Nderohen heronjtë dhe ish-kryeministrat e kombit në 20 vite

2012-11-21 · Arkivi historik RTVZIK

Â 100 vjetorin e PavarÃ«sisÃ« Kuvendi nderon ish Kryeministrat e 20 viteve tÃ« fundit, Liderin e LÃ«vizjes Studentore, Azem Hajdari, â€œMandelÃ«n" e ShqipÃ«risÃ«, Arbnori, Gandin e Ballkanit, Rugova, Komandantin legjendar tÃ« LuftÃ«s Ã‡lirimtare tÃ« KosovÃ«s, Jashari

NÃ« jubileun e 100 vjetorit tÃ« PavarÃ«siÃ«, Kuvendi i ShqipÃ«risÃ« nderon personalitete te politikes sÃ« ShqipÃ«risÃ« dhe tÃ« KosovÃ«s, ku pÃ«rfshihen Lider i LÃ«vizjes Studentore tÃ« viteve 1990-1991, Azem Hajdari, â€œMandela" i ShqipÃ«risÃ«, PjetÃ«r Arbnori, Lider i LÃ«vizjes PaqÃ«sore pÃ«r PavarÃ«sinÃ« e KosovÃ«s, Gandin e Ballkanit, Ibrahim Rugova, Komandanti legjendar, hero i LuftÃ«s Ã‡lirimtare tÃ« popullit tÃ« KosovÃ«s, Adem Jashari dhe ish Kryeministra tÃ« ShqipÃ«risÃ« nÃ« 20 vitet e fundit.

NÃ« fjalÃ«n e saj Kryetarja e Kuvendit, Jozefina Ã‡oba Topalli tha: "Jemi fatlum qÃ« jetojmÃ« nÃ« 100 vjetorin e PavarÃ«sisÃ«.

Kur kthejmÃ« kokÃ«n pas, kujtohemi qÃ«: Ne jemi brezi, qÃ« jetuam nÃ« 2 sisteme, ne diktaturÃ«n mÃ« tÃ« egÃ«r qe synonte te shkatÃ«rronte njeriun e tÃ« zÃ«vendÃ«sonte kombin me ideologji fallco, idhuj te rrejshÃ«m, jetuam nÃ« sistemin mÃ« shtypÃ«s e mÃ« mizor.

E qÃ« sot jetojmÃ« ne sistemin e lirive dhe te vlerave universale. Jemi brezi, qÃ« ishim dÃ«shmitarÃ« tÃ« kapÃ«rcimit nga shekulli qÃ« lamÃ« nÃ« shekullin e ri. Jemi dÃ«shmitarÃ« tÃ« kapÃ«rcimit tÃ« mijÃ«vjeÃ§arit tÃ« parÃ« nÃ« tÃ« dytin.

20 vitet e fundit janÃ« vitet e lirisÃ«, janÃ« vite tÃ« zgjedhjeve, janÃ« vitet e tregut tÃ« lirÃ«,vite tÃ« nderimit tÃ« besimeve fetare, tÃ« ndÃ«rtimit tÃ« ShqipÃ«risÃ«, tÃ« hapjes sÃ« saj, tÃ« ndryshimit tÃ« saj.

KÃ«to janÃ« 20 vitet tona, kÃ«to janÃ« vlera e kontributi ynÃ« nÃ« kurorÃ«n e shtetit shqiptar.

KÃ«to janÃ« fytyra e ShqipÃ«risÃ« sot, qÃ« ta gÃ«zojnÃ« fÃ«mijÃ«t tanÃ« dhe fÃ«mijÃ«t e fÃ«mijÃ«ve tanÃ«. Atyre, qÃ« nÃ« 200 vjetorin e PavarÃ«sisÃ« do kujtojnÃ« kontributin tonÃ« pÃ«r kÃ«tÃ« vend.

Por ShqipÃ«ria nuk ka qene gjithmonÃ« kÃ«shtu.

NÃ« 100 vitet e saj kombi jone i ka njohur tÃ« gjitha. Ka njohur gÃ«zimet, hallet, ka njohur dhimbjet, ka njohur lotÃ«t, ka njohur plagÃ«t siÃ§ ka njohur menÃ§urinÃ«, ka njohur burrÃ«rinÃ«, ka njohur sakrificÃ«n, ka njohur atdhedashurinÃ«.

NÃ« kÃ«tÃ« 100 vjetor Ã«shtÃ« detyra jone tâ€™i kujtojmÃ« tÃ« gjitha.

TÃ« nderojmÃ« tÃ« nderuarit, tÃ« mos harrojmÃ« ata qÃ« pÃ«r mÃ« shumÃ« se gjysmÃ« shekulli shtypÃ«n popullin e tyre, tÃ« falim e tÃ« mishÃ«rojmÃ« ata qÃ« kane humb rrugÃ«n....... por duhet tâ€™i kujtojmÃ«.

E tÃ« ftojmÃ« atÃ«, qÃ« hidhÃ«rohet sa here qÃ« populli feston, se kurrÃ« nuk Ã«shtÃ« vone me kthy rrugÃ« e tÃ« mos pengosh Ã«ndrrÃ«n shekullore tÃ« kÃ«tij populli pÃ«r tÃ« qene pjesÃ« e EvropÃ«s.

Ne duhet tÃ« jemi bashkÃ« nÃ« rrugÃ«n e EvropÃ«s.

Sot, kÃ«tu, pÃ«rtej diferencave, pÃ«rtej partive qÃ« i pÃ«rkasim, ne jemi bashkÃ«, jemi njÃ«lloj, se jemi shqiptarÃ«, pÃ«r tÃ« nderuar historinÃ« tonÃ«, pÃ«r tÃ« kremtu jubileun tonÃ«.

Sot nderojmÃ« ish kryeministrat e vendit tonÃ« gjatÃ« kÃ«tyre 20 viteve nÃ« ShqipÃ«ri.

Sot pÃ«rkulemi me nderim pÃ«r heronjtÃ« e KosovÃ«s, pÃ«r Gandin e Ballkanit Ibrahim Rugova e pÃ«r luftÃ«tarin legjendar Adem Jashari.

Sot kujtojmÃ« e nderojmÃ« MandelÃ«n Shqiptare PjetÃ«r Abnorin dhe liderin e lÃ«vizjes studentore Azem Hajdari

NÃ« kuadrin e festimeve e tÃ« nderimeve pÃ«r 100 vjetorin e pavarÃ«sisÃ«, Kuvendi i ShqipÃ«risÃ« ka bÃ«rÃ« disa ceremoni.

Kemi nderuar ngjarjet, vendet e personalitet e shquara tÃ« historisÃ« shqiptare, shumÃ« prej tÃ« cilave ishin fshirÃ« nga ata qÃ« deshÃ«n tÃ« shkruajnÃ« historinÃ«.

Sot aktivitetin e kam disi tÃ« veÃ§ante se dua tâ€™i jap mirÃ«njohje ish kryeministrave tÃ« 20 viteve tÃ« fundit, se siÃ§ ka thÃ«nÃ« njÃ«ri prej tyre ata janÃ« pjesÃ« e historisÃ«."

NÃ« kÃ«tÃ« ceremoni pÃ«r kontributin e tyre, iu dhurua botimi special i Kuvendit tÃ« ShqipÃ«risÃ« â€Aktet e themelimit tÃ« shtetit shqiptarâ€ ;

Azem Hajdari (1963 â€“ 1998)

Lider i LÃ«vizjes Studentore tÃ« viteve 1990-1991. Me njÃ« kontribut tÃ« veÃ§antÃ« nÃ« rrÃ«zimin e regjimit komunist.

Disa herÃ« deputet i Kuvendit tÃ« ShqipÃ«risÃ« i zgjedhur nÃ« mÃ«nyrÃ« tÃ« drejtpÃ«rdrejtÃ«.

U bÃ« i njohur nÃ« dhjetor 1990 kur doli nÃ« krye tÃ« LÃ«vizjes Studentore dhe qe njÃ« nga themeluesit dhe drejtuesit e PD. U zgjodh katÃ«r herÃ« deputet i Kuvendit tÃ« ShqipÃ«risÃ«. NÃ« shtator tÃ« vitit 1997 u plagos nÃ« njÃ« atentat nÃ« sallÃ«n e parlamentit; nÃ« shtator 1998 u vra para selisÃ« sÃ« PartisÃ« Demokratike nÃ« TiranÃ«. Kryetar i Komisionit parlamentar tÃ« Mbrojtjes dhe SigurisÃ«. Kishte njÃ« instinkt politik krejt tÃ« veÃ§antÃ«. U diplomua pÃ«r filozofi nÃ« Universitetin e TiranÃ«s.

PjetÃ«r Arbnori (1935-2006)

Mandela i ShqipÃ«risÃ«, dy herÃ« Kryetar i Kuvendit tÃ« ShqipÃ«risÃ« nÃ« vitet 1992-1996, dhe 1996-1997. Veprimtar politik, shkrimtar. Ishte ndÃ«r nismÃ«tarÃ«t pÃ«r themelimin e njÃ« grupi ilegal social-demokrat gjatÃ« kohÃ«s sÃ« komunizmit. PÃ«r kÃ«tÃ« nÃ« vitin 1961 u arrestua dhe u dÃ«nua me vdekje. MÃ« vonÃ« dÃ«nimi iu kthye nÃ« 25 vjet burgim pÃ«r tâ€™u liruar nga burgu pas 28 vjetÃ«sh e 6 muajsh. Lirohet nga burgu pas ndryshimeve te viteve â€˜90. NÃ« janar 1990 mori pjesÃ« nÃ« demonstratÃ«n antikomuniste nÃ« ShkodÃ«r dhe ishte njÃ« ndÃ«r themeluesit e PartisÃ« Demokratike tÃ« ShqipÃ«risÃ«. AnÃ«tar i Forumeve drejtuese tÃ« PartisÃ« Demokratike. U zgjodh disa herÃ« deputet nÃ« ShkodÃ«r. Si deputet nÃ« vitet 1991-2001 dhe Kryetar i Kuvendit ka luajtur njÃ« rol me rÃ«ndÃ«si pÃ«r konsolidimin e demokracisÃ« dhe pÃ«r vendosjen e marrÃ«dhÃ«nieve tÃ« bashkÃ«punimit ndÃ«rparlamentar me shumÃ« vende. Ka shkruar shumÃ« libra dhe ka pÃ«rkthyer shumÃ« tÃ« tjerÃ«.

Fatos Nano (1952).

Lider historik i sÃ« majtÃ«s. KatÃ«r herÃ« KryeministÃ«r.

Disa here KryeministÃ«r i ShqipÃ«risÃ«. Lider historik i sÃ« majtÃ«s nÃ« ShqipÃ«ri, themelues dhe kryetar i PartisÃ« Socialiste tÃ« ShqipÃ«risÃ«. BÃ«ri pÃ«rpjekje pÃ«r tÃ« reformuar PartinÃ« e PunÃ«s nÃ« njÃ« parti tÃ« majtÃ« europiane. GjatÃ« lidershipit tÃ« tij, Partia Socialiste, si rezultat i reformave u anÃ«tarÃ«sua nÃ« familjen e partive tÃ« majta. U diplomua pÃ«r ekonomi politike ne Universitetin e TiranÃ«s nÃ« vitin 1974, punoi si ekonomist. Filloi karrierÃ«n politike nÃ« dhjetor tÃ« 1990, ku u emÃ«rua sekretar i pÃ«rgjithshÃ«m i KÃ«shillit tÃ« Ministrave. NÃ« janar tÃ« vitit 1991 u caktua zÃ«vendÃ«s kryeministÃ«r, nÃ« qeverinÃ« e Adil Ã‡arÃ§anit. NÃ« fund tÃ« shkurtit 1991 u emÃ«rua KryeministÃ«r i qeverisÃ« tranzitore. Pas zgjedhjeve, me 31 mars 1991, Nano u caktua pÃ«rsÃ«ri KryeministÃ«r. Qeveria e tij nuk zgjati shumÃ«, ai dha dorÃ«heqjen pas pak javÃ«sh. Kongresi i 10-te i PartisÃ« sÃ« PunÃ«s i mbajtur nÃ« qershor tÃ« tÃ« njÃ«jtit vit, ndryshoi emrin nga Partia e PunÃ«s nÃ« Parti Socialiste, dhe zgjodhi Fatos Nanon si Kryetar tÃ« PartisÃ« Socialiste me 12 qershor te vitit 1991. Pas daljes nga burgu, nÃ« vitin 1997 u zgjodh pÃ«r tÃ« tretÃ«n herÃ« KryeministÃ«r. NÃ« vitin 2003 zgjidhet pÃ«r herÃ« tÃ« katÃ«rt KryeministÃ«r. NÃ« 2005 Partia Socialiste humb zgjedhjet. Fatos Nano jep dorÃ«heqjen si kryetar i saj. Deputet i Kuvendit tÃ« ShqipÃ«risÃ« nÃ« vitet 1991-2009.

Ylli Bufi (1948-)

Deputet, ministÃ«r, nÃ«nkryetar Parlamenti, KryeministÃ«r.

Ylli Bufi Ã«shtÃ« njÃ« politikan shqiptar. NÃ« qershor tÃ« vitit 1991 zgjidhet ministÃ«r i industrisÃ« sÃ« lehtÃ« dhe ushqimit. Deputet i Kuvendit tÃ« ShqipÃ«risÃ« nga viti 1991 deri nÃ« vitin 2009. NÃ«nkryetar i Kuvendit tÃ« ShqipÃ«risÃ« ne vitin 2005-2009, kryetar i Komisionit parlamentar tÃ« EkonomisÃ«. AnÃ«tar i disa forumeve drejtuese tÃ« PartisÃ« Socialiste shqiptare. MinistÃ«r ekonomie nÃ« vitin 1997. KryeministÃ«r i QeverisÃ« sÃ« Stabilitetit, qeveri e formuar si rezultat i marrÃ«veshjes midis forcave politike nÃ« vend, nÃ« maj tÃ« vitit 1991. Qeveri e Stabilitetit, ishte qeveri me bazÃ« tÃ« gjerÃ« dhe ku pÃ«r herÃ« tÃ« parÃ« merrnin pjesÃ« ministra tÃ« opozitÃ«s, Qeveria e Stabilitetit e nxori vendin nga izolimi i gjatÃ« komunist, duke e bÃ«rÃ« ShqipÃ«rinÃ« anÃ«tare tÃ« disa organizatave dhe institucioneve ndÃ«rkombÃ«tare. Doktor i shkencave inxhinierike.

Vilson Ahmeti (1951-)

KryeministÃ«r i ShqipÃ«risÃ« nÃ« QeverinÃ« Teknike (1991-1992) dhe ministÃ«r nÃ« QeverinÃ« e Stabilitetit (1991). Qeveria Teknike me kryeministÃ«r Vilson Ahmeti, pÃ«rgatit vendin drejt zgjedhjeve parlamentare tÃ« 22 marsit tÃ« vitit 1992. Inxhinier mekanik. NÃ« 1993 u tÃ«rhoq nga veprimtaria politike shtetÃ«rore.

AleksandÃ«r Meksi (1939-)

Deputet, NÃ«nkryetar Kuvendit, KryeministÃ«r.

Dy herÃ« KryeministÃ«r i RepublikÃ«s sÃ« ShqipÃ«risÃ« nÃ« vitet 1992- 1996; pastaj 1996-1997. Ã‹shtÃ« historian, Profesor.

AleksandÃ«r Meksi ishte kryeministri i parÃ« pas pÃ«rmbysjes sÃ« regjimit komunist nÃ« ShqipÃ«ri. GjatÃ« kohÃ«s qÃ« ishte KryeministÃ«r, vendi bÃ«ri reforma tÃ« mÃ«dha. NÃ« dhjetor 1990 ishte bashkÃ«themelues i PartisÃ« Demokratike, dhe njÃ« nga kontribuesit kryesorÃ« pÃ«r organizimin e PartisÃ« dhe tÃ« programit tÃ« saj. Deputet i Kuvendit tÃ« ShqipÃ«risÃ« nÃ« vitet (1991-2001) dhe nÃ«nkryetar i Kuvendit tÃ« ShqipÃ«risÃ« (prill 1991 â€“ prill 1992). Arkeolog, studiues.

Bashkim Fino (1962-)

Deputet, MinistÃ«r, KryeministÃ«r.

Me marrÃ«veshjen e marsit 1997 ndÃ«rmjet forcave politike ai u emÃ«rua nga Presidenti Sali Berisha KryeministÃ«r i QeverisÃ« sÃ« Pajtimit KombÃ«tar (mars-korrik 1997). Ã‹shtÃ« zgjedhur disa herÃ« deputet nÃ« Kuvendin e ShqipÃ«risÃ« qÃ« prej vitit 1997. Ka qenÃ« ministÃ«r, anÃ«tar i disa prej kabineteve qeveritare tÃ« PartisÃ« Socialiste deri nÃ« vitin 2005. Vazhdon tÃ« jetÃ« deputet i PartisÃ« Socialiste nÃ« Kuvendin e ShqipÃ«risÃ«.

Ilir META (1970 - )

Deputet, ministÃ«r, ZÃ«vendÃ«skryeministÃ«r, dhe KryeministÃ«r.

KryeministÃ«r i RepublikÃ«s sÃ« ShqipÃ«risÃ« gjatÃ« periudhÃ«s 1999 â€“ 2002; NÃ« dhjetor tÃ« vitit 1990 mori pjesÃ« nÃ« LÃ«vizjen Studentore. AnÃ«tar i Forumeve drejtuese tÃ« PartisÃ« Socialiste, Kryetar i FRESSH-it. NÃ« vitin 2003 u shkÃ«put nga Partia Socialiste dhe nÃ« shtator 2004 themeloi partinÃ« LÃ«vizja Socialiste pÃ«r Integrim ku u zgjodh Kryetar i saj. Pas vitit 2009 mori detyrÃ«n e Ministrit tÃ« JashtÃ«m, MinistÃ«r i EkonomisÃ« dhe ZÃ«vendÃ«s KryeministÃ«r. Deputet i Kuvendit tÃ« ShqipÃ«risÃ« qÃ« nga viti 1992.

Pandeli Majko (1967- )

Deputet, ministÃ«r, dy herÃ« KryeministÃ«r.

KryeministÃ«r i RepublikÃ«s sÃ« ShqipÃ«risÃ« nÃ« periudhÃ«n tetor 1998 â€“ tetor 1999. Nga shkurti 2002 â€“ korrik 2002 ishte pÃ«rsÃ«ri KryeministÃ«r. PjesÃ«marrÃ«s nÃ« LÃ«vizjen Studentore tÃ« Dhjetorit 1990. NÃ« vitet 1992-1995 ishte kryetar i Forumit Rinor Eurosocialist Shqiptar (FRESH). AnÃ«tar i Forumeve drejtuese tÃ« PartisÃ« Socialiste. MinistÃ«r i Mbrojtjes, Kryetar i Grupit Parlamentar tÃ« PartisÃ« Socialiste. Deputet nÃ« tÃ« gjitha legjislaturat qÃ« nga viti 1992.

Ibrahim Rugova (1944-2006)

Lider i LÃ«vizjes PaqÃ«sore pÃ«r PavarÃ«sinÃ« e KosovÃ«s. Avokat i rezistencÃ«s paqÃ«sore. i mbiquajturi â€œGhandi i Ballkanitâ€. i vlerÃ«suar me Ã§mimin Sakarov, i deklaruar â€œHero i KosovÃ«sâ€. Ishte Presidenti i parÃ« i RepublikÃ«s sÃ« KosovÃ«s, i zgjedhur nga viti 1992 deri nÃ« vitin 2000 dhe pÃ«rsÃ«ri nga viti 2002 deri nÃ« 2006. Rugova hyri nÃ« politikÃ« ne vitin 1989 dhe u bÃ« lider i Lidhjes Demokratike tÃ« KosovÃ«s. Si President, Rugova vazhdoi tÃ« mbÃ«shteste rrugÃ«n paqÃ«sore pÃ«r pavarÃ«si. Rugova pÃ«r njÃ« kohÃ« shumÃ« tÃ« gjatÃ« Ã«shtÃ« mbÃ«shtetur si rrallÃ« kush nga populli shqiptar nÃ« KosovÃ«. Vdiq me 21 janar tÃ« vitit 2006. Babai dhe gjyshi i tij u vranÃ« nÃ« vitin 1945 nga komunistÃ«t jugosllavÃ«. QÃ« nÃ« vitin 1968 mori pjesÃ« nÃ« protestat e KosovÃ«s. U diplomua nÃ« vitin 1971, studioi nÃ« Universitetin e Parisit, nÃ« vitin 1984 mori titullin Doktor. Punoi nÃ« Institutin e AlbanologjisÃ« nÃ« PrishtinÃ«.

Adem Jashari (1955 â€“ 1988)

Themelues i UshtrisÃ« Ã‡lirimtare tÃ« KosovÃ«s, luftÃ«tar dhe komandant legjendar, hero i LuftÃ«s Ã‡lirimtare tÃ« popullit tÃ« KosovÃ«s. Mori pjesÃ« nÃ« demonstratat e vitit 1981 dhe deri nÃ« 1989 qÃ«ndroi nÃ« ilegalitet, duke shpÃ«rndarÃ« trakte qÃ« bÃ«nin thirrje pÃ«r tâ€™u hedhur nÃ« luftÃ«. NÃ« vitin 1990 organizoi grupet e para tÃ« armatosura tÃ« cilat filluan aksionet kundÃ«r policisÃ« serbe. GjatÃ« viteve 1991-1998 policia serbe i rrethoi disa herÃ« shtÃ«pinÃ« e tij deri sa nÃ« mars 1998, familja Jashari luftoi derisa u vranÃ« qÃ« tÃ« gjithÃ« 21 veta. Kulla e familjes sÃ« tij Ã«shtÃ« shndÃ«rruar nÃ« muze dhe Ã«shtÃ« kthyer nÃ« njÃ« vend homazhesh tÃ« pÃ«rhershme.