Letra e Bardhyl Mahmutit drejtuar Solanes dhe EU-se
Letra e Bardhyl Mahmutit drejtuar Solanes dhe EU-se
Lette ouverte adressée à Mr. Javier Solana, le Haut représentant de l'UE pour la politique étrangère
Monsieur le Haut représentant de l'UE pour la politique étrangère,
Soulignons que la Macédoine a signé et ratifié, en tant que membre du Conseil de l’Europe, les protocoles nos 7 et 8 de la Convention de sauvegarde des droits de l'homme et des libertés fondamentales (10 avril 1997), la Convention-cadre pour la protection des minorités nationales (10 avril 1997); la Charte européenne des langues régionales ou minoritaires (le 25 juillet 1996).
Soulignons qu’après six mois d’affrontement entre la guérilla albanaise et les forces gouvernementales, les dirigeants macédoniens et albanais du pays ont conclu, le 1er août 2001, un accord pour tenter de ramener la paix dans le pays et de mettre fin à la discrimination ethnique.
Considérant que l’Etat macédonien continue dans une logique discriminatoire: au lieu de voir se mettre en place des structures démocratiques, le quotidien des albanais déborde de cas de sévices et de mauvais traitements par la police (les exemples de Sopoti, Rakoveci, Breza, Bllaca, Kondova ne sont que la neige qui recouvre la partie visible de l’iceberg.
La décentralisation, les lois parlementaires sur les langues et les drapeaux, la politique d’emploi, la représentation dans les institutions publiques ont été vidé de leur substance démocratique.
Considérant ces discriminations à l’égard des albanais et la nécessité d’assurer la promotion effective de leurs droits et libertés, il est urgent de rappeler que la tolérance passe par l’acceptation de la diversité et le respect de la différence. Que la lutte contre le racisme, contre la discrimination raciale, contre la discrimination ethnique, contre la xénophobie et l'intolérance qui y est associée, demeurent une responsabilité collective.
Considérant que la situation politique en Macédoine est marquée par des animosités susceptibles d’être réactivées dans un contexte régional instable.
Conscient de cette situation plus que préoccupante, je me permets de vous adresser cette lettre ouverte afin que vous rendiez attentives les autorités politiques de l’Union Européenne ainsi que de la communauté internationale dans son ensemble, et ceci dans le but:
- qu’ils accordent une plus grande attention aux causes premières des conflits ethniques en Macédoine ;
- qu’ils mettent en place des politiques d'intervention d'urgence en tant que moyens de combattre la discrimination ethnique et l'intolérance en Macédoine ;
- qu’ils mettent en place des politiques de pression pour que la Macédoine applique la Convention Cadre du Conseil de l’Europe pour la protection des minorités nationales ;
- qu’ils fassent clairement savoir aux autorités macédoniennes que la candidature du gouvernement macédonien en vue d’intégrer l’Union européenne ne sera pas prise en compte tant que cet Etat n’applique pas les principes démocratiques.
Monsieur le Haut représentant de l'UE pour la politique étrangère,
Depuis les temps les plus anciens, l'homme a toujours voulu exprimer et affirmer ses idées, ses croyances, son appartenance, son identité : la langue, la religion, le drapeau... font partie de cette affirmation identitaire.
Puisque l’Etat macédonien prétend avoir intégré de manière « excellente » la diversité sociale et qu’elle prétend aussi respecter la Convention de sauvegarde des droits de l'homme et des libertés fondamentales, la Convention Cadre du Conseil de l’Europe pour la protection des minorités nationales et la Charte européenne des langues régionales ou minoritaires je vous prie, Monsieur le Haut représentant de l’UE pour la politique étrangère, de remettre aux autorités macédoniennes ces quelques lignes qui démontrent bien comment un pays démocratique, en l’occurrence la Suisse, gère sa diversité sociale.
L'élément de base de l'identité suisse n'est pas une langue nationale unique, ni une tradition culturelle ou ethnique exclusive. La Confédération suisse regroupe des communautés diverses, tant du point de vue de la langue, de la culture que de la religion.
D'un point de vue linguistique, la Suisse compte quatre langues nationales: l'allemand (parlé par environ 63,7% de la population), le français (19,2%), l'italien (7,6%) et le romanche (0,6%).. L'allemand est la langue majoritaire au niveau fédéral. Suivent le français, l'italien et enfin le romanche. L’allemand, le français et l’italien sont également les langues officielles de la Confédération. C’est dans ces trois langues que les autorités fédérales communiquent avec les citoyens, avec les cantons et entre elles et que les textes législatifs fédéraux sont publiés. Quant au romanche, parlée par 0.6% de la population, il est la langue officielle pour les rapports que la Confédération entretient avec les personnes de langue romanche. Bref, la diversité linguistique est considérée comme une richesse.
De même pour les drapeaux. L’héritage historique d’environ 3'300 de drapeaux est considéré comme une richesse. Le drapeau de la Confédération Suisse, les drapeaux des 26 cantons, les drapeaux de districts, les drapeaux de cercles ou les drapeaux de 2900 communes constituent la mosaïque de cette richesse identitaire.
Rappelant que jusqu'à la Révolution française de 1789, la Suisse était une confédération d'Etats. Après l'occupation de la Suisse par les troupes du Directoire en 1798, une République helvétique unitaire est créée sur le modèle français. Mais l'idée même d'un Etat unitaire est trop étrangère aux conceptions et traditions du pays. Ainsi, après une brève période de crises continuelles, l'Acte de médiation du 19 février 1803, édicté par Bonaparte, marque le retour au fédéralisme.
Le fédéralisme tel qu'il est appliqué en Suisse est un moyen efficace de protéger les minorités. Il assure la représentation au sein des institutions fédérales des groupes de population qui appartiennent à une minorité à l'échelle nationale, mais forment la majorité dans une région géographique déterminée.
Le fédéralisme confère également une autonomie organisationnelle aux cantons et aux communes où sont établies ces minorités.
Le fédéralisme ne suffit cependant pas à lui seul à assurer le respect des minorités. La protection des minorités passe par le respect des droits fondamentaux de l'homme, ainsi que, de manière plus générale, par l'existence d'un climat de compréhension et de tolérance au sein de la population.
Qu’en est-il des prétentions de l’Etat macédonien ?! Quel est le statut de la langue albanaise, parlée par au moins 1⁄4 de la population de ce pays ? Quel est le statut du drapeau albanais ?
La sous-représentation des Albanais dans les institutions publiques continue d’être frappante (en dessous de 7%)
Les lois restrictives sur l’utilisation de la langue albanaise et du drapeau albanais ne sont qu’une pure manipulation statistique et illégitime par rapport aux Conventions de l’Union Européen pour la protection des minorités nationales et la Charte européenne des langues régionales ou minoritaires. Ces lois discriminatoires ne peuvent que générer des nouveaux conflits.
Monsieur le Haut représentant de l'UE pour la politique étrangère,
Soucieux comme vous l’êtes de promouvoir les Droits de l'Homme pour tous j’espère que, dans le cadre de vos prérogatives, cette lettre ouverte pourra obtenir de la part de vos services, tout le soutien qui lui permettra de s’adresser au plus grand nombre d’institutions spécialisées en la matière.
Considérant que l’accord du 1er août 2001 a interrompu la guerre sans mettre fin à la discrimination ethnique.
Considérant que les « démocraties unitaires » ne peuvent pas répondre aux besoins des réalités pluriethnique.
Considérant que l’application du fédéralisme est un moyen efficace de protéger la diversité ethnique, je sollicite donc de toute urgence votre intervention pour que cette situation, source de multiples souffrances pour les Albanais en Macédoine trouve une issue rapide et positive.
Veuillez agréer, Monsieur le Haut représentant de l'UE pour la politique étrangère, l'expression de ma parfaite considération.
Bardhyl Mahmuti
Av.Gilamont 62
1800 Vevey CH
tel. 0041797398173
Email : [adresë e fshehur]
[adresë e fshehur]
Vevey, le 21 juillet 2005
Lette ouverte adressée à Mr. Javier Solana, le Haut représentant de l'UE pour la politique étrangère
Monsieur le Haut représentant de l'UE pour la politique étrangère,
Soulignons que la Macédoine a signé et ratifié, en tant que membre du Conseil de l’Europe, les protocoles nos 7 et 8 de la Convention de sauvegarde des droits de l'homme et des libertés fondamentales (10 avril 1997), la Convention-cadre pour la protection des minorités nationales (10 avril 1997); la Charte européenne des langues régionales ou minoritaires (le 25 juillet 1996).
Soulignons qu’après six mois d’affrontement entre la guérilla albanaise et les forces gouvernementales, les dirigeants macédoniens et albanais du pays ont conclu, le 1er août 2001, un accord pour tenter de ramener la paix dans le pays et de mettre fin à la discrimination ethnique.
Considérant que l’Etat macédonien continue dans une logique discriminatoire: au lieu de voir se mettre en place des structures démocratiques, le quotidien des albanais déborde de cas de sévices et de mauvais traitements par la police (les exemples de Sopoti, Rakoveci, Breza, Bllaca, Kondova ne sont que la neige qui recouvre la partie visible de l’iceberg.
La décentralisation, les lois parlementaires sur les langues et les drapeaux, la politique d’emploi, la représentation dans les institutions publiques ont été vidé de leur substance démocratique.
Considérant ces discriminations à l’égard des albanais et la nécessité d’assurer la promotion effective de leurs droits et libertés, il est urgent de rappeler que la tolérance passe par l’acceptation de la diversité et le respect de la différence. Que la lutte contre le racisme, contre la discrimination raciale, contre la discrimination ethnique, contre la xénophobie et l'intolérance qui y est associée, demeurent une responsabilité collective.
Considérant que la situation politique en Macédoine est marquée par des animosités susceptibles d’être réactivées dans un contexte régional instable.
Conscient de cette situation plus que préoccupante, je me permets de vous adresser cette lettre ouverte afin que vous rendiez attentives les autorités politiques de l’Union Européenne ainsi que de la communauté internationale dans son ensemble, et ceci dans le but:
- qu’ils accordent une plus grande attention aux causes premières des conflits ethniques en Macédoine ;
- qu’ils mettent en place des politiques d'intervention d'urgence en tant que moyens de combattre la discrimination ethnique et l'intolérance en Macédoine ;
- qu’ils mettent en place des politiques de pression pour que la Macédoine applique la Convention Cadre du Conseil de l’Europe pour la protection des minorités nationales ;
- qu’ils fassent clairement savoir aux autorités macédoniennes que la candidature du gouvernement macédonien en vue d’intégrer l’Union européenne ne sera pas prise en compte tant que cet Etat n’applique pas les principes démocratiques.
Monsieur le Haut représentant de l'UE pour la politique étrangère,
Depuis les temps les plus anciens, l'homme a toujours voulu exprimer et affirmer ses idées, ses croyances, son appartenance, son identité : la langue, la religion, le drapeau... font partie de cette affirmation identitaire.
Puisque l’Etat macédonien prétend avoir intégré de manière « excellente » la diversité sociale et qu’elle prétend aussi respecter la Convention de sauvegarde des droits de l'homme et des libertés fondamentales, la Convention Cadre du Conseil de l’Europe pour la protection des minorités nationales et la Charte européenne des langues régionales ou minoritaires je vous prie, Monsieur le Haut représentant de l’UE pour la politique étrangère, de remettre aux autorités macédoniennes ces quelques lignes qui démontrent bien comment un pays démocratique, en l’occurrence la Suisse, gère sa diversité sociale.
L'élément de base de l'identité suisse n'est pas une langue nationale unique, ni une tradition culturelle ou ethnique exclusive. La Confédération suisse regroupe des communautés diverses, tant du point de vue de la langue, de la culture que de la religion.
D'un point de vue linguistique, la Suisse compte quatre langues nationales: l'allemand (parlé par environ 63,7% de la population), le français (19,2%), l'italien (7,6%) et le romanche (0,6%).. L'allemand est la langue majoritaire au niveau fédéral. Suivent le français, l'italien et enfin le romanche. L’allemand, le français et l’italien sont également les langues officielles de la Confédération. C’est dans ces trois langues que les autorités fédérales communiquent avec les citoyens, avec les cantons et entre elles et que les textes législatifs fédéraux sont publiés. Quant au romanche, parlée par 0.6% de la population, il est la langue officielle pour les rapports que la Confédération entretient avec les personnes de langue romanche. Bref, la diversité linguistique est considérée comme une richesse.
De même pour les drapeaux. L’héritage historique d’environ 3'300 de drapeaux est considéré comme une richesse. Le drapeau de la Confédération Suisse, les drapeaux des 26 cantons, les drapeaux de districts, les drapeaux de cercles ou les drapeaux de 2900 communes constituent la mosaïque de cette richesse identitaire.
Rappelant que jusqu'à la Révolution française de 1789, la Suisse était une confédération d'Etats. Après l'occupation de la Suisse par les troupes du Directoire en 1798, une République helvétique unitaire est créée sur le modèle français. Mais l'idée même d'un Etat unitaire est trop étrangère aux conceptions et traditions du pays. Ainsi, après une brève période de crises continuelles, l'Acte de médiation du 19 février 1803, édicté par Bonaparte, marque le retour au fédéralisme.
Le fédéralisme tel qu'il est appliqué en Suisse est un moyen efficace de protéger les minorités. Il assure la représentation au sein des institutions fédérales des groupes de population qui appartiennent à une minorité à l'échelle nationale, mais forment la majorité dans une région géographique déterminée.
Le fédéralisme confère également une autonomie organisationnelle aux cantons et aux communes où sont établies ces minorités.
Le fédéralisme ne suffit cependant pas à lui seul à assurer le respect des minorités. La protection des minorités passe par le respect des droits fondamentaux de l'homme, ainsi que, de manière plus générale, par l'existence d'un climat de compréhension et de tolérance au sein de la population.
Qu’en est-il des prétentions de l’Etat macédonien ?! Quel est le statut de la langue albanaise, parlée par au moins 1⁄4 de la population de ce pays ? Quel est le statut du drapeau albanais ?
La sous-représentation des Albanais dans les institutions publiques continue d’être frappante (en dessous de 7%)
Les lois restrictives sur l’utilisation de la langue albanaise et du drapeau albanais ne sont qu’une pure manipulation statistique et illégitime par rapport aux Conventions de l’Union Européen pour la protection des minorités nationales et la Charte européenne des langues régionales ou minoritaires. Ces lois discriminatoires ne peuvent que générer des nouveaux conflits.
Monsieur le Haut représentant de l'UE pour la politique étrangère,
Soucieux comme vous l’êtes de promouvoir les Droits de l'Homme pour tous j’espère que, dans le cadre de vos prérogatives, cette lettre ouverte pourra obtenir de la part de vos services, tout le soutien qui lui permettra de s’adresser au plus grand nombre d’institutions spécialisées en la matière.
Considérant que l’accord du 1er août 2001 a interrompu la guerre sans mettre fin à la discrimination ethnique.
Considérant que les « démocraties unitaires » ne peuvent pas répondre aux besoins des réalités pluriethnique.
Considérant que l’application du fédéralisme est un moyen efficace de protéger la diversité ethnique, je sollicite donc de toute urgence votre intervention pour que cette situation, source de multiples souffrances pour les Albanais en Macédoine trouve une issue rapide et positive.
Veuillez agréer, Monsieur le Haut représentant de l'UE pour la politique étrangère, l'expression de ma parfaite considération.
Bardhyl Mahmuti
Av.Gilamont 62
1800 Vevey CH
tel. 0041797398173
Email : [adresë e fshehur]
[adresë e fshehur]
Vevey, le 21 juillet 2005
Komentet e ruajtura
Letër e hapur dërguar Zotëri Havier Solanës, Komisar i Lartë i BE-së për politikë të Jashtme
Nga Bardhyl Mahmuti
Zotëri përfaqësues i Lartë i BE-së për Politikë të Jashtme,
Të nënvizojmë se Maqedonia ka nënshkruar dhe ratifikuar, si anëtare e Këshillit të Evropës, protokollet nr. 7 e 8 të Konventës për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive fundamentale të njeriut (10 prill 1997), Konventën-kornizë për mbrojtjen e minoriteteve (10 prill 1997), Kartën Evropiane për gjuhët regjionale apo të minoriteteve (25 korrik 1996). Të nënvizojmë se pas gjashtë muaj të konfrontimit midis guerilës shqiptare dhe forcave qeveritare, udhëheqësit maqedonas dhe shqiptarë të vendit kanë aprovuar më 01 gusht të vitit 2001 një marrëveshje për paqë në vend dhe t’i jepet fund diskriminimit etnik. Duhet marrë parasysh se shteti maqedonas po vazhdon me një logjikë diskriminuese : në vend që të vihet në vendin e strukturave demokratike, të përditshmet shqiptare lajmërojnë abuzime dhe keqtrajtime nga ana e policisë (rasti me Sopotin, Rakovecin, Brezën, Bllacën e Kondovën, nuk janë gjë tjetër vetëm një borë e cila e mbulon pjesën e dukshme të Isebergut. Decentralizimi, ligjet parlamentare për gjuhët dhe flamujt, politika e punësimit dhe përfaqësimi në institucionet publike janë zbrazur nga substanca e tyre demokratike. Duke marrë parasysh se diskriminimi ndaj shqiptarëve dhe nevojës për tu siguruar një promovim efektiv të të drejtave dhe lirive të tyre, është urgjente që të përkujtojmë se toleranca po kalon në akceptimin e divergjencave dhe respektimin e diferencimit. Që lufta kundër racizmit, kundër diskriminimit racor, kundër diskriminimit etnik, kundër ksenofobisë dhe tolerancës, kërkojnë një përgjegjësi kolektive. Duke marrë parasysh se situata politike në Maqedoni është shënuar me një animozitet të pranueshëm për tu riaktivizuar në një kontekst jostabil. Të vetëdijshëm për këtë situatë më shumë se preokupuese, më lejoni që tu dërgojë këtë letër të hapur para se të takoheni me autoritetet politike të Bashkësisë Evropiane si dhe komunitetin ndërkombëtar në asambletë e tyre edhe ate, me këtë qëllim :
- që t’i përkushtojnë një vëmendje më të madhe shkaqeve themelore të konflikteve etnike në Maqedoni ;
- që të vënë në vend politikat e intervenimit urgjent si dhe të gjejnë mjete për të luftuar diskriminimin etnik dhe mostolerancës në Maqedoni ;
- që të vënë në vend politikat e presionit që Maqedonia të mund ta aplikojë Konventën Kornizë të Këshillit të Evropës për mbrojtjen e minoriteteve kombëtare ;
- që t’ua bëjnë të qartë autoriteteve maqedonase se kandidimi i Maqedonisë për tu integruar në Evropë, nuk do të merret parasysh, përderisa ky shtet nuk i plotëson principet demokratike.
Zotëri Komisar i Lartë i BE-së për Politikë të Jashtme,
Qysh në kohët më të vjetra, njeriu është munduar gjithnjë që t’i dëshmojë dhe afirmojë idetë e tij, mendimet e tij, përcaktimin e tij, identitetin e tij : gjuhën, religjionin, flamurin... që janë një pjesë për të afirmuar identitetin. Pasi që shteti maqedonas pretendon të dëshmojë se me një mënyrë « të shkëlqyeshme » i ka plotësuar divergjencat sociale dhe të dëshmojë se gjithashtu e respekton Konventën për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive themelore të njeriut, Konventën Kornizë të Këshillit të Evropës për mbrojtjen e minoriteteve kombëtare dhe Kartën Evropiane të gjuhëve regjionale apo të minoriteteve, ju lutem Zotëri përfaqësues i Lartë i BE për Politikë të Jashtme, në disa pika t’ua përkujtoni autoriteteve maqedonase se si, p.sh. Zvicra, kujdeset për gjendjen sociale. Elementi themelor i identitetit zviceran nuk është një gjuhë e përbashkët nacionale, por as edhe një traditë kulturore apo etnike ekskluzive. Konfederata zvicerane përmbledh komunitete të ndryshme e që nuk kanë të bëjnë as me gjuhë, as me kulturë e as me religjion. Në një aspekt linguistik, Zvicra ka katër gjuhë kombëtare : gjermanishten (të folur prej rreth 63,7% të popullatës), frëngjishten (19,2%), italishten (7,6%) dhe retoromanishten (0,6%). Gjuha gjermane është gjuha më e përhapur në nivel federal e përcjellë nga frëngjishtja, italishtja dhe më në fund retoromanishten. Gjermanishtja, frengjishtja dhe italishtja janë njësoj gjuhë zyrtare të Konfederatës. Përmes këtyre gjuhëve autoritetet federale komunikojnë me qytetarët, me kantonet dhe me këto janë të botuara tekstet legjislative federale. Gjuha retoromane, e folur nga 0,6% e popullatës është gjuhë zyrtare me të cilën Konfederata komunikon me folësit e kësaj gjuhe. Shkurt, divergjenca linguistike llogaritet si një pasuri. E njëjta gjë vlen edhe për flamujt. Ekzistimi i përafërsisht 3 300 flamujve llogaritet si një pasuri. Flamuri i Konfederatës zvicerane, flamujt e 26 kantoneve, flamujt e distrikteve, flamujt e rretheve apo flamujt e 2 900 komunave, përbëjnë mozaikun e kësaj pasurie identike. Të përkujtojmë se deri në Revolucionin françez të 1789, Zvicra ka qenë një Konfederatë e shteteve. Pas okupimit të Zvicrës nga trupat e Drejtorisë më 1798, një Republikë unitare helvetike është krijuar sipas modelit françez. Por, edhe ideja e një shteti unitar është shumë e huaj për koncepcionet dhe traditat e vendit. Kështu, pas një periudhe të shkurtë të krizës së vazhdueshme, Akti i mediacionit i 19 shkurtit 1803 i rregulluar nga Bonaparta, shënon kthimin e federalizmit. Federalizmi i cili është i aplikuar në Zvicër, është një mjet shumë efikas për t’i mbrojtur minoritetet. Ai u siguron përfaqësim në institucionet federale grupeve të popullatës që i përkasin një minoriteti në shkallë nacionale e që formojnë mazhorancën në një regjion të determinuar gjeografik. Federalizmi gjithashtu u mundëson një autonomi kantoneve dhe komunave ku janë të vendosur minoritetet. Nuk mjafton vetëm federalizmi që të sigurohet respektimi i të drejtave të minoriteteve. Mbrojtja e minoriteteve është e garantuar edhe të drejtat themelore të njeriut e sidomos, nga një mënyrë më e përgjithshme, në ekzistimin e një klime të mirëkuptimit dhe tolerancës në mes të popullatës. Cilat janë pretendimet e shtetit maqedonas ?! Cili është statusi i gjuhës shqipe, e folur nga së paku ¼ e popullatës së këtij vendi ?! Cili është statusi i flamurit shqiptar ? Nën përfaqësimi i shqiptarëve në institucionet publike vazhdon të jetë shqetësues (më pak se %). Ligjet restriktive për përdorimin e gjuhës shqipe dhe flamurit shqiptar, nuk janë gjë tjetër vetëm se një manipulim statistikor dhe jolegjitim në krahasim me konventat e Bashkësisë Evropiane në mbrojtjen e minoriteteve nacionale dhe Kartës Evropiane të gjuhëve regjionale apo minoritare. Këto ligje diskriminuese, nuk bëjnë gjë tjetër por gjenerojnë konflikte të reja.
Zotëri përfaqësues i Lartë i BE-së për Politikë të Jashtme,
Paramendoni se ju mund të kërkoni të drejta të njeriut për të gjithë dhe shpresoj se në kuadër të prerogativës suaj, kjo letër e hapur do të mund të pranojë një pjesë të shërbimeve tuaja, gjithë përkrahjen që mund t’ia dërgoni një numri të madh të institucioneve të specializuara për këtë çështje. Duhet marrë parasysh se Marrëveshja e 2001 e ka ndërprerë luftën pa i dhënë fund një diskriminimi etnik. Duhet marrë parasysh se « demokracia unitare » nuk mund tu përgjigjet nevojave të realitetit multietnik. Duhet marrë parasysh se aplikimi i federalizmit është një mjet efikas për të mbrojtur divergjencën etnike, kërkoj nga ju një intervenim shumë urgjent që kjo situatë, përplot me dhembje për shqiptarët e Maqedonisë, të mund të gjejë një zgjidhje të shpejtë dhe pozitive. Zotëri përfaqësues i Lartë i BE-së për Politikë të Jashtme, pranoni përshëndetjet e mia me një konsideratë të lartë.
Bardhyl Mahmuti
27/07/2005 14:22:30
Nga Bardhyl Mahmuti
Zotëri përfaqësues i Lartë i BE-së për Politikë të Jashtme,
Të nënvizojmë se Maqedonia ka nënshkruar dhe ratifikuar, si anëtare e Këshillit të Evropës, protokollet nr. 7 e 8 të Konventës për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive fundamentale të njeriut (10 prill 1997), Konventën-kornizë për mbrojtjen e minoriteteve (10 prill 1997), Kartën Evropiane për gjuhët regjionale apo të minoriteteve (25 korrik 1996). Të nënvizojmë se pas gjashtë muaj të konfrontimit midis guerilës shqiptare dhe forcave qeveritare, udhëheqësit maqedonas dhe shqiptarë të vendit kanë aprovuar më 01 gusht të vitit 2001 një marrëveshje për paqë në vend dhe t’i jepet fund diskriminimit etnik. Duhet marrë parasysh se shteti maqedonas po vazhdon me një logjikë diskriminuese : në vend që të vihet në vendin e strukturave demokratike, të përditshmet shqiptare lajmërojnë abuzime dhe keqtrajtime nga ana e policisë (rasti me Sopotin, Rakovecin, Brezën, Bllacën e Kondovën, nuk janë gjë tjetër vetëm një borë e cila e mbulon pjesën e dukshme të Isebergut. Decentralizimi, ligjet parlamentare për gjuhët dhe flamujt, politika e punësimit dhe përfaqësimi në institucionet publike janë zbrazur nga substanca e tyre demokratike. Duke marrë parasysh se diskriminimi ndaj shqiptarëve dhe nevojës për tu siguruar një promovim efektiv të të drejtave dhe lirive të tyre, është urgjente që të përkujtojmë se toleranca po kalon në akceptimin e divergjencave dhe respektimin e diferencimit. Që lufta kundër racizmit, kundër diskriminimit racor, kundër diskriminimit etnik, kundër ksenofobisë dhe tolerancës, kërkojnë një përgjegjësi kolektive. Duke marrë parasysh se situata politike në Maqedoni është shënuar me një animozitet të pranueshëm për tu riaktivizuar në një kontekst jostabil. Të vetëdijshëm për këtë situatë më shumë se preokupuese, më lejoni që tu dërgojë këtë letër të hapur para se të takoheni me autoritetet politike të Bashkësisë Evropiane si dhe komunitetin ndërkombëtar në asambletë e tyre edhe ate, me këtë qëllim :
- që t’i përkushtojnë një vëmendje më të madhe shkaqeve themelore të konflikteve etnike në Maqedoni ;
- që të vënë në vend politikat e intervenimit urgjent si dhe të gjejnë mjete për të luftuar diskriminimin etnik dhe mostolerancës në Maqedoni ;
- që të vënë në vend politikat e presionit që Maqedonia të mund ta aplikojë Konventën Kornizë të Këshillit të Evropës për mbrojtjen e minoriteteve kombëtare ;
- që t’ua bëjnë të qartë autoriteteve maqedonase se kandidimi i Maqedonisë për tu integruar në Evropë, nuk do të merret parasysh, përderisa ky shtet nuk i plotëson principet demokratike.
Zotëri Komisar i Lartë i BE-së për Politikë të Jashtme,
Qysh në kohët më të vjetra, njeriu është munduar gjithnjë që t’i dëshmojë dhe afirmojë idetë e tij, mendimet e tij, përcaktimin e tij, identitetin e tij : gjuhën, religjionin, flamurin... që janë një pjesë për të afirmuar identitetin. Pasi që shteti maqedonas pretendon të dëshmojë se me një mënyrë « të shkëlqyeshme » i ka plotësuar divergjencat sociale dhe të dëshmojë se gjithashtu e respekton Konventën për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive themelore të njeriut, Konventën Kornizë të Këshillit të Evropës për mbrojtjen e minoriteteve kombëtare dhe Kartën Evropiane të gjuhëve regjionale apo të minoriteteve, ju lutem Zotëri përfaqësues i Lartë i BE për Politikë të Jashtme, në disa pika t’ua përkujtoni autoriteteve maqedonase se si, p.sh. Zvicra, kujdeset për gjendjen sociale. Elementi themelor i identitetit zviceran nuk është një gjuhë e përbashkët nacionale, por as edhe një traditë kulturore apo etnike ekskluzive. Konfederata zvicerane përmbledh komunitete të ndryshme e që nuk kanë të bëjnë as me gjuhë, as me kulturë e as me religjion. Në një aspekt linguistik, Zvicra ka katër gjuhë kombëtare : gjermanishten (të folur prej rreth 63,7% të popullatës), frëngjishten (19,2%), italishten (7,6%) dhe retoromanishten (0,6%). Gjuha gjermane është gjuha më e përhapur në nivel federal e përcjellë nga frëngjishtja, italishtja dhe më në fund retoromanishten. Gjermanishtja, frengjishtja dhe italishtja janë njësoj gjuhë zyrtare të Konfederatës. Përmes këtyre gjuhëve autoritetet federale komunikojnë me qytetarët, me kantonet dhe me këto janë të botuara tekstet legjislative federale. Gjuha retoromane, e folur nga 0,6% e popullatës është gjuhë zyrtare me të cilën Konfederata komunikon me folësit e kësaj gjuhe. Shkurt, divergjenca linguistike llogaritet si një pasuri. E njëjta gjë vlen edhe për flamujt. Ekzistimi i përafërsisht 3 300 flamujve llogaritet si një pasuri. Flamuri i Konfederatës zvicerane, flamujt e 26 kantoneve, flamujt e distrikteve, flamujt e rretheve apo flamujt e 2 900 komunave, përbëjnë mozaikun e kësaj pasurie identike. Të përkujtojmë se deri në Revolucionin françez të 1789, Zvicra ka qenë një Konfederatë e shteteve. Pas okupimit të Zvicrës nga trupat e Drejtorisë më 1798, një Republikë unitare helvetike është krijuar sipas modelit françez. Por, edhe ideja e një shteti unitar është shumë e huaj për koncepcionet dhe traditat e vendit. Kështu, pas një periudhe të shkurtë të krizës së vazhdueshme, Akti i mediacionit i 19 shkurtit 1803 i rregulluar nga Bonaparta, shënon kthimin e federalizmit. Federalizmi i cili është i aplikuar në Zvicër, është një mjet shumë efikas për t’i mbrojtur minoritetet. Ai u siguron përfaqësim në institucionet federale grupeve të popullatës që i përkasin një minoriteti në shkallë nacionale e që formojnë mazhorancën në një regjion të determinuar gjeografik. Federalizmi gjithashtu u mundëson një autonomi kantoneve dhe komunave ku janë të vendosur minoritetet. Nuk mjafton vetëm federalizmi që të sigurohet respektimi i të drejtave të minoriteteve. Mbrojtja e minoriteteve është e garantuar edhe të drejtat themelore të njeriut e sidomos, nga një mënyrë më e përgjithshme, në ekzistimin e një klime të mirëkuptimit dhe tolerancës në mes të popullatës. Cilat janë pretendimet e shtetit maqedonas ?! Cili është statusi i gjuhës shqipe, e folur nga së paku ¼ e popullatës së këtij vendi ?! Cili është statusi i flamurit shqiptar ? Nën përfaqësimi i shqiptarëve në institucionet publike vazhdon të jetë shqetësues (më pak se %). Ligjet restriktive për përdorimin e gjuhës shqipe dhe flamurit shqiptar, nuk janë gjë tjetër vetëm se një manipulim statistikor dhe jolegjitim në krahasim me konventat e Bashkësisë Evropiane në mbrojtjen e minoriteteve nacionale dhe Kartës Evropiane të gjuhëve regjionale apo minoritare. Këto ligje diskriminuese, nuk bëjnë gjë tjetër por gjenerojnë konflikte të reja.
Zotëri përfaqësues i Lartë i BE-së për Politikë të Jashtme,
Paramendoni se ju mund të kërkoni të drejta të njeriut për të gjithë dhe shpresoj se në kuadër të prerogativës suaj, kjo letër e hapur do të mund të pranojë një pjesë të shërbimeve tuaja, gjithë përkrahjen që mund t’ia dërgoni një numri të madh të institucioneve të specializuara për këtë çështje. Duhet marrë parasysh se Marrëveshja e 2001 e ka ndërprerë luftën pa i dhënë fund një diskriminimi etnik. Duhet marrë parasysh se « demokracia unitare » nuk mund tu përgjigjet nevojave të realitetit multietnik. Duhet marrë parasysh se aplikimi i federalizmit është një mjet efikas për të mbrojtur divergjencën etnike, kërkoj nga ju një intervenim shumë urgjent që kjo situatë, përplot me dhembje për shqiptarët e Maqedonisë, të mund të gjejë një zgjidhje të shpejtë dhe pozitive. Zotëri përfaqësues i Lartë i BE-së për Politikë të Jashtme, pranoni përshëndetjet e mia me një konsideratë të lartë.
Bardhyl Mahmuti
27/07/2005 14:22:30
Më pëlqej letra e juaj drejtuar Sollanës.Një fjalorë shumë i lartë politik.Të uroj suksese në jetën politike.
E përshendes Z.Bardhyl Mahmutin.Përkrahi plotsisht vijën e tijë kombëtare.
Shkrim i mrekullueshem
Arkiv për lexim. Datat janë datat e postimit në forumin origjinal. Titujt mund të jenë të shkurtuar nga sistemi i vjetër. Adresat elektronike dhe IP-të janë fshehur.