Shkruan Ibrahim Egriu -Malmü -Sot, me rastin e 70-vjetorit të lindjes, mikut tonë të dashur, z. Ismail Begzati e të 46-vjetorit të lindjes se djalit tim të dashur-Lulzim Egriu, që të dyve u urojmë shëndet e jetë të gjatë sa malet e Korabit e bjeshkët e Sharrit!

Jungjatjeta bjeshkët e Australisë, maj 1963-Lamtumirë kurbet i mallkuar 1967-kthim në vendlindje.

Shkoi i varfër dhe u kthye i pasur në dy aspekte.

I vetmi kurbetçar, i cili mori rrugën e kurbetit në Australinë e largët dhe që pas pesë vitesh ktheu në vendlindje e tij të dashur është – Ismail Begazati.

Ismail Begzati

Ismail Begzati dhe miku i tij, Ibrahim Egriu

Ai, më 12 maj 2010 mbushen plot 70 vjeç. Lindi në Tërnovë, malësi të Gostivarit. Mësues i parë i tij ka qenë atdhetari dhe pishtari i arsimit, prof. i ndjerë, z. Aburrahman Beqiri, të cilin e kishte dhe mikun e tij më të afërt. Tetëvjeçaren e kreu në Gostivar dhe, për shkaqe ekonomike s’pati mundësi të vazhdojë shkollimin e mesëm.Jetën rinore e kaloi duke u marrë me prodhimin dhe shitjen e kërqeles, kurse më pas punoi në Novi Sad dhe Suboticë. Sa herë që kthente në gjirin familjar,kohë pas kohe vinte për vizitë tek ne në shkollën e fshatit, bisedonim për hallet e kurbetqarëve dhe që atëherë u njohëm për së afërmi me të. Mua dhe kolegut tim-Vehap Dukës,na tregoi se do nisën në kurbet diku larg në Australi. E lutëm të mos largohet, duke e këshilluar se kurbeti është plagë e rëndë dhe se nuk do mund të kthehet më kurrë nga Australia.

Jo,na u përgjigj ai vendosmërisht:-Të shkoj, të fitoj e do të kthehem! Në pranverë të vitit 1963,mori rrugën e largët të kurbetit dhe, në gusht të vitit 1967 u kthye në vendlindje. Shkoi i varfër dhe ktheu i pasur në dy aspekte:

1.Duke punuar ne bjeshket e Australise, per pese vjet pa

ndërpreje, ai u kthye i pasur ne fshatin e tij-Ternovë dhe,

pas dy muaj në fshatin Banjicë, shumë pranë Gostivarit,

bleu shtëpi te re dhe 5 hektarë tokë, jo vetem për të, por

edhe per tri vëllezerit e tij. Ai, po aty në Banjicë filloi të

merret me perpunimin e kërqeles dhe hapi fabriken e vet.

Vitin që e lëmë pas hapi dhe nje fabrike tjeter dhe, sipas

të dhënave që m’i ofroi, të dyja fabrikat ne vit bëjnë një

xhiro prej qindramijë euro bruto. Por, vazhdon djali i tij i

vetëm dhe shumë i vyeshëm -Iliri, të cilin e ka caktuar

drejtues,thotë se edhe shpenzimet, pra tatimet, pagat e

punëtoreve dhe e lëndës djegëse jane kolosale. Z. Ismail

me plot krenari thotë: Ja ku e kemi Australinë ! Me punë

mund te arrihet gjithëçka,ndaj uroj qe kurbetçret tane të

kthejnë në vendlindje,sepse Atdheu ynë është i pasur me

resurse dhe, secili kurbetçar me leket e fituar me djerse, mund te hap ndonje biznes – uzinë te vogël dhe të jetojë ne trojet e te pareve tane.

2. -Ai, shkoi i varfer dhe u kthye i pasur edhe në aspektin

e diturise. Gjate tërë kohes se qendrimit tim në Australi,

me plot impenjim lexova veprat e rilindasve tane: Gjergj

Fishtën,Naimin, Konicen, Asdrenin, Ndre Mjeden e shumë

rilindas te tjere dhe, me te kthyer ne vendlindje te gjithë

literaturen time e solla ne Atdhe. Pra, nga rilindasit tanë

atdhetarë e veprimtarë te devotshem,mësova shumëçka.

Pra, shembulli i z. Ismail Begzati, le të jetë udhërrëfim

për çdo kurbetçar, që synon të kthejë në vendlindje.

Mëqë, miku im I. Begzati lindi dhe u rrit në fshatin, në të

cilin së pari fillova detyrën e mësuesit, ndaj s’mundem të

anashkaloj e të mos shkruaj rreth mbresave dhe kujtime

ve të mia më të mira gjatë shërbimit në këtë fshat:

S’e harroj kurrë pritjen qe na e bënin gjithe fshataret me

daulle dhe percjelljen, pra ndarjen me lotë në sy: burra e

gra, pleq e fëmijë.

S’e harroj lindjen e djalit tim-Lulëzimit, më 12 maj 1964, kur i tërë katundi organizoi festë, duke brohoritur telalli:

-Mësuesit Ibrahim i ka lindur djalë!

S’i harroj drekat e darkat qe na i shtronin.Se pari mesuesi

e pastaj hoxha. Po vorbat me kosë e me qumesht qe na i

sillinin per çdo dite, a mund t’ i harrojme. Jo, se na vret

Zoti ! Gjatë muajit Ramazan agjëroja dhe për syfir, me

daulle na zgjonin.

Njerës më të dashur, më bujar e mikëpritës, më të besës,

më trima e më fisnik nuk kisha pa. Kësisoi janë mlësorët!

Me rastin e hapjes e të pagëzimit të shkollës së re, në

Tërnovë, mori pjesë edhe Ismaili. Ishte muaji tetor i vitit 1967. Në oborrin e shkollës qenë przent rreth 80 fshatar.

Për nder të hapjes së shkollës së re organizuam një prog

ram modest me këngë, valle e recitime. Nxënësit më të mirë i recituan edhe dy poezitë e mia, me titull:

“Tërnovasit” dhe “Të vetmuarit”

O tërnovas

mendo ti

se ne fushë

ç’asht’ mbërri,

mësues e doktorë

në çdo anë

me duzina

ata i kanë.

Këtë gjë dhe

unë e di

pasi vet jam

kurbetli,

dijmë dhe ne

si ta të jemi

vetëm kushtet

nuk i kemi.

O tërnovas

shiko pra,

pranë kishës vjetër,

çka asht ba,

një shkollë e re

asht ndërtue,

sytë e fëmijëve

me i ndriçue !

“TE VETMUARIT”

(Kushtuar tetës Mehreme dhe djalit të saj Beqirit, të cilët

jetonin në mes të pyllit të vetmuar pa askend në botë, 2 km. larg fshatit Tërnovë.)

FAXIMIL:-Shtëpia në të cilën jetonin Teta Mehreme dhe

djali i saj i vetëm-Beqiri. Maj 1964 v. Foto dëshmi:

Azis Kërluku, prof. i pedagogjisë në pension dhe I. Egriu

Të vetmuarit

Porsi lulja në tubzën e ferrave,

që s’lëshon dorë kush me e kërkue,

njashtu dhe nënë e bir së bashku,

jetojn’ në pyll askush pa i shikue.

Porsi terri në mes të natës,

porsi ahri ku flejnë lopët,

njashtu dhe kasollja e së ngratës,

është e shkatërruar dhe bën ftohët.

Mbi të gjitha vështirësitë që ka,

është e çalët në dorë e këmbë

një magji thotë ma kanë ba,

e kanë ngulur një dru në rrënjë!

Kësi mendime prapanike,

i rrotullohen njeriut në kokë,

kur jeton si bishët e egra

dhe nuk ka as miqë as shokë.

SQARIM:-Frymëzimi për ta shkruar këtë poezi m’u shfaq

pas vizitës qe ia bëmë, Teze Mehremes dhe djalit të saj,Beqirit, së bashku me kolegun tim Azizin, ne shtepinë (kasollen) e tyre në mes të pyllit.

Nga Tërnova, unë dhe Azizi nisëm rrëzë malit përpjetë dhe, porsa arritëm pranë kasollës, papritmas para nesh u

shfaq një malësor me plis të bardhë e mustaqe, i cili për

dore mbante një dhi dhe na udrejtua me vrazhdesi:

-Ku shkoni dhe ç’kërkoni këtu?

-Iu pergjigjem se kemi ardhur qe t’ju vizitojme, sepse ne

jemi mësuesit e katundit.

-Të na vizitoni, pse mos kemi mbetë të na jepni sadaka?!

-Jo Beqë, vetëm sa t’ju shohim. Atëherë, nga kasollja u dëgjua zëri i nënës se tij:

-Hë Beqë kush është, me kend po kuvendon?

-Me m’susit nanë, kanë ardhur të na bëjnë ziharet(vizitë)

-Mirë se kanë ardhur, leri le të hynë brenda!

-Ymë brenda, kurse Beqa qëndroi jasht në pyll.

-Urdhëroni uluni dhe mirë se keni ardhur!

-Mirë se të gjetem teze!

-Azizi u ulë pupas, kurse une qendroja ne kembë.

S’kisha ku të ulem, sepse s’kishte as dysheme, as ndonjë

stol për t’u ulur. Te kemi sjellë ca ushqime: groshë, oriz,

sheqer e vaj, i thashë unë, ku t’i vendosim?

Vëri ç’aty në legjen dhe mos kij dert, sepse ne i ham e jo

Ju. I shpraza ashtu siç më urdhëroi. Mandej ia filloi

bisedës:-Siç më shihni unë jam sakate (e çalët) në dorë e kembë dhe djali më ka mbet i pamatuar. A e dini çka? Më

kanë bërë munxhi(magji),e kane ngulur nje dru në rrënjë

ndaj me ka ngelë djali i pamartuar dhe dhe unë sakate.

Në ato çaste me vemendje përceptoja brendinë e shtëpis’

por ç’me pa, nje shtëpi pa tavan, pa xhama dhe pa orendi.

Lart në trarin e kasollës ish i lidhur një zinxhir i gjatë dhe

posht ish lidhur një çengel,kuse varur qëndronte një kusi

e vjetër bakri me ujë për të bërë kaçamak me miell misri. Shpejt do ta bëj gati kaçamakun dhe do t ’ju gostis. Jo, i thashë unë, ne kemi ngrënë, porsa nisem per ketu.

Shiko, shiko, u pergjigj ajo, miku nuk nxirret nga shtëpia

pa bukë. Ne shqiptaret e kemi zakon ta presim mikun me

buke, krypë e me zemer. O Zot thashë me vedi,ç’na gjeti!

Atëherë ndëryri dhe Azizi:-Nëna e Beqës, ne nuk e lëmë

me kaq, përsëri do ju vizitojmë.Tani duhet të shkojmë në

shkollë, sepse nxënësit na presin. Mirë tha, shkoni ! Ju

paça nëna, falemnderime dhe ju qoftë rruga e mbarë!

Nga ajo vizitë,tri ditë rrjesht s’mundeshim të fusim asgjë

në gojë, as Azizi e as unë. Ate vizitë kurrë s’e harrojmë !

Në një proverbë dibrane, për fukarenjtë, të cilët s’masin

qe sa më mirë ta presin mikun, thuhet:

“Për një plesht e diegen jorganin”!

Pas mbylljes se Programit, u propozova fshatarëve që, shkolla e re të pagëzohet me emrin e Prisit ton’ legjendar kombëtar – Gjegj Kastrioti. Në ato çaste, ndërhyri një fshatar, i cili me zë të lartë tha:

-Kete shkolle ta pagezojme me emrin e nacionalistit e të luftëtarit trim e patriot nga treva e Gostivarit-XhemHasa.

Jo,ndërhyra unë,pushtetarët sllavo-maqedon nuk lejojnë.

Atëherë, pasi e kuptova se keta fshatar të pa arsrimur e

të padjallëzuar, nuk e dinin se kush ishte GjergjKastrioti,

u drejtova sërisht me një propozim tjetër:

Te dashur fshatarë, kësaj here propozoj që shkollës t’ia

vem emrin e ish mbretit të Shqipërisë – Skënderbeu. Po,njëzëri brohoritën të gjithë!

Pas atij takimi mefshatarë, sinqerisht një ndjenjë droje filloi të më kaplojë, se mos vallë ndonjëri nga fshatarët lajmëron organet e U D B-së për propozimin e dhënë qe shkolles t’i vihet emri i Xhem Hasës. Por jo, aty vërejta se sa besnik e trima ishin ata.

Pra, miq të dashur, ky qe një përshkrim thjesht modest

për dhe rreth Tërnovës dhe fshatrëve te mi më të dashur

të viteve 1962/63, 63/64 dhe 67/68 kur për here të parë fillova detyrën e mësuesit.

Sot, me rastin e 70-vjetorit të lindjes, mikut tonë të dashur, z. Ismail Begzati e të 46-vjetorit të lindjes se djalit tim të dashur-Lulzim Egriu, që të dyve u urojmë shëndet e jetë të gjatë sa malet e Korabit e bjeshkët e Sharrit!

Malme-Suedi, më 12 maj 2010 v.

Me respekt, I. Egriu