Xhelal NEZIRI-Mendësia e robit

2012-09-11 · Arkivi historik RTVZIK

Debati pÃ«r Ligjin e ri tÃ« â€œmbrojtÃ«sveâ€ tÃ« MaqedonisÃ« mÃ« mÃ« riktheu nÃ« mendje debatet e viteve tÃ« 90-ta nÃ« Parlamentin e MaqedonisÃ«. AtÃ«herÃ« kur u soll kushtetuta qÃ« gjeneroi kriza, atÃ«herÃ« kur shqiptarÃ«t nuk konsultoheshin dhe nuk pÃ«rfilleshin gjatÃ« sjelljes sÃ« ligjeve dhe atÃ«herÃ« kur deputetet e PPD-sÃ« sÃ« atÃ«hershme mbanin fjalime maratonike nÃ« Parlament pÃ«r tÃ« dÃ«shmuar pafuqinÃ« e tyre politike. DeputetÃ«t e kÃ«saj partie, edhe pse ishin nÃ« koalicionin qeverisÃ«s me LSDM-nÃ«, shpesh paraqiteshin nÃ« foltore duke u munduar tÃ« ndalojnÃ« ndonjÃ« projekt qÃ« vinte nga pushteti ku vet ato participonin. MÃ« kujtohen fjalimet maratonike tÃ« deputetÃ«ve shqiptarÃ« nÃ« atÃ« kohÃ«, paraqitje tÃ« cilat ngjallnin ndjenjÃ«n e inferioritetit te qytetarÃ«t shqiptarÃ« pÃ«r shkak tÃ« pozicionit defanziv nÃ« institucione. Kur ballafaqoheshin me kritika tÃ« ashpÃ«ra nÃ«pÃ«r tubime edhe nga simpatizantÃ« tÃ« tyre, politikanÃ«t e PPD-sÃ« kishin njÃ« alibi pÃ«r pafuqinÃ« e tyre politike: prioritet ka Kosova, ShqipÃ«ria Ã«shtÃ« e dobÃ«t, Serbia Ã«shtÃ« nÃ« kufi. Mbase edhe kishte logjikÃ« kjo pasi Kosova ende ishte nÃ«n okupimin serb, ShqipÃ«ria vuante krizÃ«n e pÃ«rgjithshme postkomuniste kurse Serbia ishte si njÃ« bishÃ« e egÃ«r e Ballkanit, e ikur nga kafazi dhe e etur pÃ«r gjak.

Sot po e shikojmÃ« tÃ« njÃ«jtin film. DeputetÃ«t e partisÃ« shqiptare, tÃ« pafuqishÃ«m nÃ« pushtetin ekezekutiv, me fjalime maratonike mundohen nÃ« Parlemant tÃ« ndalin njÃ« ligj nÃ«nÃ§mues pÃ«r shqiptarÃ«t. NÃ« vitet e 90-ta ishte deputeti i atÃ«hershÃ«m i PPD-sÃ« qÃ« thyente rekorde me kohÃ«zgjatjen e fjalimeve nÃ« Parlament, sot ai Ã«shtÃ« deputeti i BDI-sÃ«, Talat Xhaferi.

Ã‹shtÃ« normale tÃ« shfrytÃ«zohen tÃ« gjitha mjetet demokratike pÃ«r tÃ« ndalur njÃ« ligj i cili, jo qÃ« ka prioritet zgjidhjen e statusit tÃ« pjesÃ«marrjes nÃ« luftÃ«n e 2001-shit tÃ« pjesÃ«tarÃ«ve tÃ« forcave tÃ« sigurisÃ« maqedonase, por qÃ« mÃ«ton tÃ« nÃ«nÃ§mojÃ« shqiptarÃ«t si etnitet. DÃ«shiron sÃ«rish tÃ« manifestojÃ« dhe tÃ« forcojÃ« superioritetin etnik, mÃ« shumÃ« se nÃ« vitet e 90-ta, me qÃ«llim qÃ« shqiptarÃ«ve tÃ« Maqedonia t'ua mbjellÃ« nÃ« kokat e tyre imazhin e tÃ« pafuqishmit, i cili duhet tÃ« luajÃ« rolin e lypÃ«sit tÃ« sÃ« drejtave. Ky debat Ã«shtÃ« nÃ« kuadÃ«r tÃ« normave demokratike dhe luftÃ«s politike, duke respektuar mekanzmat qÃ« burojnÃ« nga Kushtetuta e vendit, e ndryshuar pas nÃ«nshkrimit tÃ« MarrÃ«veshjes sÃ« Ohrit nÃ« vitin 2001.

Por ka diÃ§ka kÃ«tu qÃ« i tollovit hesapet. Si duket janÃ« ndÃ«rruar rolet pasi debati i kÃ«tillÃ«, i ashpÃ«r nuk duhej tÃ« ishte pÃ«r ndalimin e miratimit tÃ« ligjit tÃ« ri tÃ« "mbrojtÃ«sve" por pÃ«r sjelljen e Ligjit pÃ«r ish-pjesÃ«tarÃ«t e UÃ‡K-sÃ«. Ligji i "mbrojtÃ«sve" u soll pa shumÃ« pengesa nÃ« vitin 2002, me votat e partnerÃ«ve tÃ« atÃ«hershÃ«m tÃ« koalicionit LSDM dhe BDI. U soll pa shumÃ« zhurmÃ« nÃ« Parlament dhe opinionin publik. "MbrojtÃ«sit" nga hyrja nÃ« fuqi e atij ligji gÃ«zojnÃ« beneficione nÃ« shkollim, punÃ«sim, nÃ« hapjen e bizneseve apo edhe nÃ« marrjen e pensioneve solide. Mbi tÃ« gjitha, ky ligj legjtimoi rolin e tyre nÃ« konfliktin e vitit 2001 si "mbrojtÃ«s" tÃ« MaqedonisÃ« kurse ish-pjesÃ«tarÃ«t e UÃ‡K-sÃ« me inercion i shpalli si "fajtorÃ«" pÃ«r sulmet e kÃ«saj Maqedonie ku jetojnÃ« edhe pas 2001-shit. NÃ«se synimi i UÃ‡K-sÃ« ishte ndryshime i KushtetutÃ«s (Kumtesa nr.6), atÃ«herÃ« nuk ka logjikÃ« shpÃ«rblimi me ligj i atyre qÃ« kanÃ« mbrojtur njÃ« rregullim shtetÃ«ror tÃ« gabuar. MirÃ«po, nÃ«se shihet konflikti i 2001-shit si njÃ« luftÃ« pÃ«r ndarjen e MaqedonisÃ« apo edhe pÃ«r marrjen nÃ«n kontroll tÃ« shtetit nÃ« pÃ«rgjithÃ«si, atÃ«herÃ« mund tÃ« hetohet se kush ka rezultuar fitues e kush humbÃ«s.

Me futjen nÃ« procedurÃ« parlamentare tÃ« Ligjit tÃ« ri pÃ«r "mbrojtÃ«sit", duke mos respektuar frymÃ«n koncesuale tÃ« MarrÃ«veshjes sÃ« Ohrit, VMRO-DPMNE lÃ«shoi sinjal se pushteti ekzekutiv udhÃ«hiqet eksluzivisht nga kjo parti, me Ã§'rast shpallet i vdekur koncepti multikulturor dhe multietnik dhe vuloset Maqedonia si shtet-komb. Me kÃ«tÃ« suspendohet edhe fryma e MarrÃ«veshjes sÃ« Ohrit, e cila nÃ«nkupton koncenzus ndÃ«retnik nÃ« udhÃ«heqjen e shtetit, dhe e shndÃ«rron kÃ«tÃ« dokument nÃ« gjenerator tÃ« sÃ«rishÃ«m tÃ« krizave.

Tentimi i deputetÃ«ve shqiptarÃ« pÃ«r ndalimin e miratimit tÃ« kÃ«tij ligji ua betonon pozicionet defanzive tÃ« tyre nÃ« procesin e vendim-marrjes nÃ« shtet. Edhe nÃ«se arrihet tÃ« ndalet sjellja e kÃ«tij ligji, atÃ«herÃ« duhet tÃ« pÃ«rgatiten pÃ«r mbrojtje nga ndonjÃ« ligj tjetÃ«r etnocentrik, qÃ« mban llogari vetÃ«m pÃ«r interesat e njÃ« bashkÃ«sie etnike, vetÃ«m pÃ«r njÃ« grup tÃ« taksapaguesve, ndÃ«rkohÃ« qÃ« eliminon interesin e njerÃ«zve e njÃ« bashkÃ«sie tjetÃ«r etnike, qÃ« pÃ«rbÃ«n mÃ« shumÃ« se njÃ« Ã§erek tÃ« popullsisÃ« nÃ« vend. Pra, shqiptarÃ«t i vendos nÃ« njÃ« pozicion tÃ« njÃ« mileti nga i cili mund tÃ« mblidhet haraÃ§i (tatimet) pÃ«r t'ua plotÃ«suar nevojat njÃ« mileti tjetÃ«r, atij superior dhe udhÃ«heqÃ«s nÃ« shtet.

Tentimi i BDI-sÃ« pÃ«r tÃ« ndalur kÃ«tÃ« ligj nuk Ã«shtÃ« gjÃ« tjetÃ«r pÃ«rveÃ§ se njÃ« tentim pÃ«r tÃ« mbetur nÃ« qeveri. Ky dhe projekte tjera ligjore qÃ« vlerÃ«sohen si pÃ«rjashtuese pÃ«r shqiptarÃ«t mund tÃ« ndalen vetÃ«m me njÃ« pozicionim tÃ« fuqishÃ«m tÃ« faktorit politik nÃ« qeveri, pa marrÃ« parasysh se cila parti do tÃ« pÃ«rbÃ«jÃ« pushtetin, me Ã§rast parimi i koncenzusit tÃ« ishte parim bazÃ« i funksionimit tÃ« koalicionit. Kjo do tÃ« arrihej nÃ«se BDI do tÃ« braktiste qeverinÃ« nÃ« momentin kur VMRO-DPMNE, pa koncenzusin me partnerin shqiptar, e futi nÃ« procedurÃ« parlamentare Ligjin e ri tÃ« mbrojtÃ«sve.

Tani, vetÃ«m se mund tÃ« vazhdojmÃ« tÃ« shohim filmin e reprizuar tÃ« viteve tÃ« 90-ta, kur shqiptarÃ«t mbronin disa tÃ« drejta minimale dhe nuk kishin hapÃ«sirÃ« tÃ« marrin statusin qÃ« e meritojnÃ«. ShqiptarÃ«t do tÃ« vazhdojnÃ« tÃ« luajnÃ« kÃ«tÃ« rol mbrojtÃ«s, siÃ§ ishte rasti me EnciklopedinÃ«, maqedonishten nga klasa e parÃ«, Shkupi 2014, Ligji i natalitetit e kÃ«shtu me radhÃ«, pÃ«rderisa nuk do tÃ« ndryshohet mendÃ«sia e tanishme qÃ« pÃ«r ideal mÃ« tÃ« madh ka futjen nÃ« pushtet dhe pasurimin individual tÃ« pushtetarÃ«ve. ShqiptarÃ«t do tÃ« vazhdojnÃ« tÃ« luajnÃ« rolin e lypÃ«sit tÃ« sÃ« drejtave pÃ«rderisa nuk ndryshojnÃ« mendÃ«sinÃ« e robit.