Walker, ku edhe e  pati cilësuar këtë masakër si “krim kundër njerëzimit”. Ëalker kishte ardhur një ditë pas ngjarjes makabër në Kosovë, ku edhe kishte parë nga afër kufomat. Edhe sot, ambasadori Walker vazhdon ta cilësojë këtë ngjarje si krim kundër njerëzimit.

Anthony Joshua dhe Andy Ruiz kanë përfituar shumë të majme parash pas revanshit të zhvilluar në mbrëmjen e sotme (e shtunë).

Joshua ka arritur t’i kthejë titujt e botës në kategorinë e peshave të rënda, WBA, WBO, IBF dhe IBO, pasi arriti të fitonte me pikë pas 12 raundesh ndaj Andy Ruiz.

Megjithatë, britaniku nuk e ka mposhtur meksikano-amerikanin vetëm në ring, por edhe në aspektin financiar.

Anthony Joshua dhe Andy Ruiz kanë përfituar shumë të majme parash pas revanshit të zhvilluar në mbrëmjen e sotme (e shtunë).

Joshua ka arritur t’i kthejë titujt e botës në kategorinë e peshave të rënda, WBA, WBO, IBF dhe IBO, pasi arriti të fitonte me pikë pas 12 raundesh ndaj Andy Ruiz.

Megjithatë, britaniku nuk e ka mposhtur meksikano-amerikanin vetëm në ring, por edhe në aspektin financiar.

Në anën tjetër, Ruiz thuhet se ka ky meç ka përfituar 10 milionë funte apo rreth 12 milionë euro.

Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti përmes një postimi në Twitter ka reaguar ndaj deklaratave të presidentit serb, Aleksander Vuçiq. Ky i fundit dje tha se Masakra e Reçakut është një trillim i sajuar nga Uilliam Uoker.

Kurti përmes postimi të tij tha se masakrat, gjenocidi dhe varret masive janë e vërtet e Serbisë.

“Ai nuk pranoi ta quante Srebrenicën një gjenocid, tani ai mohon masakrën e Reçakut. Ai dëshiron një të ardhme paqësore pa pranuar krime të së kaluarës. Por gjenocidi, varret masive dhe masakrat janë e vërteta e Serbisë. Është koha që Vuçiq të fillojë të merret me të.”, ka shkruar ai.

Nga Rexhep Qosja.

1.

Jemi të tronditur.

Të gjithë.

Jemi të tronditur, me shpirt e me mendje.

Të gjithë.

Të tronditur në këto ditë para e gjatë Ditës së madhe në historinë tonë- Ditës së Flamurit kombëtar e shpalljes së Shqipërisë shtet.

Të gjithë.

Të tronditur për shkak të gjithë atyre viktimave, të gjithë atyre të plagosurve, të gjithë atyre traumave që nuk kalojnë lehtë e shpejtë, për shkak të gjithë atyre dëmeve të mëdha lëndore, ekonomike, shoqërore e kulturore.

Jemi të tronditur për shkak të tragjedive që pësuan nënat, fëmijët, vajzat e reja e djemtë e rinj, në lule të rinisë.

Tronditja e shkaktuar kësaj here prej tërmetit të 26 nëntorit është tronditje që zgjat shumë. Dhe, zgjat shumë për shkak se pushton ndjenjat, pushton shpirtin, pushton ndërgjegjen e gjithë atyre që mendojnë përgjegjshëm.

Kjo është tronditje në të cilën përmblidhen ndjenja e mendime për historinë, për bashkëkohësinë dhe për ardhmërinë tonë, por edhe për historinë, bashkëkohësinë, ardhmërinë në përgjithësi. Kjo tronditje na nxit të vetëpyetemi:

A kemi mësuar krejt çka duhej prej historisë?

A e kemi vështruar dhe kuptuar sa e si duhet bashkëkohësinë?

A kemi menduar largpashëm për ardhmërinë?

2.
Në këtë gjendje tronditjesh mund të jesh i pushtuar edhe prej mendimesh kundër natyrës dhe me mendime të tilla t’i drejtohesh asaj:

Natyrë! Natyrë! Natyrë e mrekullueshme në këtë planet që i thonë Tokë, Tokë me bukuri të jashtëzakonshme që nuk mund të merren me mend në asnjë planet a trup tjetër qiellor. Na e ke bërë të mundshme jetën në hapësirat tua tokësore, ujore e ajrore. Pse kohë pas kohe po na e helmon jetën edhe me tragjedi, me tronditje, me pikëllime.

Përpos prej njerëzve, popujve, shteteve, fatkeqësitë, tronditjet po na vijnë edhe prej teje, Natyrë?!

Dhe po na vijnë me padrejtësi.

Hajde e mos e shpreh këtë mendim që nuk mund të mos thuhet këto ditë zie, kur i sheh arkivolet e tragjedisë dhe të pamëshirës natyrore!

Hajde e mos i shpreh këto mendime kur i sheh arkivolet dhe i dëgjon fjalët e medieve për tragjeditë që u mbyllën në ato arkivole:

Për tragjeditë e familjes Lala, të cilën e përbënte edhe Nëna me katër fëmijët, mes të cilëve binjakët dyvjeçarë, ndoshta ende duke u mëkuar nga qumështi i nënës.

Asnjë fjalë, asnjë figurë, asnjë mendim, asnjë pamje nuk është e mjaftueshme për të përshkruar, për të paraqitur gjithë tronditjen që na shkaktoi pamëshira tragjike me të cilën natyra e dënoi këtë nënë me katër fëmijët e saj, me binjakët e saj! Dhe të tjerët bashkëviktima me ta.

Hajde e mos i shpreh këto mendime kur i sheh arkivolet në të cilat u mbyllën tragjeditë e anëtarëve të familjeve Cara, Ndreu, Gregu, Vata, Reçi, Meçja. E të tjera, tragjeditë e të cilave na e copëtojnë zemrën.

Hajde mos i shpreh këto mendime kur i sheh arkivolet e dy vëllezërve kosovarë, Abazi, të valltares, të piktores, të studentes që donte të studionte arkitekturën e bëhej mjeke, të të rinjve të tjerë e të rejave të tjera që nuk pritën të provojnë të mirat e gëzimet që sjell pjekuria!

Por, hajde e mos e thuaj edhe një mendim tjetër që kë krejt nuk do e ngre kundër shqiptuesit të këtij mendimi: tronditjes që na ka pushtuar i kanë kontribuar disa njerëz, disa nga ata njerëz të zgjedhur gjatë 30 vjetëve tona për të krijuar institucionet e për të ngritur ekspertët që do të merreshin me të priturat e me të papriturat që mund të na sillte kur natyra e pamëshirshme e kur njëmendësia e keqkuptuar.

Dhe, këta njerëz i quajmë politikanë e shtetarë!

3.
Në këto ditë tronditjesh unë nuk mund të mos mendoj edhe për ato që kam parë e kam dëgjuar qe tridhjetë vjet në jetën partiake, politike, shtetërore shqiptare. E ato që dëgjoja dhe ato që shihja gjatë njëzet e katër orëve të ditës e të natës ishin e janë mosmarrëveshjet, zënkat, konfliktet, mosdurimet, urrejtjet e ndërsjella të forcave politike, në radhë të parë të prijësve politikë dhe të argatëve të tyre.

Deri në ditën e tërmetit tragjik nuk gjendej arsye, nuk gjendej mjet, nuk gjendej qëllim kombëtar, shoqëror, shtetëror a moral, më në fund njerëzor, që prijësit partiakë e shtetërorë të këtyre tridhjetë vjetëve do t’i bënte e do t’i detyronte , më në fund, të merreshin vesh. Jo.

E mosmarrëveshjet e tyre, mosdurimet e tyre, zënkat e tyre, konfliktet e tyre, privilegjet e tyre dhe lukset e tyre janë ndër arsyet e degdisjes së gati dy milionë shqiptarëve nga Shqipëria e Kosova në Botë gjatë10-15 vjetëve të fundit!

Tani, përnjëherë, pas tërmetit, pas fatkeqësisë natyrore, u pajtuan: gjetën atë që as këta e as ata paraardhësit e tyre nuk e gjenin kurrsesi më parë: u pajtuan!

Dhe, ai, kryetari partiak që qe sa vjet në Shqipëri, në Kosovë, në Ballkan, në Evropë e në SHBA flet vetëm për më të këqijat, më të ulëtat, më të poshtrat, më të zezat, më të krimshmet e Shqipërisë në politikën e atyre ndaj të cilëve është në opozitë, përnjëherë tha: me gjithë ndasitë që kemi, në nevojë jemi një komb! Por, Por!

Mendja e tij na mësoi se vetëm në nevojë, e jo edhe në tragjedi, vetëm në nevojë e jo edhe në gëzime, në nevojë e jo edhe në varfëri, jemi komb, jemi një komb!

Dhe kjo fjali megjithatë shumë shpejt u botua në rrjetet sociale të kundërshtarit politik – të të sulmuarit pa pushim shumëvjeçar!

Dhe, kështu u pajtuan! I pajtoi tragjedia e të varfërve! I pajtoi tragjedia e të shpërfillurve. I pajtoi tragjedia e të konsideruarve të tepërt! Por u pajtuan rrejshëm.

Mund të them siç po them se pikërisht tani kur këta rreshta po i qes në shkrimin tim po dëgjoj sulmet e dy Sulmuesve të pandalshëm ndaj të Sulmuarit të gjithnjëshëm – kryeministrit Edi Rama! Dhe, po i shoh Sulmuesit duke u sjellë ndaj pasojave tragjike të tërmetit si qeveri e dytë e Shqipërisë, që e shpërfill, s’e pranon Qeverinë që zgjodhi populli! Dhe, Shqipëria e Abdyl Frashërit, Vaso Pashës e Ismail Qemalit na bëhet Shqipëri me dy qeveri të papajtueshmë në ditët paskajshëm pikëlluese, tronditëse në historinë e saj!

4.
Dua të shpresoj, dua të besoj se pas tërmetit të 26 nëntorit të vitit 2019 populli shqiptar do të jetë forcë politike me sy, me të cilët do të shohë më qartë se deri tash, forcë politike që e sheh qartë, që e kupton qartë gjendjen e vet, që e mendon qartë ardhmërinë e pasardhësve të vet, që mendon jo vetëm për premtimet e të priturat, si deri tani, por edhe për të papriturat natyrore, politike, shtetërore.

Njëmendësia aq e pritur, aq e ëndërruar, aq e dëshiruar na ka sjellë edhe shumë të papritura e shumë dëshpërime gjatë këtyre tridhjetë vjetëve. NA e solli edhe “qeverinë” e dytë në ditët më dhembjesjellëse!

Por, nuk jam pesimist.

Pesimist nuk mund të më bëjnë ata që postet politike i shfrytëzojnë për t’u qëndisur me miliona duke shfrytëzuar postet politike, ata që postet politike i shfrytëzojnë për t’u stolisur me vila në Gjirin e Lalzit e përgjatë bregdetit, në Brezovicë e Prevallë. Dhe jo vetëm. Jo. Kurrë.

Pas tronditjes sado e gjatë qoftë, që solli tërmeti, fatkeqësia, megjithatë, do të bëhet nxitje për forcim, për ngritje shpirtërore, etike, shoqërore, kombëtare, shtetërore.

Populli shqiptar, përpos gjatë këtyre tridhjetë vjetëve tranzicion, kurrë, në asnjë epokë a periudhë historike, nuk ishte pa figura historike si Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, Jeronim De Rama, Konstandin Kristoforidhi, Pashko Vasa, Hoxha Tahsini, Jani Vreto, Abdyl Frashëri, Sami Frashëri, Naim Frashëri, Luigj Gurakuqi, Hasan Prishtina, Isa Boletini, që politikën e përdorën jo duke u pasuruar prej saj po duke u flijuar për Shqipërinë e për shqiptarët.

Durrësi, më i dëmtuari në tërmetin e 26 nëntorit, do ta marrë veten. Shumë tërmete ka përjetuar Durrësi: më 177 para erës sonë, më 334, 506, 1273, 1869, 1870, 1926, 1979… dhe shpejt e ka marrë veten. Ishte qytet i dëshiruar edhe prej të huajve, prej miqve dhe prej pushtuesve. Takimet me popuj të tjerë e kanë pasuruar kulturën e tij e qytetërimin e tij dhe e kanë shtuar lavdinë e tij historike e kombëtare. Fatkeqësinë e fundit natyrore, si edhe herët e tjera, Durrësi do ta përballojë, do ta mundë me dhuntinë e tij të madhe jetëkrijuese, gjallëruese ndërtimore e gjithëkombëtare.

Në sajë të dhuntive të Durrësit, në sajë të solidarësisë që treguan bashkatdhetarët kudo që janë sot e, sidomos, Kosova, shqiptarët e goditur prej tërmetit do të kenë gatishmëri e do të dinë të zbatojnë mësimet e rilindësve të mëdhenj të cilët me gjithë sakrificat e pamatshme e bënë Shqipërinë dhe e bënë shqiptarin: më të fortë, më të ngritur e më të zhvilluar në të gjitha pikëpamjet.

Fatkeqësia e 26 nëntorit do të përfundojë me fuqizim të përgjithshëm të shqiptarëve: të mundësive ndërtuese e krijuese.

E kuptueshme. Nuk është thënë pa dëshmi shumëshekullore se dhembjet e vuajtjet i bashkojnë njerëzit më shumë se gëzimet.

E tani për tani më e rëndësishmja është: të jemi – të gjithë me Durrësin, me Tiranën, me Thumanën e të gjitha qytetet, qytezat, fshatrat që i dëmtoi tërmeti, të jemi me ta me çka kemi, me çka mundemi e me çka dimë. Se ashtu do të jemi me shtetin amë, Shqipërinë, me Kosovën, me gjithë bashkëkombëtarët kudo ndodhen ata.

Prishtinë 26-29 nëntor 2019

Nesër bëhen dy muaj që prej mbajtjes së zgjedhjeve të përgjithshme e të parakohshme në vend. Por, marrëveshja mes dy partive të para, Vetëvendosjes dhe LDK-së, ende nuk është arritur duke i lënë qytetarët e vendit në pritje.

Periskopi kishte raportuar qysh në muajin korrik se plani i LDK-së ishte të merrte pozitën e kryetarit të shtetit dhe t’i linte kësisoj rrugën çelë Albin Kurtin për t’u bërë kryeministër.

Kjo parti politike doli e dyta në zgjedhjet e 6 tetorit, dhe i dhuroi menjëherë pozitën e kryeministrit z.Kurti, i cili i kishte vetëm 7 mijë vota më shumë se znj.Vjosa Osmani, kandidate për kryeministre. I pari 183 mijë ndërsa e dyta 176 mijë.

Iu kujtojmë se në vitin 2014, Isa Mustafa ishte bërë kryeministër me shumë më pak vota se z.Hashim Thaçi, i cili po në bazë të asaj marrëveshjeje për Qeverinë Mustafa, ishte bërë president i vendit.

Por, tashmë hesapet kanë ndryshuar. Kryeministri i ri do të jetë Albin Kurti, ndërkohë që LDK-ja po insiston në idenë fillestare, që Isa Mustafa të jetë i pari i shtetit më 2021, kur i përfundon mandati z.Thaçi, president aktual i vendit, shkruan Periskopi.

Por, kush do të duhej të ishte president i Kosovës sipas Vetëvendosjes?

Në një prononcim të dhënë sot për Klan Kosova, deputetja grua më e votuar e Vetëvendosjes, Albulena Haxhiu deklaroi se presidenti i vendit nuk duhej të ishte as nga Vetëvendosja, por as nga LDK-ja. Ky post – sipas saj – duhej t’i takonte një personaliteti unifikues për vendin.

Rexhep Qosja është një ndër personalitetet më të vlerësuara në Kosovë nga z.Albin Kurti, kryetar i Vetëvendosjes dhe nga anëtarët e tjerë të partisë së tij.

Por, Qosja në fakt nuk ka qëndrime të mira me Lidhjen Demokratike të Kosovës, e të cilët i ka sulmuar shpesh lidhur me qëndrimet e tyre politike në vitet dhe dekadat e fundit.

Iu kujtojmë se në qershor të këtij viti, Kurti e kishte himnizuar veprën e z.Qosja për ditëlindjen e tij, madje duke dhënë idenë për titullin e një vepre që do të quhej “Nga Jeronim De Rada te Rexhep Qosja”.

Gjashtë muaj pas meçit që e tronditi botën e boksit, Anthony Joshua i është hakmarrë Andy Ruiz Jr, duke i rifituar titujt e tij të kampionit botëror në kategorinë e peshave të rënda në boks – WBO, WBA edhe IBF. Andy Ruiz Jr ia rrëmbeu Anthony Joshuas tre titujt e tij të kampionit botëror në boks, mirëpo tani britaniku i ka rifituar këta titujt, duke e mposhtur Ruizin me vendim unanim të gjyqtarëve, raporton Gazeta Express.

Në rundin e parë, Joshua ishte dominues, duke ia shkaktuar një çarje mbi syrin e mjatë Ruizit me një goditje të fortë.

Joshua e vazhdoi meçin me të njëjtën rrjedhë edhe gjatë rundit të dytë, duke e goditur disa herë fuqishëm Ruizin, i cili gjithashtu arriti t’ia shkaktojë Joshuas një të çarë mbi sy gjatë rundit të dytë.

Edhe rundi i tretë kaloi me pothuajse të njëjtën rrjedhë, ndërsa goditje më të fuqishme ndodhën në rundin e katërt, kur Joshua u tregua më i ashpër, ndërsa edhe Ruizi ia ktheu me të njëjtën monedhë në momentet e fundit.

Joshua ishte më i mirë në rundet vijuese, mirëpo u zemërua kur Ruiz e goditi pasi ra zilja për herë të dytë në dy runde radhazi. Në rundin e tetë, Ruizi arriti t’ia japë disa grushte më të fuqishme Joshuas, i cili dukej ende i zemëruar.

Rundi i tetë dhe i nëntë i takuan Ruizit, mirëpo Joshua u kthye më fuqishëm sërish në rundin e dhjetë, duke lëvizur më shumë në ring dhe duke mos e lejuar Ruizin ta grushtojë atë, por duke i përdorur duart e tij të gjata si epërsi për ta goditur rivalin.

Në rundin e 11-të, Joshua ishte sërish më i miri dhe u bë e qartë se Ruizi kishte nevojë për nokaut për ta fituar këtë rimeç, pasi që Joshua kishte grumbulluar më shumë pikë gjatë 11 rundeve paraprake.

Presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, inspektoi pranimin e helikopterëve të rinj të forcave serbe, përfshirë edhe katër helikopterë rusë Mi-35.

Në një ceremoni në bazën ajrore në Beograd, ai falënderoi Rusinë për mbështetjen ndërsa lavdëroi helikopterët Mi-35 që sipas tij “nuk kanë asnjë rival në botë”.

Armatosja e Serbisë nga Rusia ka nxitur shqetësime në perëndim dhe në vendet fqinje të rajonit që ende po ripërtërihet nga luftërat e përgjakshme të viteve të 90-ta.

Serbia, ushtria e së cilës bazohet në teknologjinë e armëve ish-sovjetike, ka siguruar nga Rusia vitet e fundit avionë luftarakë MiG-29 si dhe helikopterë, tanke dhe transportues të

Ajo aspiron anëtarësimin në Bashkimin Evropian, por ruan lidhjet e ngushta me Rusinë dhe ka refuzuar t’u bashkohet sanksioneve ndërkombëtare kundër saj për shkak të konfliktit në Ukrainë.

Ajo është zotuar se do të qëndrojë jashtë NATO-s, një synim ky i Rusisë e cila nuk e sheh me sy të mirë zgjerimin e aleancës ushtarake perëndimore në Ballkan.

Serbia është mbështetur tek Rusia në refuzimin e saj të vazhdueshëm për të njohur pavarësinë e Kosovës, e cila shpalli shtetësinë më 2008, nëntë vjet pas përfundimit të luftës me ndërhyrjen e NATO-s që u dha fund mizorive të forcave serbe kundër shqiptarëve.

Serbia gjithashtu varet tek Rusia për furnizimet me gaz natyror dhe kompania më e madhe lokale e naftës, është në pjesën më të madhe në pronësi të Gazpromit rus. 

Kryetari i LVV-së dhe kandidati i kësaj partie për kryeministër të Kosovës, Albin Kurti ka reaguar ndaj deklaratave të Vuçiqiit për mohim të masakrës së Reçakut.

Kurti ka thënë se ai nuk pranoi ta quante Srebrenicën një gjenocid, tani ai mohon edhe masakrën e Reçakut.

“Ai nuk pranoi ta quante Srebrenicën një gjenocid, tani ai mohon masakrën e Reçakut. Ai dëshiron të kalojë në një të ardhme paqësore, pa pranuar krime e së kaluarës. Por gjenocidi, varret masive dhe masakrat, janë e vërteta e Serbisë. Është koha për Vuçiqin të fillojë të merret me të”, ka shkruar Kurti në Twitter.

Një kronikë mesjetare tregon se çfarë ndodhi në një tërmet, të cilit ne nuk ia dimë magnitudën, por që tmerri i të cilit bëhet më i kuptueshëm, vetëm nëse ke përjetuar tërmetin e 26 nëntorit.

Tërmeti i 26 nëntorit me magnitudë 6.3 ishte një nga më të fortët që ka goditur Shqipërinë përgjatë historisë së njohur të vendit. Kjo do të thotë, për aq kohë sa tërmetet maten në mënyrë shkencore, ose pak a shumë që nga fillimi i shekullit të njëzetë.

Enciklopedia shqiptare e vitit 1985 përshkruan edhe disa tërmete të tjerë të fortë. Një tërmet i qershorit 1905 në qytetin e Shkodrës vlerësohet se kishte magnitudë 6.6 dhe intensitet në epiqendër 9 ballë. Ai u shoqërua me mbi 600 pasgoditje që vijuan deri në korrik të vitit 1906.

Për tërmetet më të hershme, ne na duhet të mbështetemi te përshkrimet e dhëna nga kronikanët e kohës për të marrë me mend afërsisht se çfarë ka ndodhur. Një i tillë ishte përshkrimi i kronikanit bizantin George Pachymeres, sjellë për lexuesin shqiptar fillimisht nga studiuesi Robert Elsie në faqen albanianhistory.net

Robert Elsie shkruan:

Historiani dhe studiuesi George Pachymeres (1242-afërsisht 1310) lindi në Nikea dhe mbajti poste të larta në Kostandinopojë. Libri i tij “Historia” mbulon sundimet e Mikailit të VIII Paleologut (1261-1282) dhe Andronikut II (1282-1328) dhe përbën burimin kryesor për këtë periudhë. Në këtë libër gjendet edhe një përshkrim prekës i një tërmeti të tmerrshëm që goditi qytetin e Durrësit. Historiani francez, Alain Ducellier jep korrikun e vitit 1267 si datë për këtë ngjarje tragjike.

Teksti i Pachymeres

Pas një periudhe kohore, një ngjarje e dhimbshme dhe e vajtueshme ndodhi në Durrës. Gjatë muajit korrik, zhurma të pazakonta e bënë tokën të dridhej vazhdimisht, zhurma që ne normalisht i quajmë ofshama. Ato paralajmëruan për diçka rrënqethëse që do të ndodhte.

Një ditë, zhurma ishte më e madhe dhe më e gjatë se sa kishte ndodhur më parë. Frika që rrëmbeu disa nga njerëzit i detyroi ata të kërkonin strehë jashtë qytetit, për shkak se kishin frikë se gjërat do të bëheshin edhe më keq.

Nata ra mbi ofshamën shurdhuese të ditës së mëparshme dhe bashkë me të, një tërmet i fortë ndodhi, më i dhunshëm se çdo tërmet tjetër për aq sa mbahej mend.

Nuk ishte, siç dikush mund ta përshkruajë atë, një dridhje e tokës që lëviz tërthor, por më shumë një valëzim i stërmadh dhe i përsëritur, i tillë që brenda njëçasti, i gjithë qyteti u kthye përmbys dhe u rrafshua.

Shtëpitë dhe ndërtesat e larta që nuk mbijetuan as edhe një sekondë, u lëshuan dhe rrëzuan, duke varrosur banorët brenda tyre. Sepse nuk kishte ku njerëzit të shpëtonin, për shkak se ndërtesat ishin ngritur njëra ngjitur me tjetrën.

Në të vërtetë, shumë më i madh ishte shansi i mbijetesës për ata që qëndruan brenda se sa për ata që vrapuan për të dalë nga shtëpitë që kishin shpëtuar pjesërisht.

Asnjë nga ndërtesat nuk mbijetoi e paprekur. Ato u rrëzuan mbi njëra-tjetrën, çdo ndërtesë që ndodhi të kishte shpëtuar nga fati i shkatërrimit, u rrëzua nga kolapsi i të tjerave.

Katastrofa ishte tepër e papritur dhe shumë mbytëse për të lejuar ndonjë që të mbijetonte duke ikur.

Për shumë njerëz, kjo ishte si një ëndërr; ata nuk e morën vesh kurrë se nëçfarë ngjarjeje vdiqën. Fëmijë të vegjël dhe foshnja, duke mos kuptuar çfarë ndodhi, u varrosën në rrënoja.

Shamata dhe trazirat ishin të tilla që të mbijetuarit, pasi e gjetën veten nga një dallgë shkumëzuese e detit, e imagjinuan këtë jo vetëm si fillimi i më shumë vuajtjeve, por më tepër, si fundi i botës.

Për shkak se qyteti ishte në breg të detit dhe tërmeti i tmerrshëm ndodhi kaq papritur, ata që e gjetën veten jashtë, të cilët praktikisht ishin shurdhuar, përballur me një potere të tillë nga zhurma e shtëpive që binin mbi njëra-tjetrën, nuk menduan gjë tjetër veçse për shkatërrimin e të gjithë universit.

Tërmeti zgjati për ca kohë derisa asgjë nuk mbeti më këmbë. Çdo gjë brenda qytetit ishte rrëzuar dhe kishte zënë banorët brenda, me përjashtim vetëm të Akropolit që qëndroi më këmbë dhe i mbijetoi tërmetit.

Kur dita zbardhi, banorët e zonave përreth vrapuan për në qytet menjëherë dhe filluan të gërmojnë, duke përdorur çdo gjë që mund të kapnin: kazma, cfurk dhe çdo lloj vegle tjetër që mund të gjenin.

Me të katra ata filluan të gërmojnë, duke u përpjekur natyrisht të shpëtonin çdo viktimë të pafat që mund të ishte ende gjallë, por për më shumë, duke u përpjekur për të kapur çfarëdolloj pasurie që ata mund të nxirrnin nga rrënojat. Siç ndodhi, me të vdekurit vdiqën edhe trashëgimtarët dhe nuk kishte kush të kërkonte pronën.

Kështu, pasi gërmuan nëpër rrënoja për shumë ditë dhe, me cfurkë dhe drapër, pasi morën një të korrë me ar, shqiptarët dhe të tjerët që jetonin përreth eventualisht e braktisën këtë qytet të lashtë në vetminë e vet, një qytet që tashmë vështirë se njihet, numëruar mes qyteteve ekzistuese jo për shkak se ekziston, por vetëm për shkak të emrit, Peshkopi i tij, Nicetas, i cili kishte qenë atje në këtë kohë, mbijetoi, megjithëse ai kishte plagët e katastrofës në të gjithë trupin e tij.

Pasi pa një katastrofë të tillë, të cilën askush nuk e kishte menduar kurrë si të mundshme, atë e zuri paniku dhe u arratis, duke e lënë metropolin jo vetëm pa personin e tij por gjithashtu edhe pa banorët, pa shkëlqimin e ndërtesave të saj dhe pa lulëzimin e mëparshëm.(BIRN)