‘babai” i Cd
Nga shpikjet e medha dihet gjithçka.Por ideatoret e teknollogjive qe perdorim perdite ngelen nganjehere ne hije.
Qe sot ne mengjes mund ta keni perdorur shume here per te degjuar muzike,per te pare ndodhta nje film ne DVD ose me thjeshte fare per te hedhur te dhena mbi te!
Behet fjale per Cd dhe ideatorin e saj James T.Rrussell

Ishte 1 Tetor 1982 kur ai rregjistroi dhe morri pateneten e ketij produkti .
Po si eshte i formuar nje Cd???
I gjithe sekreti qendron ne ”gropezat” dhe ne ”gungat” e tij….
Nje Cd eshte i formuar nga nje disk ne policarbonat(material plastik ky i ideuar nga kimiku gjerman Herman Schnell ne vitin 1953) i inçizuar* ne mikroskopike ”gropeza” te quajtura ”pit” qe jane te dimensioneve 0,5 micron(1/1000 e milimetrit),dhe formojne nje rruge nese mund te quhet e tille …..ne forme spiraleje!

E gjithe kjo,mbas inçizimit* mbulohet nga nje shtrese e holle dhe riflektuese alumini per te lehtesuar leximin nga ana e lazerit.E gjitha kjo ne fund mbrohet nga nje riveshje qe i behet ne material akrilik….

Per te rregjistruar muzike ne te,tingulli me pare digitalizohet,dmth trasformohet ne sekuenca zero e njesh,e memorizuar nen formen e ”spitit”.Rrezja lazer lexon ”pitin”(ne realitet lexon ”gungat” perkatese ne krahun e kundert te diskut)sipas ketij kodi:tranzitimi midis siperfaqes te sheshte e ”gunges” korrispondon me nje njesh,ndersa siperfaqja e sheshte(qofte ne bazen e diskut,qofte ne ”gunge”)korrispondon me nje zero!!
per te çmuar* kete variacion,rrezja lazer duhet te kete nje gjatesi vale perafersisht 780nanometer(nje e miliarda pjese e metrit),me nje sistem mekanik drejtimi jashtezakonisht kompleks.
Rrezja lazer duhet ne fakt te ndjeki* spiralen qe shkon nga qendra drejt aneve te Cd,dmth duhet te kete nje preçizionin e nje mikroni!
dhe jo vetem kaq…….dore mbas dore qe spiralja largohet,rrezja e shpejtesise lineare shtohet,motori i lexuesit duhet te kompensoj ate qe riduktohet ne menyre progresive dhe qe eshte numri i xhirove qe kryen……ne fillim me rreth 500 te tilla,per te kaluar me vone ne rreth 200 giro………

E gjithe kjo per te na dhene cilesine e duhur ,cilkesine e zerit,te dhenat etj,etj

Ja si eshte i ndertuar nje Cd-R(qe rishkruhet)

Nese ne nje Cd normal te dhenat jane te fiksuara ne ”pit”,inçizimet mikroskopike qe mbulojne siperfaqen e reflektueshme te tij.
Ndersa ne nje disk te rishkrueshem(Cd-R),siperfaqja nuk eshte e inçizuar,por e veshur nga nje shtrese e veçante.

Ne nje Cd- siperfaqja eshte me ngjyre te qarte dhe kur masterizohet,lazeri ngroh disa pika duke i bere pak te qarta.Lazeri i leximit ne Cd ”njeh” diferencen midis drites se reflektuar,keshtu mund te lexoje te dhenat.

Ne nje Cd-R shtrati eshte vetem ne policarbonat,material ky qe mund te nderroje zotesi ne varesi te temperatures ushtruar ne te.Ne nje fare temperature mbas ftohjes ai shnderohet ne trasparent,ne nje temperature tjere i zbehur.
Duke ndryshuar keto temperatura e duke modifikuar fuqine e lazerit te te ”shkruajturit” ,Cd-R here pas here merr shkelqime te ndryshme ne siperfaqen e tij e keshtu mund te jete serish i masterizuar.