ÇËSHTJA E MAQEDONISË
Dr. Alban Daci-Një bashkëjetesë e “detyruar”mes Sllavo-maqedonasve dhe Shqiptarëve.
Çështja e Maqedonisë përbën sigurisht një ndër problemet më komplekse dhe të ngatërruara të Ballkanit. E ndodhur në një pozicion të një rëndësie të veçantë strategjike, Maqedonia që nga fillimi i shekullit të XIV ka qenë në qendër të vëmendjes të kërkesave territoriale të Shteteve të ndryshme të rajonit, kërkesa që provokuan dy konflikte mes viteve 1912 dhe 1913 dhe tensione të forta gjatë viteve ndërmjet dy luftërave botërore.
Mosmarrëveshjet e lindura në të kaluarën përreth Maqedonisë janë ri propozuar mbi skenën ndërkombëtare, duke vënë disa herë në rrezik të njëjtin integritet tokësor të Vendit.
Më termin “Maqedonia” gjatë luftërave të pushtimit turk në Ballkan nënkuptohej jo për të treguar një Shtet ose një entitet të veçantë politik, por një arsye historike, ku kufijtë ishin të përfshirë me Detit Egje në Jug, Liqenit të Ohrit, Lumit Mesta në Lindje dhe vargu i maleve të Sar Planinës në Veri.
Pushtuar nga turqit në shekullin e XIV, Maqedonia nën dominimin otoman turk nuk do të kishte një fat të ndryshëm nga provincat e tjera të perandorisë në Ballkan, ku për shkak të faktit se qeveria qendrore e Stambollit arrinte të ushtronte një kontroll efektiv, kushtet e jetesës së popullsisë mbeten në mënyrë themelore të pranueshme, ndërsa me rënien e autoritetit otoman, pushteti përfundoj në duart e administruesve lokal, ku metodat shumë herë ishin despotike dhe autoritare.
Rizgjimi i nacionalitetit serb dhe i popujve të tjerë ballkanas në fillim të viteve tetëqind kishte reflekse edhe në Maqedoni, që shendohet objekt i kërkesave të Shteteve fqinjëve dhe të ambicieve të ekspansionizmit të fuqive të epokës, të interesuar për rajonin për shkak të rëndësisë strategjike dhe ekonomike. Nëse Rusia cariste admironte të mbante një ndalje në Detin Egje si një pa të parë për të kontrolluar ngushticat e turqve, Austria kërkonte të kalonte përmes rajonit një hekurudhë për të arritur Selanikun dhe kështu mund të zgjeronte influencën e saj edhe në Lindjen e Mesme.
Per me teper klikoni tek: www.albandaci.blogspot.com