Mitologjia dhe e Verrteta

Mitologjia dhe e Verrteta

Ne jeten e perditshme kur flasim per gjerat te cilat nuk tingellojne si reale, ne nuk hezitojme te themi se ky eshte nje mite. Kjo ndodhe ne te gjitha segmentet e jetes, ndersa une kam pershtypjen se ne fushen e mjeksise me se shumti perdoret nje shprehje e tille kur behet neglegtimi i metodave te vjetra mjeksore ne kurimin e semundjeve.

Deshtem apo jo, mitin e konsiderojme si dicka qe nuk eshte e verrtet. Konsiderata e jone duket se ka te drejte sepse mitet nuk e pershkruajn nje fenomene ne menyre te plote dhe ne cdo detale; ne kohen kur njeriu i krijoj mitet, nuk kishte nje teknologji qe existon sot, por syri i tije ishte nje instrument observues ne universin e tije. Gjerat te cilat syri i njeriut i ka arritur ti analizoj korrenspodojne me te verrteten, por gjerat e larget nuk kane mundur te analizohen me saktesi, dhe ato jane konkluduar nepermes sensit te tije. Ajo qe eshte konkluduar nepermes sensit te njeriut shpeshehere ka korrenspoduar me te pa verrteten.

Ne kohen e sotit teknologjia ka nje zhvillim te madhe, por e ardhmja do ti demantoje shume gjera qe sot konsiderohen si reale sepse ne te ardhmen me siguri do te existoje nje teknologji me e persosur per studime, dhe kjo qe e quajme shkence ndoshta do te bie ne poziten e mitit te sotshem.

Njeriu racional nuk mbeshtetet ne logjiken se zeri i keqe shkone me large se sa zeri i mire, por ai i analizon frekuencat reale te zerit te mire dhe zerit te keqe. Pastaj, zerit te mire ja jepe vendin e merituar, ndersa zerin e keqe e injorone.

Sipas disa burimeve shkenca eshte produkt i mitologjise, ndersa filozofia eshte produkt i religjionit. Mitologjia ka per qellime te kuptoje te verrteten rrethe vehtes. Te njejtin qellim e ka edhe religjioni, filozofia, shkenca,etj. Meqenese e kane qellimin e njejte, profesor i Biologjise ne Univerzitetin e Emory, Alexander Escobar i konsideron se jane nen nje ambrelle. Me tutje profesori shton, " Shkenca ne nje menyre reale eshte mitologji - vetem, nje menyre tjeter per ta kuptuar universin."

Miti i kane sherbyer njeriut si nje faktore primare ne ruajtjen e rekordeve dhe kuptimeve fundamentale te universit dhe gjerave te shenjeta. Skollaret e moderuar e kane definuar mitin si nje histori shume-qellimeshe e shenjet qe pershkruan origjinen e botes dhe institucionet e ndryshme kulturore.

Te shohim disa mendime per mitin nga njerzit e medhenje:

Levi Straus, ne nje esej per mitin shkruan," Si munde te sqarojm mitin kur ne vende te ndryshme, ai eshte i ngjajshem."

Eliade thote, " Ato zakonishte jane tregime qe tregojne per origjinen dhe cdo gje eshte bere ne illo tempore."

Freud thote, " Nganjehere ato jane endrra publike. te cilat jane sikurse endrrat private, shfaqen nga mendja e pavetedijshme."

Campbell thote, " Ato i orjentojn njerzit ne dimenzionet metafizike, sqarojne origjinen dhe natyren e kozmosit, bejne aktive ngjarjet sociale, dhe ne planin psikologjike e adresojne vehten ne thellesin me te madhe te psiqikes."

Jung thote," Ne te verrtete, ato zbulojne arkitipet e pa vetedijshme kolektive."

Mitet studiohen me nje kujdes te vecante ne boten perendimore, dhe ne ngjarjet e ndryshme qe sqarohen, shkollaret e moderuar i perdoren mitet si fakte qe e perkrahin iden e tyre. Miti konsiderohet si i verrtete, por figurativishte. Kjo nuk eshte nje e pa verrtete historike e perzier me genjeshtra; eshte nje mesime me filozofi te larte e mbeshtetur ne te verrteten, por ne vende se te kuptohet drejtepersedrejti, ate duhet ta shiqojme si alegorin.

Ne fenomenet e sotshme te cilat e sfidojne shkencen bashkekohore, miti jepe nje kontribute te cmuar ne zbulimin e te verrtetes. Per fenomenet, Trekendeshi i Dragonit, Trekendeshi i Bermudeve, Qyteti i Atlantisit, Piramidat e Egjiptit, etj Miologjia flete, dhe nuk ka nejtur duarkryqe; shkenca e avancuar e ka ndegjuar dhe komunikon me te ne gjuhen e mitologjise.