Cka përfituan shqiptarët nga bisedimet Shtraus-Ramiz Alia?

Luan Shahollari rrÃ«fen vizitat Franz Josef Shtraus: Ai ishte dhe mbetet njÃ« mik i madh i shqiptarÃ«ve, por ishte njÃ«kohÃ«sisht dhe i pari politikan i lartÃ« evropian qÃ« nÃ« vitet e komunizmit vizitoi ShqipÃ«rinÃ«Â

Leonard Veizi

-Brenda territorit shqiptar, kryeministri i landit gjerman tÃ« BavarisÃ« do tÃ« hynte nga pika kufitare e Hanit tÃ« Hotit, nÃ« njÃ« vizitÃ« qÃ« u cilÃ«sua private. NdÃ«rsa herÃ«n e dytÃ« ai do tÃ« zbriste nÃ« aeroportin gjysmÃ« civil e gjysmÃ« ushtarak tÃ« Rinasit me njÃ« Ã§arter personal, tÃ« cilÃ«n e pilotonte vetÃ«. NÃ« Ã§antÃ«n diplomatike kishte disa projekte shumÃ« tÃ« vlefshme, ndÃ«rsa nÃ« kokÃ« kishte ndÃ«rtuar tÃ« gjithÃ« skemÃ«n e bisedimeve diplomatike me krerÃ«t komunist tÃ« shtetit tÃ« vogÃ«l…

… Edhe pse i cilÃ«suar si njÃ« diplomat, i cili kishte zgjidhur shumÃ« Ã§Ã«shtje, kryeministri pozanti i BavarisÃ«, Franz Josef Shtrauss, nuk do tÃ« ishte tÃ«rÃ«sisht i suksesshÃ«m nÃ« ShqipÃ«ri edhe pse projektet nÃ« Ã§antÃ«n e tij diplomatike tregonin se nga bankat e Bonit, do tÃ« vÃ«rshonte sasia e mjaftueshme e dojÃ§markave me tÃ« cilat do tÃ« realizohej njÃ« volum punÃ«sh i paparÃ« nÃ« ShqipÃ«ri. Luan Shahollari, njÃ« ekspert me pÃ«rvojÃ« tÃ« madhe nÃ« fushÃ«n e ekonomisÃ«, i cili pÃ«r njÃ« kohÃ« ka pÃ«rfaqÃ«suar qeverinÃ« shqiptare pÃ«r marrÃ«dhÃ«niet e bashkÃ«punimit ekonomik e tregtar me palÃ«n gjermane, rrÃ«fen tre vizitat e kryeministrit Bavarez, i cili gjithsesi mbÃ«rriti nÃ« ShqipÃ«ri, pikÃ«risht nÃ« atÃ« kohÃ« kur nuk kish mundÃ«si tÃ« kalonte kufirin asnjÃ« person me pasaportÃ«n e njÃ« vendi i cili nuk kishte marrÃ«dhÃ«nie diplomatike me vendin komunist:

Vendosja e marrÃ«dhÃ«nieve ShqipÃ«ri-Gjermani PerÃ«ndimore, kujt duhet tâ€™ia dedikojmÃ«?

Kam qenÃ« pÃ«r njÃ« vizite punÃ« 15 ditore nÃ« RF tÃ« GjermanisÃ« nÃ« dhjetor te vitit 1989 me cilÃ«sinÃ« e zv/ministrit tÃ« ekonomisÃ«. NÃ« takimet e zhvilluara, sidomos ne Mynih, nÃ« qendrÃ«n e BavarisÃ«, ndjehej jehona e vizitave qÃ« Shtrausi kishte bÃ«rÃ« nÃ« ShqipÃ«ri. NjÃ« gjÃ« e tillÃ« na krijoi tÃ« gjitha kushtet pÃ«r tÃ« biseduar nÃ« mÃ«nyrÃ« tÃ« hapur dhe me interes tÃ« ndÃ«rsjellÃ«. Madje nÃ« atÃ« kohÃ« sapo kishte rÃ«nÃ« edhe Muri i Berlinit. Pas kÃ«saj, nÃ« EvropÃ«n Lindore e Qendrore dhe mÃ« vonÃ« edhe tek ne ndodhen ngjarjet qÃ« pÃ«rmbysen sistemet komuniste dhe qÃ« sollÃ«n regjimet demokratike. NÃ« cilÃ«sinÃ« e zv/ministrit tÃ« ekonomisÃ«, unÃ« kam pÃ«rfaqÃ«suar qeverinÃ« shqiptare pÃ«r marrÃ«dhÃ«niet e bashkÃ«punimit ekonomik e tregtar me palÃ«n gjermane nÃ« vitet 2003-2005.

Sa herÃ« do ta vizitonte Shtrausi ShqipÃ«rinÃ«?

Politikani i lartÃ« gjerman, kryeministri i Landit tÃ« BavarisÃ«, Franc Jozef Shtraus e vizitoi ShqipÃ«rinÃ« tre herÃ« nÃ« harkun e viteve 1984-1987. VizitÃ«n e parÃ« e bÃ«ri mÃ« nÃ« gusht 1984, tÃ« dytÃ«n nÃ« maj 1986. HerÃ«n e parÃ« erdhi nÃ« rrugÃ« tokÃ«sore me njÃ« tip xhipi nga Hani i Hotit, herÃ«n e dytÃ« me njÃ« avion tÃ« vogÃ«l qÃ« e drejtonte vetÃ«. NÃ« tÃ« dy rastet vizita ishte jo-zyrtare.

Po vizita e tij zyrtare kur do tÃ« vinte?

NÃ« nÃ«ntor 1987 ai erdhi pÃ«r tÃ« takuar ish Presidentin Ramiz Alia dhe pÃ«r ta uruar zyrtarisht pÃ«r marrÃ«dhÃ«niet diplomatike, tÃ« cilat ishin vendosur mÃ« 2 tetor. KÃ«to vizita, meqenÃ«se nuk ishin zyrtare, u pasqyruan shumÃ« pak nÃ« shtypin dhe median shqiptare. NÃ« tÃ« kundÃ«rtÃ«n, media gjermane, nÃ«n kujdesin e vetÃ« Shtrausit, i bÃ«nÃ« njÃ« â€˜marketingâ€™ tÃ« mirÃ« kÃ«tyre vizitave, sidomos tÃ« dytÃ«s. PÃ«r shkak se pÃ«rmbajtja e bisedave nuk u bÃ« publike nÃ« kohÃ«, u mbuluan nga njÃ« lloj misteri, i cili vazhdon ende, duke i quajtur vizitat e tij si â€œnjÃ« shans i humbur!â€

Cilat ishin vlerÃ«simet politike ndaj vizitave tÃ« tij?Â

Vizitat e z.Shtraus, nÃ« formÃ« turistike, nuk iu shmangÃ«n vlerÃ«simeve politike. Maksi, njÃ«ri prej dy djemve tÃ« tij, Ã«shtÃ« shprehur se udhÃ«timi nÃ« ShqipÃ«ri ishte njÃ« vendim qÃ« familja e tij e mori, sepse u voliste nga ana logjistike nÃ« itinerarin e pushimeve tÃ« verÃ«s 1984. KÃ«tÃ« e ka konfirmuar vetÃ« Shtrausi nÃ« njÃ« intervistÃ« dhÃ«nÃ« Deutsche Welle mÃ« 1987, tÃ« gjetur para disa kohÃ«sh kohÃ«sh nÃ« arkiv. Ai thotÃ« se ishte nisur si turist pÃ«r tÃ« kaluar nÃ« ShqipÃ«ri, kur e pa veten tÃ« pÃ«rfshirÃ« nÃ« bisedime politike. Vizita tÃ« kÃ«saj natyre turistiko-politike Shtrausi kishte bÃ«rÃ« mÃ« parÃ« edhe nÃ« vende tÃ« tjera ish-komuniste si nÃ« R.D. Gjermane, Ã‡ekosllovaki, Hungari, BS, madje edhe nÃ« KinÃ«, ku ishte pritur nÃ« nivelet mÃ« tÃ« larta shtetÃ«rore. KÃ«shtu vepruan edhe autoritetet shtetÃ«rore shqiptare: nÃ« takimin e parÃ« atÃ« e priti zv/kryeministri (i parÃ«) Manush Myftiu, kurse nÃ« rastin e dytÃ«, kryeministri Adil Ã‡arÃ§ani. Sipas komentit tÃ« gazetarit Deutsche Welle, Shtrausi Ã«shtÃ« treguar pragmatik nÃ« marrÃ«dhÃ«niet me ShqipÃ«rinÃ«. Ai Ã«shtÃ« i ftohtÃ« ndaj ideologjisÃ« sunduese. KÃ«to vizita, ndonÃ«se jo-zyrtare, ndihmuan nÃ« njohjen mÃ« tÃ« mirÃ« tÃ« vendit tonÃ« nÃ« R.F. Gjermane dhe shpejtimin e hapave pÃ«r lidhjen e marrÃ«dhÃ«nieve diplomatike.

Ju pÃ«rmendÃ«t se vizitat e tij u pÃ«rshkruan si njÃ« â€œshans i humburâ€ pÃ«r ShqipÃ«rinÃ«. Ai ishte vÃ«rtet i tillÃ«?

Nga sa mÃ« lart nuk duket ndonjÃ« â€œhumbje shansiâ€ nÃ« fjalÃ«t e Shtrausit. PÃ«rkundrazi ai tregon pÃ«rparÃ«sinÃ« e tÃ« qenit prej orÃ«s sÃ« parÃ« tÃ« pranishÃ«m nÃ« ShqipÃ«ri. MegjithatÃ« kapitali privat gjerman, si para njÃ« Ã§erek shekulli- nÃ« sistemin e ekonomisÃ« tÃ« centralizuar dhe tani nÃ« ekonominÃ« e tregut Ã«shtÃ« treguar i matur pÃ«r tÃ« investuar nÃ« sektorÃ«t e mÃ«sipÃ«rm pÃ«rmes procesit tÃ« privatizimit tÃ« pronÃ«s shtetÃ«rore apo objekteve tÃ« reja. Shkaqet lidhen me mekanizmin kÃ«rkesÃ«-ofertÃ«, me Ã§mimet e larta tÃ« mallrave gjermane si dhe me mangÃ«sitÃ« tona nÃ« krijimin e lehtÃ«sive pÃ«r tÃ« tÃ«rhequr kapitalin e huaj.

NdÃ«rkohÃ« vizitat e Shtrausit nÃ« ShqipÃ«ri ishin informate…?

MarrÃ«dhÃ«niet midis shteteve bÃ«hen mÃ« tÃ« qÃ«ndrueshme kur mbÃ«shteten mbi baza institucionale. NdonÃ«se bisedat ishin jo-zyrtare u vunÃ« re pÃ«rpjekjet e Shtrausit pÃ«r tâ€™i vendosur marrÃ«dhÃ«niet midis dy vendeve mbi shina institucionale qÃ« sigurojnÃ« perspektiva afatgjata. Ai sugjeroi zgjidhjen e shpejtÃ« tÃ« Ã§Ã«shtjes tÃ« reparacioneve tÃ« luftÃ«s, vendosjen e marrÃ«dhÃ«nieve diplomatike dhe lidhjen e marrÃ«veshjeve tÃ« bashkÃ«punimit teknik e financiar. PÃ«r kÃ«tÃ« ai mori edhe angazhime personale pÃ«r tÃ« ndikuar tek ministrat e tij nÃ« qeverinÃ« federale. Nuk Ã«shtÃ« e rastit qÃ« nÃ« vizitÃ«n e tretÃ« ai vjen pÃ«r tÃ« uruar presidentin shqiptar pÃ«r lidhjen e marrÃ«dhÃ«nieve diplomatike (tetor 1987), qÃ« pÃ«rbÃ«n njÃ« bazÃ« tÃ« fortÃ« ku mbÃ«shteten tÃ« gjitha marrÃ«dhÃ«niet e tjera bilaterale, pÃ«rfshirÃ« edhe ato ekonomike dhe financiare. Kjo Ã«shtÃ« arsyeja qÃ« kÃ«to marrÃ«dhÃ«nie u zhvilluan me ritme tÃ« shpejta edhe pas vdekjes sÃ« tij, duke u konkretizuar nÃ« marrÃ«veshjen e bashkÃ«punimit teknik dhe financiar midis dy vendeve tÃ« nÃ«nshkruar njÃ« vit mÃ« vonÃ«. Kjo tregon gjithashtu se vizitat e Shtrausit nuk ishin njÃ« shans i humbur por njÃ« hap nÃ« drejtimin e duhur pÃ«r shpejtimin e lidhjes tÃ« marrÃ«veshjeve dhe forcimin e bashkÃ«punimit me GjermaninÃ« e bashkuar pas vitit 1990, i cili ka ardhur duke u intensifikuar nÃ« shkallÃ«n mÃ« tÃ« lartÃ« nÃ« vitet nÃ« vijim.

Sa i efektshÃ«m ishte pushteti i Shtrausit nÃ« GjermaninÃ« PerÃ«ndimore?

NdonÃ«se njÃ« politikan me ndikim tÃ« veÃ§antÃ«, Shtrausi nuk ishte â€œviolina e parÃ«â€ nÃ« RF tÃ« GjermanisÃ«. Frenat e pushtetit real ishin nÃ« duart e kancelarit H.Kohl-kryetar i Unionit Kristian Demokratik (CDU). PÃ«r rrjedhojÃ« edhe ndikimi i tij nÃ« zhvillimet midis dy vendeve mund tÃ« vlerÃ«sohet si ndihmÃ«s, jo vendimor.

VlerÃ«simi pÃ«r ekonominÃ«Â

â€œNÃ« ShqipÃ«ri jemi tÃ« pranishÃ«m prej orÃ«s sÃ« parÃ«â€

Shtrausi paraqitet realist nÃ« vlerÃ«simin e potencialeve ekonomike tÃ« ShqipÃ«risÃ«. Komentit tÃ« gazetarit tÃ« Deutsche Welle-s, se ShqipÃ«ria vazhdon tÃ« kundÃ«rshtojÃ« bashkÃ«punimin me dy fuqitÃ« e mÃ«dha, me SHBA dhe me BS dhe se nga pikÃ«pamja pragmatike gjermane duhej tÃ« pÃ«rshÃ«ndetej ky akt, z. Shtraus i pÃ«rgjigjet se â€œâ€¦kaq i madh nuk Ã«shtÃ« biznesi me ShqipÃ«rinÃ«, sa tÃ« gÃ«zohesh qÃ« ata nuk kanÃ« marrÃ«dhÃ«nie me SHBA e BSâ€. Por, nga ana tjetÃ«r ai nuk i nÃ«nvleftÃ«son ato; nÃ« tÃ« kundÃ«rtÃ«n i vlerÃ«son realisht mundÃ«sitÃ« ekonomike qÃ« ofron ShqipÃ«ria kur shprehet: â€œTregu Ã«shtÃ« natyrisht i vogÃ«l. Tani kemi tÃ« bÃ«jmÃ« vetÃ«m me tre milionÃ« vetÃ«. MegjithatÃ«, para 40 vjetÃ«ve ka pasur vetÃ«m 1 milion njerÃ«z. Nuk ka pse tÃ« presim kÃ«tu tregun e madh, me pÃ«rfundim marrÃ«veshjesh tÃ« mÃ«dha. Por ne jemi qÃ« prej orÃ«s sÃ« parÃ« tÃ« pranishÃ«m. ShqipÃ«ria ka rezerva tÃ« konsiderueshme lÃ«ndÃ«sh tÃ« para, qÃ« pÃ«r ne janÃ« tÃ« domosdoshme, si pÃ«r shembull krom. ShqipÃ«ria nga ana tjetÃ«r ka nevojÃ« pÃ«r mallra industrialÃ«, ka nevojÃ« pÃ«r modernizimin e bujqÃ«sisÃ«, pÃ«r modernizimin e transportit. Ka nevojÃ« edhe konsulencÃ« teknike pÃ«r shfrytÃ«zimin e lÃ«ndÃ«ve tÃ« para. Edhe nÃ«se tregu Ã«shtÃ« i vogÃ«l â€“ qÃ« tÃ« thuash se ne qÃ«ndrojmÃ« tÃ« rezervuar pÃ«r madhÃ«si tÃ« vogla, se nuk preokupohemi pÃ«r to â€“ kjo do tÃ« ishte mÃ«nyrÃ« e gabuar tÃ« menduariâ€.

Reparacionet e luftÃ«s, ngÃ«rÃ§i mes ShqipÃ«risÃ« dhe GjermanisÃ«

Por ku zhvillohej debati i zyrtarÃ«ve shqiptarÃ« me pÃ«rfaqÃ«suesit e GjermanisÃ« PerÃ«ndimore? Rreth kÃ«saj teme Luan Shahollari thotÃ«: â€œReparacionet e LuftÃ«s II BotÃ«rore, ky ishte ngÃ«rÃ§i i marrÃ«dhÃ«nieve diplomatike. Sipas qeverisÃ« shqiptare, RF Gjermane duhej tÃ« paguante reparacione pÃ«r dÃ«met e shkaktuara nÃ« vendin tonÃ« gjatÃ« pushtimit nazist, kurse sipas qeverisÃ« gjermane kjo Ã§Ã«shtje ishte mbyllur me MarrÃ«veshjen e LondrÃ«s mbi Borxhet e Jashtme tÃ« GjermanisÃ« tÃ« nÃ«nshkruar mÃ« 27 shkurt 1953 e cila rregullonte detyrimet pÃ«r reparacionet ndaj 33 vendeve, por vendet e ish-Bllokut komunist u pÃ«rjashtuan nga vlerÃ«simi. Pala shqiptare e mbÃ«shteste kÃ«rkesÃ«n pÃ«r analogji me ItalinÃ«, e cila, ndonÃ«se nÃ« mÃ«nyrÃ« simbolike, i njihte dÃ«met e shkaktuara nÃ« luftÃ«. Sipas Traktatit tÃ« Paqes, tÃ« nÃ«nshkruar nÃ« Paris mÃ« 10 shkurt 1947, ShqipÃ«ria pÃ«rfitoi 5 milionÃ« USD reparacione nga Italia. Kurse pala gjermane nuk pranonte tÃ« paguante nÃ« parim reparacione. Po kÃ«shtu, kÃ«rkesa pÃ«r reparacionet bazohej edhe mbi informacionet jo tÃ« sakta pÃ«r praktikat ligjore tÃ« pÃ«rdorura nÃ« rastin e PolonisÃ« apo JugosllavisÃ«. PÃ«r mÃ« tepÃ«r, qeveria shqiptare ngulmoi nÃ« kÃ«rkesa tÃ« pÃ«rsÃ«ritura, (ndoshta dhe tÃ« fryra -miliarda marka) tÃ« cilat e shtynÃ« vendosjen e marrÃ«dhÃ«nieve diplomatike. Shtrausi, me mendimet e tij hapura, sidomos nÃ« rastin e vizitÃ«s tÃ« dytÃ«, ndikoi qÃ« qeveria shqiptare ta shikonte me njÃ« sy mÃ« realist kÃ«tÃ« Ã§Ã«shtjeâ€.

– See more at: http://www.shekulli.com.al/web/p.php?id=17676&kat=103#sthash.FDNA4cxb.dpuf

Cka përfituan shqiptarët nga bisedimet Shtraus-Ramiz Alia?

Lajme të ngjajshme:

Demostratat e 1981,ngjarje që ndryshuan rrjedhën e historisë (Foto)

KUJTIMET E OLLBRAJT 2-Shqiptaret, sa kokeforte

Si u tkurr Shqipëria etnike nga 92 mijë kilometra katrorë në 28.000

Franca ende nuk ka paguar për krimet e kryera në Afrikë