Artikull nga arkivi origjinal RTVZIK. Shënimi i modelit “2002” nuk përcakton vitin e çdo artikulli.

Analizë

SHQIPERIA PROAMERIKANE DESHIRON INTEGRIM EVROPIAN

Megjithese me bindje proamerikane, Shqiperia ka si synim paresor integrimin ne BE, gje te cilen shpreson ta arrije ne afat te mesem perkrah vendeve te tjera ballkanike. Gjate krizes irakiane, si shume vende te tjera evropiane, kandidate per ne Bashkimin Evropian, edhe Shqiperia mori anen e Shteteve te Bashkuara, duke i cilesuar madje qeverite evropiane qe ishin kunder luftes, si mosmirenjohese ndaj rolit vendimtar qe luajten Shtetet e Bashkuara te Amerikes gjate vitit 1944 per t'i cliruar nga zgjedha naziste. Madje, ajo ka qene njeri nga vendet e pakta qe dergoi trupat e saj te kembesorise ne Irak, megjithese kjo dergate ishte me shume simbolike, me vetem 75 ushtare. Ne shkembim Shqiperia, e cila ka shprehur po ashtu gatishmerine e saj per te lejuar baza ushtarake amerikane ne truallin e saj, shpreson ne mbeshtetjen aktive te Uashingtonit per t'u anetaresuar ne NATO rreth vitit 2005. Kjo perspektive kundrohet ne Shqiperi si nje hap me rendesi ne procesin e integrimit te saj ne bashkesine perendimore, per te cilen ajo enderron qe nga renia e diktatures komuniste, e njeres prej dikaturave me te egra qe ka sunduar atje per disa dhjetevjecare. Dhe qe prej "clirimit", nje ndjenje e forte proamerikane ka filluar te perhapet ne gjirin e popullsise se saj. Kjo ndjenje mori nje hov te ri me perfshirjen me 1999 te Shteteve te Bashkuara te Amerikes ne luften e Kosoves, perfshirje qe u pa me sy shume te mire nga shqiptaret.

"Per Shqiperine, Shtetet e Bashkuara perfaqesojne nje aleat strategjik te pazevendesueshem ne fushen e sigurise, por kjo ndjenje nuk i pengon shqiptaret te ndihen thellesisht proevropiane", i pohon nje diplomat ne Tirane, korrespondentit te Agjencise "Frans Press", Jean - Eudes Barbier.

Sipas perfaqesuesit te BE-se ne Shqiperi, gjermanit Lutz Salzmann, deshira per t'iu bashkangjitur Evropes behet edhe me e kuptueshme, kur dihet se BE-ja perfaqeson partnerin e pare te Tiranes per sa u takon ndihmave per zhvillim. BE-ja eshte angazhuar po ashtu ne nje program 5-vjecar ndihmash (2001 - 2004) prej 180 milione eurosh. "Te pakten 50% e ndihmave te huaja qe merr Shqiperia jane evropiane, ato i tejkalojne dukshem edhe ato te Shteteve te Bashkuara te Amerikes" - ve ne dukje ambasadori Salzmann. Qe nga janari, Tirana ka filluar bisedimet me Brukselin per nje marreveshje asocimi dhe stabiliteti me BE-ne, marreveshje qe duhet te nenshkruhet me se fundi me 004. E renditur nder vendet me te varfera te Evropes, me nje te ardhur per fryme prej 1300 dollaresh ne vit, Shqiperise nuk i mungojne megjithate mundesite per ta kapercyer kete prapambetje. Me nje bregdet me gjatesi prej me shume se 300 kilometrash, vendi shpreson shume nga turizmi per t'i dhene nje shtyse vendimtare ekonomise se tij te neperkembur. Kjo veprimtari, qe ka krijuar nje vlere prej 400 milione dollaresh per vitin 2002, nuk ka arritur megjithate te ndikoje dukshem ne buxhetin e brendshem kombetar me nje vlere modeste prej 1 miliard dollaresh, sepse ekonomia e turizmit eshte pjese perberese e ekonomise se zeze, qe i shpeton kontrollit te shtetit. Reformat e ndermarra nga pushteti kane si qellim te luftojne ekonomine e zeze, e cila perfaqeson 60% te asaj zyrtare. Ekonomia informale ushqehet po ashtu edhe nga te prurat e diaspores, rreth 700000 emigrante, dhe per me shume edhe nga operacionet e pastrimit te parave, te kontrolluara nga mafia, e cila mbetet teper e fuqishme ne vend.

"Tani per tani vendi do te fundosej pa kete lloj ekonomie", mendon Salzmann. E stabilizuar ne planin politik, Shqiperise i nevojiten megjithate disa dhjetera vjet per te rimarre veten, per te mposhtur krimin e organizuar dhe per t'iu bashkangjitur trenit te vendeve fqinje drejt BE-se, perkatesisht Maqedonise, Kroacise dhe federates serbo - malazeze, ve ne dukje Jean - Eudes Barbier.

Koment i AFP-se