Nga Skender Jashari-Vaj halli për Shqipëtarët nën pushtimin Serb, nga kush përfaqësohen! Ditëve të fundit, u pa një angazhim tejet i shtuar i partizanëve politik të partive politike dhe grupeve të interesit klanor e kriminal të partive politike në Luginë të Preshevës, duke gënjyer e mashtruar popullatën tonë, gjoja për angazhim serioz të tyre! Të thirret në emër të Kombit tonë, për t’u përfaqësu në kuadër të institucioneve çfardoqofshin ato, por të krijuara nga okupuesi, ndodhë vetëm në Luginë të Preshevës. Madje këta thirrën edhe në emër të avansimit, mbrojtjes së Kombit dhe Identitetit Kombëtar Shqipëtar, mbrojtjes së Gjuhës dhe Shkrimit Shqip, Abetares dhe Historisë Kombëtare Shqipëtare! Shqipëtarët e Luginës dolën me 5 parti dhe një grup qytetarësh, si zakonisht nuk mund të unifikoheshim rreth Interesit të Përbashkët Kombëtar të Shqipëtarëve të kësaj ane, madje për më keq kishte fërkime, akuzime dhe shtyrje mes vete, për të përfituar klani-partia të cilës i përkisnin.

Ky këshill është afërsisht ekuivalent me Asociacionin e Komunave Serbe në Kosovë, por dallon që ky i fundit tenton të ketë kompetenca shumë më të rëndësishme. Prandaj Republika e Kosovës, duhet të miratojë një Ligj për Këshillat Kombëtare të Pakicave Kombëtare në Kosovë( amendamentim të Ligjit Nr. 03/L-047 për Mbrojtjen dhe Promovimin e të Drejtave të Komuniteteve dhe Pjestarëve të tyre në Republikë të Kosovës) dhe pastaj edhe Statutet e këtyre Këshillave Kombëtare në Kosovë, ashtu siç i rregullojnë aktet ndërkombëtare gjegjëse. Këshilli Kombëtar Shqipëtar nën Serbi është themelu me lejen e Serbisë, për të ndaluar formimin e Kuvendit Kombëtar Shqipëtar të Krahinës Autonome të Luginës së Preshevës, si trampolinë për shkëputje nga okupimi serb-sipas rrugës institucionaliste.

Këshilli Kombëtar Shqipëtar është themeluar më 3 qershor 2010, nga shtytja e ambasadave të huaja dhe institucioneve tjera relevante ndërkombëtare! Serbia themeloi këtë institucion, duke e shpjeguar shumë qartë në kompetencat e tij, në nenin 10 të Ligjit për Këshillat Kombëtare të Pakicave Kombëtare në Serbi dhe në nenin 15 të Statutit të Këshillit Kombëtar Shqipëtar, ku kryekëput është në Interes të Serbisë! Këshilli përbëhet prej 29 anëtarëve, 6 komisioneve( Komisionit për arsim parashkollorë, fillorë dhe të mesëm; komisioni për arsim të lartë, superior dhe shkencë; komisioni për kulturë; komisioni për informim dhe botime; komisioni për përdorim zyrtar të gjuhës dhe shkrimit shqip; komisioni për rininë dhe shoqërinë civile) me nga 5-15 anëtarë dhe nënkomisioneve tjera.Çdo Shqipëtar e di fare mirë, që në këtë Këshill, nuk mund të hyjë asnjë Shqipëtar, që veprimtaria e tyre politike dhe kombëtare do ishte në kundërshtim me Interesat e Serbisë.

Derisa Kombi Shqipëtar, e cilëson qartë Serbinë si pushtues të Luginës së Preshevës( më 16-18 tetor 1912), hyrja në çdo institucion të pushtuesit ka një emër-tradhëti dhe shërbim armikut. Ky Këshill, nga 2010, deri më sot, madje as Abetaren nuk arriti ta sjell në Luginë, mos të ëndërrojmë më për Historinë, e asesi më për avansim të të drejtave të Shqipëtarëve në Luginë të Preshevës apo zgjedhjen e statusit politiko-juridik. Derisa kandidatët dhe këshilltarët për Këshillin Kombëtar Shqipëtar, nga komuna e Preshevës, i njohë shumicën e tyre edhe personalisht, me sigurinë më të madhe them që është mjerim për Kombin tonë, se nga çfarë shërbëtorësh të Serbisë përfaqësohemi, se nga çfarë pseudopatriot e deri edhe tradhtar e bashkëpunëtorë të Serbisë përfaqësohemi! Shkaku i këtyre ende situata në Luginë të Preshevës është vetëm drejt përkeqësimit. Më mjaftuan këto dhjetra orë, për të mbledhur informata të detajuara, për të parë, në lidhje me shumicën e këshilltarëve të Këshillit Kombëtar Shqipëtar, tash të zgjedhur më 4 nëntor 2018, se çfarë veprimtarie politike dhe kombëtare kanë patur dhe për të formu një sinopsisë për të ardhmen e tyre politike. Profili i këshilltarëve të Këshillit Kombëtar Shqipëtar, kryesisht është: lojal a nga familje lojale ndaj Serbisë, materialist dhe karrierist, inferior dhe turko-islamofilist, pa vizion dhe largpamësi për Interesin Kombëtar Shqipëtar, etj. Lojaliteti i tyre a i familjarëve të tyre ndaj Serbisë, është emëruesi më i shpesht i shumicës së këshilltarëve edhe të këtij mandati në Këshillin Kombëtar Shqipëtar. Edhe pse në jo pak raste, lojaliteti i tyre a i familjarëve të tyre, nuk është plotësisht aparent dhe tentojnë ta fshehin, por se lehtësisht vërehen lidhjet e tyre kryesisht biznesore, miqësore a të tjera më zyrtarë të Serbisë.

Materializmi dhe karrierizmi, po ashtu janë determinante të të qenit këshilltarë në Këshillin Kombëtar Shqipërar. Dhënija pas materializmit dhe karrierizmit të këtyre këshilltarëve, jep mundësinë që shumica e tyre të korruptohen apo të lidhen përmes bizneseve a intereseve të paligjshme financiare me zyrtarë të Serbisë. Pos kësaj politikanët angazhohen në nepotizëm, si interes sekundarë pas interesit material personal që kanë. Inferioriteti dhe turko-islamofilizmi i këshilltarëve të Këshillit Kombëtar Shqipëtar, është tejet e rrezikshme për ardhmërinë e Shqipëtarëve të Luginës së Preshevës. Vazhdimisht Serbia që nga vitet 1844, ka tentuar dhe islamizuar Shqipëtarët e Luginës së Preshevës e më gjerë. Të qenit të këshilltarëve të Këshillit Kombëtar Shqipëtar turko-ismalofil, bënë që t’ia lehtësojnë maksimalisht gjenocidin dhe shovenizmin e Serbisë kundër neve. Specifika e inferioritetit është ngulitur nga mentaliteti islamik, i cili i injektuar sidomos nga autoritetet serbe gjatë shekullit të XX, ka bërë që edhe politikanët dhe shumica e të shkolluarëve nga Lugina e Preshevës( por edhe më gjerë), ta shohin veten si më inferiorë përballë zyrtarëve serb dhe zyrtarëve të faktorit ndërkombëtar-aleatëve tonë.

Binomi komb dhe fe nuk mund të qëndrojë tek ne Shqipëtarët e Luginës së Preshevës, për faktin që feja e tillë, është instrumentalizu nga vetë Serbia për interese të saj. Këshilltarët e Këshillit Kombëtar Shqipëtar dhe politikanët e Luginës së Preshevës, deklerativisht do duhej të distancoheshin nga prirjet fetare dhe bindjet politike orientaliste turko-islamike dhe të fokusohen dhe kumulohen vetëm në përkatësinë kombëtare dhe drejt Euro-amerikanizmit. Gjatë gjithë regjimit të ish-jugosllavisë, shumica e politikanëve ishin me arsim joadekuat, e njejta ndodhi edhe në Luginë të Preshevës. Shikuar radhazi pothuajse të gjithë politikanët e Luginës, janë inxhinier kryesisht, mjek, llamarinëpunues, sociolog, biolog, student të fakultetit ekonomik etj. Shkollimi joadekuat ka bërë që mos të kenë mjaftueshëm njohuri nga historia e qeverisjeve lokale dhe nacionale. Kjo ka bërë që këshilltarët e Këshillit Kombëtar Shqipëtar dhe politikanët e Luginës së Preshevës, të mos kenë vizion dhe largpamësi për të avansu Interesin Kombëtar Shqipëtar, e që me a edhe pa qëllim të bëjnë veprime që më shumë do i shkonin në interes të Serbisë. Këshilltarët e Këshillit Kombëtar Shqipëtar, për të qenë të denjë për t’i mbrojtur dhe përfaqësuar të Drejtat, Liritë dhe Intereset Kombëtare të Shqipëtarëve të kësaj ane, do duhej të ishin: apolitik; të dëshmuar për veprimtari kombëtare Shqipëtare; të verifikuar paraprakisht nga Institucionet e shtetit Amë( ngjajshëm si Serbia bënë me Listën Sërbe në Republikë të Kosovës)! Të qenit apolitik, si kusht për të qenë kandidat për këshilltar të Këshillit Kombëtar Shqipëtar, do mundësonte unifikimin e Shqipëtarëve të kësaj ane, rreth Idealit tonë Kombëtar. Për dallim me realitetin e tashëm, që angazhohen partitë politike për të përfitu numër më të madh përfaqësimi në të, dëmton Kauzën Kombëtare Shqipëtare, apo së paku e relativizon.

Të dëshmuar për veprimtari kombëtare Shqipëtare si kusht për të qenë kandidat për këshilltar në Këshillin Kombëtar Shqipëtar, do bënte që besimi i popullatës tonë në ta të jenë më i lartë. Natyrisht këso këshilltar tash për tash, nuk ka ky Këshill! Këshilltarët e Këshillit Kombëtar Shqipëtar dhe politikanët e Luginës së Preshevës, asnjëherë nuk janë verifikuar paraprakisht për të qenë të përzgjedhur dhe të dëshmuar për veprimtari kombëtare Shqipëtare. Derisa elektorati nuk e përzgjedhë të përzgjedhurin e tyre shkaku i vlerave, por zakonisht shkaku i interesit personal që është punësimi a ndonjë interes i ngjajshëm material. Në të ardhmen, Shtetit Amë do duhej t’i verifikonte parapraktisht kandidatët për këshilltar në Këshillin Kombëtar Shqipëtar por edhe politikanët e Luginës së Preshevës në përgjithësi. Si dhe institucionet gjegjëse të Shtetit Amë dhe Republikës së Kosovës, gjegjësisht Minsitrive të jashtme, që të këshillojnë, mentorojnë, monitorojnë e deri korrektojnë dhe ndërhyjnë në drejtim të organizimit, unifikimit të faktorit politik në Luginë të Preshevës dhe këshilltarëve të Këshillit Kombëtar Shqipëtar. Më:06.11.2018 Skender Jashari i burgosur politik nga EULEX, për rastet e sulmeve kundër policisë dhe xhandarmërisë së Serbisë në Dobrosin komuna e Bujanocit. Ky shkrim është pjesë e marrur nga punimi i bërë gjatë qëndrimit në burgimin politik! Master drejtimi juridiko-penal dhe studime joformale ushtarake.

Nga Bardhyl Mahmuti-Të dashur miq,
Lajmi për zhvillimet rreth promovimit të librit të Dick Martyt në librarinë “Payot” të Lozanës dhe sidomos pranimi i Dick Martyt t’i ballafaqojmë argumentet pasi të ketë lexuar librin tim gjeti një përkrahje të madhe si asnjë shkrim që kam publikuar më herët. Ju faleminderit shumë miq të dashur dhe të gjitha mediave në gjuhën shqipe që i dhanë një publicitet të madh.

Fillimisht desha të kufizohem vetëm në këtë falënderim, por komenti i Seff Krasniqit më detyron t’i përgjigjem publikisht, sepse është lëshuar në një fushë të spekulimeve me shpresë se njerëzit nuk i dallojnë tendencat në përdorimin e terminologjisë.
Në komentin e tij ai shkruan: “Dick Martyn nuk guxon ta padis as Hashim Thaçi as Bardhyl Mahmuti, sepse të dytë e dinë perfundimin. Bardhyli e paska realizuar nje foto me të dhe kjo i mjafton ta këtë për histori. Në fakt, Bardhyli po ka deshirë të çoj pluhër për naivet dhe për të painformuarit mirë, sepse edhe ky e di shume mirë qe nga kendi i Marty-t dhe praktikes zvicerane, termi albanofon eshte ne rregull, sepse e gjithe CH banohet nga gjermanofonet, frankofonet dhe italofonet. Le te behet Bardhyli i sinqertë e të na tregojë se si i quan ky vetë zviceranët qe flasin frengjisht, pra i quan frankofon. Albanofon, nuk e ka kuptimin denigrues sikur ne kontekstin tonë kur i themi dikujt shqipfoles. Nuk di a ka pasur edhe shqiptarë tjere ne ate promovim, sepse gjuha eshte prej tuli, siç thuhet. Megjithate, nese do të kete nje perballje ne mes te Marty-t dhe Bardhylit, per cka s’besoj aspak, do të mundohem të jem i pranishëm. Nese Bardhyli do ta çoj të verteten deri ne fund, mund t’ia bej gjyqin ketij parlamentari të CH”-përfundon komentin Seff Krasniqi.
T’i marrim gjërat një nga një:
1. Seff Krasniqi më akuzon se përmes ndërhyrjes sime lidhur me përdorimin tendencioz nga ana e Dick Marty të termeve “albanofonët dhe “serbët” sa herë që flet për përkatësitë etnike në Kosovë, unë paskam “dëshirë të çoj pluhër për naivet dhe për të painformuarit mirë, sepse edhe unë e di shume mirë qe nga kendi i Marty-t dhe praktikes zvicerane, termi albanofon eshte ne rregull, sepse e gjithe CH banohet nga gjermanofonet, frankofonet dhe italofonet”!
Madje nga unë kërkon “që të bëhem i sinqertë e t’u tregojë se si i quaj unë zviceranët qe flasin frëngjisht” dhe vet e jep përgjigjen: “pra i quan frankofon”. 
Në përfundim për këtë çështje Seff Krasniqi nxjerr konkluzionin se gjoja në përdorimin e kësaj terminologjie nga ana e Dick Martyt termi “albanofon nuk e ka kuptimin denigrues sikur në kontekstin tonë kur i themi dikujt shqipfolës”!!!

2. Sikur të mos e njihja Seff Krasniqin do të mendoja se është reagim i “ndonjë naivi të painformuar” që nuk është i vetëdijshëm për mjerimin e mendimit të shprehur. Por meqë e njoh mirë dhe jam shumë mirë i informuar për të, atëherë përgjigjen do ta ketë ashtu siç e meriton.
3. Në ndërhyrjen time gjatë promovimit të librit të Dick Martyt theksova se në të gjitha intervistat e veta, në “raportin për trafikimin e organeve njerëzore në Kosovë” dhe në librin e fundit të tij sa herë që flet për përkatësitë etnike në Kosovë, Dick Marty përdor termet “albanofonët” dhe “serbët” dhe shtrova pyetjen nëse është neutral një qëndrim i tillë. 
Nuk është e rastësishme që krahas raportit që mban emrin e tij dhe librit të fundit unë përmenda edhe intervistat e tij. Jo rastësisht vura theksin në faktin se Kosova është shtet i pavarur dhe i njohur si i tillë nga shumica e shteteve në botë. 
Nëse Seff Krasniqi shtiret se nuk e ka marrë vesh, Dick Marty e ka kuptuar saktësisht pse i kam përdorë këto fakte, sepse pas ndërhyrjes sime ai pati një qëndrim që synonte shfajësimin.
Për njerëzit që nuk kanë pasur mundësi t’i lexojnë qëndrimet e shumta të Dick Martyt rreth Kosovës, serbëve dhe “albanofonëve” jam i shtrënguar të sjell vetëm disa fakte, sepse kjo është e vetmja mënyrë që lexuesi të kuptojë drejtë se kush “dëshiron çojë pluhër për naivet dhe për të painformuarit mirë”. 
4. Për politikanin “neutral” të Zvicrës, Dick Martyn, populli shqiptar i Kosovës nuk është popull! Në gjuhën e këtij militanti, ata konsiderohen vetëm si “shqipfolës” sepse, sipas interpretimit të tij, “në të drejtën ndërkombëtare, vetëvendosja e popujve i nënshtrohet një sërë kushtesh. Sidomos, një popull duhet të njihet si i tillë. Kosova nuk përbën një rast të tillë. Kombet e Bashkuara nuk kanë njohur kurrë më parë një vend që është ndarë nga një vend tjetër kundër dëshirës së vendit pjesë e të cilit ishte….” (Réseau Voltaire, Dick Marty: “L’indépendance du Kosovo n’a pas été décidée à Pristina”, entretien avec Silvia Cattori shih: http://www.voltairenet.org/article155903.html)
“Sa i përket Çështjes së Kosovës, e drejta ndërkombëtare është plotësisht e qartë” për Dick Marty! Në të njëjtën frymë sikurse bartësit e institucioneve shtetërore të Serbisë, Kryetari i Komisionit për Politikën e Jashtme të Këshillit të Shteteve të Konfederatës Helvetike, Dick Marty, këmbëngul se “Rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara flet në tri vende për integritetin territorial serb dhe thotë se Kosova është krahinë serbe që do të administrohej përkohësisht nga ndërkombëtarët. Rusia nuk do ta kishte pranuar asnjëherë këtë rezolutë nëse ajo nuk fliste për integritetin territorial të Serbisë. Kjo rezolutë edhe sot është në fuqi, sepse vetëm Këshilli i Sigurimit mund ta modifikojë apo anulojë.” Për këtë arsye, sipas tij, shpallja e pavarësisë së Kosovës dhe njohja e saj janë në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare. 
Këtu shihet qartë se Dick Marty ka përvetësuar interpretimin serb të së drejtës ndërkombëtare, dhe shprehu haptazi revoltën e tij pse “bota perëndimore” nuk ka bërë diçka tjetër. “Sidomos Bashkimi Evropian, ka mundur të bëjë një deklaratë drejtuar të gjitha vendeve të regjionit dhe t’u thotë: ju propozojmë të gjithëve një marrëveshje bashkëpunimi me Bashkimin Evropian dhe Kosova do të gëzojë një autonomi të zgjeruar. Presidenti serb, Boris Tadiqi erdhi në Këshillin e Evropës dhe përkundër asaj se ishte e vështirë për të, ai deklaroi përpara përfaqësuesve të 47 shteteve: ‘Ne jemi dakord t’ia njohim Kosovës autonominë më të gjerë të mundshme’. Nuk e kuptoj pse nuk e kemi shfrytëzuar këtë rast’”. 
Krahas revoltës së vet, në intervistën e lartpërmendur Dick Marty deklaron se 
“shumica e vendeve nuk e kanë njohur dhe nuk do ta njohin pavarësinë e Kosovës”. Kjo deklaratë është shprehje e dëshirës së tij dhe pikërisht për këtë arsye në ndërhyrjen time përmenda se aktualisht Kosovën e kanë njohur si shtet të pavarur shumica e vendeve në botë.

5. Nuk ka asgjë neutrale në qëndrimet e Dick Martyt kur ai përdorë termet “serbët dhe shqipfolësit”, sepse përmes kësaj mënyre ai këmbëngulë se gjoja me të drejtën ndërkombëtare shqiptarët e Kosovës nuk janë popull që kanë të drejtë të krijojnë shtetin e vet, por “shqipfolës” në kuadër të Serbisë! Madje Dick Marty shtiret se nuk e kupton “pse nuk është shfrytëzuar rasti që shqipfolësve t’u jepet një autonomi në kuadër të Serbisë”! 
Unë e kuptoj pse Dick Marty shtiret se gjoja nuk i kupton gjërat. E kuptoj edhe Seff Krasniqin pse mban këto qëndrime. Meqenëse ai kërkon nga unë “sinqeritet” rreth kuptimit të këtyre nocioneve ku dalin në shesh divergjencat thelbësore në mes meje dhe Dick Martyt, atëherë i mbetet Seff Krasniqit që të bëhet i sinqertë dhe të tregojë haptas pse pozicionohet në terminologjinë politologjike që shkon në favor të atyre forcave që kontestojnë pavarësinë e Kosovës. 
6. Seff Krasniqi vë theksin në shprehjen e njohur popullore “se gjuha është prej tulit” dhe mund të thuhet shumë çka. Prandaj dëshiron të dijë nëse ka pasur shqiptarë të tjerë në këtë promovim libri.
Sa për të kënaqur kureshtjen e Seff Krasniqit po përmend se në këtë promovim libri i takova edhe Alban Ismailajn (Psikoterapeut në Lozanë) dhe Menderes Zenelin. Shfrytëzoj rastin që t’i falënderoj për fotot që i kanë bërë dhe që m’i kanë dërguar pas takimit. 
Seff Krasniqi e di fare mirë se “gjuha është prej tulit”, por në politikë, dhe sidomos në rastin e Kosovës, ajo kullon gjak sa herë përdoren terme që fshehin tendencën për t’i mohuar shqiptarëve të drejtën për të qenë shtet i pavarur. 
7. Në prezencë të shumë personaliteteve politike dhe intelektuale që ishin të pranishëm në këtë promovim libri u bë publike se Dick Marty pranoi që të ballafaqohemi pasi të ketë lexuar librin tim. Është mirë të shmangen prognozimet nëse do të ndodh ky ballafaqim. Unë pres kohën e nevojshme që i duhet për ta lexuar librin tim para se ta kontaktoj. Nëse ndodh ky ballafaqim në ndonjërin nga universitetet e Zvicrës, njoftimi do të jetë publik. Në atë rast Seff Krasniqi mund të jetë i pranishëm. Madje, nëse Dick Marty ka nevojë për ndihmën e tij, ai mund të ulet përkrah tij. Unë jam i gatshëm të ballafaqoj argumentet shkencore me cilindo qoftë!

Të dashur miq,
Mbrëmë, më 31 tetor 2018, në librarinë prestigjioze “Payot” në Lozanë të Zvicrës, u bë promovimi i librit të Dik Martit (Dick Marty), i titulluar “Une certaine idée de la justice- Tchétchénie-CIA-Kosovo-drogue” (Njëfarë ideje për drejtësinë – Çeçenia, CIA-Kosova-droga). 


Shkova dy orë më herët se ora e përcaktuar për fillimin e promovimit. Bleva librin në fjalë dhe lexova kapitullin XIX, që i ishte kushtuar ekskluzivisht Kosovës. 
Para se të fillonte promovimi i librit, takova Dik Martin. Pasi iu prezantova, e njoftova se jam autor i librit “Mashtrimi i madh”, të cilin paraprakisht i kam dërguar një kopje të librit me postë elektronike në adresën e tij , kur ishte profesor në Universitetin e Neuchâtel-it. I tregova shkurtimisht se libri zhvesh mashtrimin e madh që është bërë lidhur me luftën e Kosovës dhe me UÇK-në dhe se ai ishte njëri nga protagonistët kryesorë të librit. E ftova që të ballafaqohemi publikisht në ndonjë universitet të Zvicrës, në prani të studentëve dhe profesorëve të interesuar për këtë debat dhe i propozova Universitetin e Gjenevës, ku mund të organizohej një ballafaqim i tillë. I propozova Universitetin e Gjenevës, për shkak se, paraprakisht, kisha biseduar me Albana Krasniqin Malajn, drejtoreshën e Universitetit Popullor Shqiptar në Gjenevë, e cila shprehu gatishmërinë që të siguronte mbajtjen e këtij debati. 


Librin tim e pranoi me gjithë qejf dhe më tha se, sapo ta përfundonte së lexuari, do të më kontaktonte që të organizonim debatin.
Moderator i promovimit të librit të Dik Martit ishte gazetari i njohur Pascal Schouwey. Prezantimi i librit nga Pascal Schouwey dhe komunikimi i tij me Dik Martin u bë në mënyrë shembullore. Nga tërë diskutimet interesante që patën, po veçoj dy çështje, të cilat më bënë të kërkoj sqarim. Pascal Schouwey e prezantoi Dik Martin edhe si autor që u kushton një rëndësi të veçantë fjalëve që përdor gjatë shkrimit të tij dhe kërkoi sqarim nga Dik Marti, nëse ai ndihej i zhgënjyer nga rezultatet e punës së tij!
Pasi përfunduan bashkëbisedimin, gazetari hapi mundësinë që të pranishmit të shtronin pyetje. Për të krijuar një atmosferë sa më të mirë komunikuese, Pascal Schouwey iu drejtua publikut me këto fjalë: “Meqenëse të pranishmit ngurrojnë të shtrohet pyetja e parë, atëherë kush dëshiron të shtrojë pyetjen e dytë?”.
Menjëherë kërkova fjalën dhe i thashë se unë do të shtroja pyetjen e parë. Fillimisht i sqarova të pranishmit, se “jam autor i librit që zhvesh burimet, ku Dik Marti është mbështetur për të argumentuar raportin për trafikimin e organeve njerëzore në Kosovë” dhe u thashë se nuk do ta hap këtë temë, për arsye se jemi marrë vesh me z. Marti, që ta zhvillojmë debatin, pasi ai të ketë lexuar librin që i dhurova. Megjithatë, po i them vetëm dy fjalë. Kur u shtrua çështja nëse Dik Marti është i zhgënjyer nga rezultatet e punës së tij, unë ju garantoj se zhgënjimi i z. Marti do të jetë shumë i madh kur të lexojë librin tim, sepse aty janë shpartalluar burimet ku mbështetet raporti në fjalë. Në pritje të debatit lidhur me divergjencat tona, sot po shtroj një pyetje rreth pohimit, se “z. Marti është tejet i kujdesshëm në përdorimin e fjalëve”. Jam plotësisht dakord që fjalët nuk janë neutrale në asnjë fushë, e aq më pak në politikë. Sikur të kishim mundësi t’i shtrydhnim fjalët në politikë, ato do të kullonin gjak. Si mund të shpjegohet, që z. Marti në të gjitha intervistat e veta, në “raportin për trafikimin e organeve njerëzore në Kosovë” dhe në librin e fundit të tij sa herë që flet për përkatësitë etnike në Kosovë, përdor termet “albanofonët” dhe “serbët”. A është neutral një qëndrim i tillë? Dihet fare mirë se Kushtetuta e Kosovës, shtet i pavarur dhe i njohur si i tillë nga 116 shtete, i përcakton qartë kombet që e përbëjnë këtë shtet: shqiptarët, serbët… 
Në këtë vërejtje Dik Marti mori fjalë dhe u përpoq të më bindë, se “nuk ka pasur asnjë tendencë zhvlerësimi, kur për shqiptarët ka përdorur termin “albanofonë”, sepse unë përdor edhe termin “italofonët” në Zvicër”. 
Përsëri ndërhyra dhe iu drejtova me këto fjalë: “Nëse në këtë kontekst nuk ka pasur asnjë tendencë zhvlerësimi, atëherë si mund të shpjegohet fakti se në asnjë rast të vetëm ju nuk keni përdorur emërtimin “shqiptarët dhe serbofonët”?
Edhe kësaj radhe Dik Marti pohonte se nuk ka pasur asnjë tendencë zhvlerësimi ndaj shqiptarëve. 
Në fund u përshëndetëm dhe i thashë se isha në pritje të përgjigjes për organizimin e ballafaqimit tonë.
P.S.
Fotografimi kur i dhashë librin tim është bërë me lejen e Dik Martit.


Nga Anri Bala-Një skandal, turp, fyrje dhe poshtërsi e paparë antikombëtare ka ndodhur sot, ku dy pushta, që kanë lyer duart me gjakun e mijëra shqiptarëve gjatë pushtetit të tyre kriminal, kanë dalë në dritaren e shtëpisë me llampa të kuqe, si bordellot e Hollandës me emrin “SHQEP”, për të sulmuar policinë shqiptare, shtetin shqiptar, ligjin dhe të drejtën e ushtrimit legjitim të detyrës së forcave të ruajtjes së rendit dhe qetësisë publike, në vendin tonë, që kurrë mos qoftë vendi i këtyre qelbësirave, që një orë e më parë duhet të “lidhen”, pa të drejtë ankimimi, si qen të zgjebosur pas hekurave të burgut.

Janë këto bushtra me emra dhe mbiemra, që kanë lënë jetim fëmijët e Aleks Nikës,  që protestonte me “duar në xhepa”, kundër asaj që ai e quante të padrejtë, që dalin e fyejnë policinë, shtetin dhe Shqipërinë, në mbrojtje të moshatarit të Aleksit,  Kostandinit të armatosur, të përgatitur në emër të antishqiptarisë, një terrorist i vetëquajtur grek, që rrezikoi jetën e djemve të policisë së shtetit,  i dalldisur pas trimërisë së tij imagjinare, “luftoi”… për tu bërë hero! Heroizmi i tij përfundoi tragjikisht, si çdo “heroizëm” terrorist!

Por terroristët e ndyrë të vendit tonë, këto “pacifistë” vrasës, guxuan sepse akoma nuk ua kanë lidhur gjuhën me hekura dhe dryna në emër të drejtësisë, të anatemojnë shtetin dhe ligjin në mbrojtje të terrorit. Një akt i paprecedentë, që as autoritetet greke nuk guxojnë ta bëjnë, por ata të paskrupullit, kriminelët që livadhisin lirshëm, në shetin pa drejtësi që u jep të drejtën, pa e pasur atë.

Në emër të antishtetit, Sali Berisha dhe Lulzim Basha, faqja më e zezë e krimit, vjedhjes dhe grabitjes, guxojnë të mbrojnë një akt terrorist, që për fatin e mirë u mbyll pa viktima.

Vajza e Aleks Nikës, po pret babain, qytetarin paqësor që ecte në bulevard me duar në xhepa, duke mos i shkuar kurrë ndërmend, se ishin hapat e fundit të jetës së tij. Ajo priti, pret, por ai kurrë nuk mund të kthehej në shtëpi, sepse plumbat e Sali Lulzim Bashës i’a pren ecjen në mes, duke e shtrirë të mbytur në gjak në rrugën e tij, si kërcënim i pushtetit të tyre vrastarë.

Si guxoni more qelbësira, që keni vrarë dhjetra të pafajshëm, të mbroni një njeri pavarësisht kombësia, që rrezikon jetën e dhjetra njerëzve?! Si guxoni të fajësoni djemtë e RENEA-s, që vetëm bënë detyrën, apo kërkoni një tjetër viktimë në radhët e tyre, si i ndjeri, heroi i luftës kundër shtetit tuaj të kanabisit, efektivi Ibrahim Basha?!

Perversiteti juaj është i frikshëm, kur kërkoni të fërkoni duart me gjakun e viktimave të pafajshme dhe të kërkoni pafajësinë për vrasësit e fajshëm.

Ky është një turp kombëtar, që të armatosurit, vrasësit, kriminelët, kërcënuesit… janë viktima! Ky është një turp për intelektualët e këtij vendi, që e kanë braktisur llogoren e tyre në shërbim të kombit, duke ia lënë vendin e lirë e peshqesh… turpit të kombit!

Çdo qytear sot, më shumë se kurrë, i plas zemra që nuk i ka këto këllira në bangën e të akuzuarve, ku gjyqtari popull do t’i pyeste: Po përse i vratë mor të poshtër, ata katër djem nënash me duar në xhepa, kur duhet t’i neutralizonit… sepse ishin të parrezikshëm për pushtetin tuaj kriminal dhe në të drejtën e tyre?!

Sot, ju e morët mandatin duke u treguar shqiptarëve se krimi juaj është monstruoz, përderisa duhet të mbrojmë e ruajmë edhe ato që na kërcënojnë jetën seriozisht, të armatosur deri në dhëmbë dhe të vendosur në qëllimin e tyre… për të na vrarë.

Palaço, shumë shpejt do t’ua fusim llapën në grykë, në emër të viktimave të pafajshme, që ju e pranoni fajin. I vratë kur duhet t’i mbronit!/Ekskluzive.al

Nga Aurel Dasareti, USA, ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike (dasaretiaurel@yahoo.com.au)

Dy shtetet shqiptare sundohen nga grupe rivale kriminelësh që luftojnë secili kundër secilit, por megjithatë pak të dobët në të shtënat. Mëkat (gjynah) që qitjet nuk janë përherë aq precize, kur “takohen”.

***

Një konflikt është një përplasje midis qëllimeve, interesave, vlerave, veprimeve ose drejtimeve që krijojnë një tension mes dy ose më shumë palëve të përfshira. Historia përbëhet nga kufijtë. Konfliktet tregojnë se kufijtë janë tejkaluar. Interesat dhe ideologjitë bien ndesh.

***

Fundërrinat e shoqërisë synojnë zhdukjen e shqiptarizmit. Politika duhet pastruar nga krimi. Dy shtetet shqiptare janë kapur nga interesat kriminale.

Gazetat më të famshme botërore kanë shkruar për numrin e sajuar të veteranëve të UÇK-së. U kemi dhënë material të duhur të na përqeshin.

O ju “luftëtarë” veteranë të rrejshëm të UÇK-së! Ai që fshihet nën dimitë e gruas kur fillon lufta, dhe i lë të tjerët të luftojnë për çështjen e tij, ai le të ketë mendjen dhe të mos dërdëllit kinse ka luftuar, sepse kush nuk e ndau luftën me shokët dhe kërkon shpërblim, ai me armikun do të ndajë disfatën.

***

“Më mirë do të mbretëroj në ferr, sesa të shërbej në qiell”

Udhëheqësit fetarë të trojeve shqiptare, veçanërisht të besimit ortodoks dhe mysliman, kryesisht janë burrec të “shenjtë” hipokritë. Paguhen nga shtetet armiqësore për të keqpërdorur fenë dhe “Shtëpitë e Zotit”. Detyra e tyre është shpërbërja e kombit/shkatërrimi  vendit. Një interpretim i fjalëpërfjalshëm i Islamit, i nxitur nga imamët radikal (agjentë të huaj) e pengon forcimin e patriotizmit (atdhedashurinë) te shqiptarët e kësaj feje, e zbehën atë deri në tjetërsim me pasojë: Shpërbërje kombëtare.  

***

Qytetarët kanë nevojë që policia të jetë në nivelin e duhur ashtu që të ndihen të sigurt.

Në Shqipëri dhe Kosovë, është përhapur një psikologji “moderne”, ku krimineli barazohet me viktimën e pafajshme. Prandaj, polic të ndershëm profesionist që deklarojnë se nuk u interesojnë të “drejtat e krimineleve” por viktima (njerëzit që i binden ligjit), kritikohen nga pseudo-mediume dhe pseudo-intelektual. Kur dalin në mbrojtje të kriminelit, jo vetëm që i ofendojnë viktimat dhe nënvlerësojnë vuajtjet e tyre masive, por në një formë apo tjetër, bëhen pjesëmarrës në veprat kriminale të tij.

***

Asnjëherë në historinë e rruzullit tokësor, nuk ka ndodhur që udhëheqësit e një shteti, të vrapojnë si zagarë të zgjebur pas pushtuesve të pabesë (terroristëve kriminel gjakpirës), dhe me lot në sy t`i lutin ata që tua copëtojë pjesën tjetër të territorit të vet. Por ama kjo ndodhi me ne, sepse lejojmë të na sundojnë bastardët.

“Duaj” armiqtë tuaj në rastin kur miqtë tuaj rezulton të jenë një bandë bastardësh.

Nuk është kriminale të jesh një politikan kokëtrashë dhe i ngathët siç janë këta dylberët tanë, por veprimet kriminale antikombëtare.

***

Evropa është nën pushtim, por Brukseli nuk e mbron kontinentin. Kriza e fundit e Evropës vetëm ka intensifikuar humbjen e ndjenjave dhe konflikteve edhe në trojet shqiptare. Vështrim provokues i revolucionit islamik që po ndodh në Evropë. Është një paraqitje e tmerrshme se si vetë-kënaqësia, relativizmi moral dhe dogmat socialiste ngriu në akull imagjinatën evropiane, në të njëjtën kohë që luftëtarët e islamit radikal të ardhur ilegalisht nga Afrika dhe Azia vazhdojnë me një kurs të qëndrueshëm, për të nënshtruar Evropën, lagje për lagje.

***

Policia e Shqipërisë duhet të fuqizohet të refuzojë, kthej nga kanë ardhur dhe dëbojë automatikisht, qysh në kufi, emigrantët e paligjshëm afrikan/arabik/aziatik (karvanët pushtuese demografike). Përndryshe do të jetë e “detyruar” që përveç atyre 8 pakicave kombëtare false, të sajuara (trilluara) nga fqinjët djallëzor dhe rumunët (në bashkëpunim me “akademik” bërllok të shitur shqipfolës), të shpallë edhe 400-500 pakica tjera “kombëtare”; ashtu që brenda 2-3 vitesh, shqiptarët etnik autokton do të bëhen vet pakicë kombëtare, në vendin e vet.

Tashmë, është siguruar numri që edhe muxhahedinët iranian të shpallen pakicë kombëtare.

Shqiptarët duhet ta kenë të shenjtë Identitetin Kombëtar, Shqipërinë natyrale, dhe të mos njohin asgjë tjetër para këtij interesi.

Shqipëria londineze është një vend sovran, nuk është një shërbëtore nën BE. Shqiptari është një komb i pavarur. Ne duhet të kontrollojmë politikat tona dhe kufijtë tanë. Dhe kështu duhet të mbetet.

***

Pushteti dhe gënjeshtrat shkojnë dorë për dore.

Ne jetojmë në një kohë emocionuese dhe në pritje. Perëndimi ndryshon më shpejt se sa na pëlqen, por a e ndryshon vetveten për të mirë?

Doktrina e realizmit gjeopolitik thotë se më e mira që u këshillohet shteteve kombëtare është të ndjekin interesin e tyre vetjak të përcaktuar nga pozita gjeopolitike.

Lufta e Ftohët nuk ishte rend i pëlqyeshëm, por ai kishte brenda një element të fortë stabiliteti. Ishin dy superfuqi, që përfaqësonin dy forma të forta diametralisht të kundërta organizimi shoqëror, të mbërthyera në një betejë të pamëshirshme. Por ata qenë të shtrënguar të respektonin interesat jetike të njëri tjetrit, sepse vepronin në kushtet e shkatërrimit të sigurt të ndërsjellë. Ky sistem mori fund.

Rrezikohemi shumë nga fqinjët, Rusia dhe Turqia. Duhet të forcojmë lidhjet me shpëtuesit tanë historik SHBA-në, pa marrë parasysh se nga kush udhëhiqet. Na lidhin interesat e përbashkëta, miqësia duhet të forcohet dhe të mbetet përgjithmonë.

***

Komuniteti (shoqëria) është i bërë nga njeriu (është krijuar nga qeniet njerëzore), gjithashtu në Shqipëri, Kosovë dhe trojet tjera etnike të shqiptarëve autokton. Duhet të jetë e mundur që njerëzit të krijojnë një shoqëri më të mirë aty ku jetojnë, në Shqipëri, Kosovë dhe në trojet tjera etnike, e jo t`i braktisin ato dhe të ikin jashtë atdheut. Çfarë është ajo që i pengon ata? Bastardët që e kanë kapur shtetin?

***

Isha një Zot! Një ndjenjë e mrekullueshme, intensive, por mund të jetë shumë e rrezikshme. Pushteti lehtë mund t’ju deh dhe t`ju kthejë në një faqezi të madh apo një shenjtor. Unë nuk jam bërë as njëri as tjetri. Unë kurrë nuk kam qenë një njeri i qetë, i tërhequr; vazhdimisht jam endur, kërkuar, vë në pikëpyetje kufijtë, provokoj jetën…

Xhelal Zejneli-Zgjidhja e kontestit të emrit midis Shkupit dhe Athinës është një çështje e vonuar. Rrjedhimisht, edhe integrimi i Maqedonisë në Aleancën Veri-Atlantike është një punë e vonuar. Mbase do të ishte dashur që Maqedonia të ishte pranuar në NATO me emrin IRJM. Kontesti lidhur me emrin është dashur të ishte zgjidhur qysh para njëzet vitesh. 


Bie në sy fakti se BE-ja dhe NATO-ja, zgjidhjen e kontestit ndërmjet Shkupit dhe Athinës nuk e ka pasur në agjendat e tyre. Qëndrimi i BE-së është: “Ne vetëm ua përcaktojmë detyrat, ndërsa jeni ju ata që duhet t’i kryeni ato. Për proceset e integrimit do të mund të flasim, vetëm pasi t’i keni kryer detyrat”. Me fjalë të tjera, popujt e Ballkanit perëndimor nuk mund të përfshihen në agjendën e BE-së pa u ndërgjegjësuar për rëndësinë që ka integrimi. Duket sikur në dy vitet e fundit, Maqedonia u përfshi në agjendën e NATO-s dhe të BE-së. Që të ndodhte kjo, duhej pritur 25 vjet. Kjo pritje prej një çerek shekulli, e bën procesin e integrimit në NATO, të duket i vonuar. 
Pengesë për zgjidhjen e kontestit të emrit me grekët, ka qenë VMRO-ja. Është për t’u habitur sesi ka mundur që VMRO-ja ta qeverisë shtetin në vitet 1998-2002 si dhe në vitet 2006-2016, në kundërshti me orientimet euro-atlantike. Dikush këtë ia ka lejuar dhe ia ka mundësuar. 
* * *
Çështjet me peshë historike, kërkojnë konsensus kombëtar. Me fjalë të tjera, edhe zgjidhja e çështjes së emrit kërkonte një konsensus të tillë. Duke qenë se VMRO-ja nuk pranoi të jetë pjesë e procesit, një konsensus kombëtar rreth emrit, duket sikur nuk u arrit. Askush nuk e përjashtoi VMRO-në nga procesi i zgjidhjes së kontestit të emrit me Athinën. Përkundrazi, krerët e kësaj partie e përjashtuan dhe e izoluan veten.

VMRO-ja:

– nuk pranoi të jetë pjesë e zgjidhjes së çështjes;
– nuk e njohu Marrëveshjen e Prespës;
– nuk e njohu pyetjen që iu paraqit qytetarëve në referendumin e 30 shtatorit të vitit 2018;
– nuk i njeh rezultatet e referendumit;
– Marrëveshjen me Athinën e konsideron tradhti të lartë.

Marrëveshja e Prespës është një kompromis racional nga i cili asnjëra nga palët nuk del humbëse. Përkundrazi, të dyja palët dalin fitues. Maqedonisë i çelen rrugët e integrimit, ndërkaq Greqia shndërrohet në faktor relevant i paqes dhe i stabilitetit në rajon. 
Dita e referendumit ishte një kthese. Bëhej një kthesë midis të kaluarës dhe të tashme apo të ardhmes, midis të vjetrës dhe të resë, midis ideve retrograde dhe anakronike, në një anë dhe mbartësve të ideve bashkëkohore, në anën tjetër. Bëhej një kthesë ndërmjet një ideologjie antihistorike dhe antidemokratike, në një anë dhe ideve që janë në frymën e tendencës historike. 
VMRO-ja hiqet si parti nacionaliste si një parti nacionaliste e cila i mbrojtka interesat e popullit sllavo-maqedonas. Kjo është një parti me ideologji anakronike dhe retrograde, antihistorike dhe antidemokratike. Duke qenë e tillë, ajo s’ka sesi të mos jetë edhe antievropiane dhe antiperëndimore. Duke qenë se zgjidhja e kontestit rreth emrit është conditio sine qua non për integrimin e Maqedonisë në organizmat euro-atlantikë, kundërshtimi i Marrëveshjes së Prespës dëshmon se VMRO-ja është njëherazi edhe kundër proceseve të integrimit. Prononcimet e udhëheqësve të VMRO-së se na qenkan për NATO-n dhe për BE-në, del se janë retorikë e pabazë. Veprimet e VMRO-së janë në kundërshti me tendencën historike, përkatësisht me frymën e kohës. Asnjë shkencë në Evropën Perëndimore nuk u beson flokulave të VMRO-istëve se sllavo-maqedonasit e sotëm na qenkan ata të kohës së Filipit II dhe të Lekës së Madh. I vetmi shtet që e mbështeste Shkupin në kontestin rreth emrit me Athinën, ka qenë dhe mbetet Turqia. 
Dita e referendumit paraqiste një mundësi që Maqedonia të shkëputet nga obskurantizmi bizantin dhe nga bolshevizmi lindor. 
Kundër zgjidhjes së kontestit të emrit me Athinën kanë qenë Moska dhe Beogradi. Moska dëshiron që një pjesë të Ballkanit perëndimor ta shndërrojë në zonë ruse të interesit dhe në sferë ruse të ndikimit. Sipas Moskës, Serbia është satelite politike e natyrshme dhe historike e Rusisë, gjysma e popullsisë së Malit të Zi, na qenkan proserbë, rrjedhimisht edhe prorusë, Republika Serbe e Bosnjës dhe Hercegovinës është proruse. Duke kundërshtuar akordin e Shkupit me Athinën, Moska pretendon të shtrijë ndikimin e vet edhe në Maqedoni. 
Duke qenë shteti më destruktiv i gadishullit, Serbia ka qenë kundër suksesit të referendumit të 30 shtatorit që ia hap Maqedonisë rrugën e integrimeve. Kudo ku ka shqiptarë, Beogradi punon me të madhe për destruksion. 
Nga kjo që u tha më sipër, rezulton se Uashingtoni dhe Berlini janë vonuar në përfshirjen e Maqedonisë në agjendën e BE-së dhe të NATO-s. Duke mohuar marrëveshjen me grekët, VMRO-ja ia çel rrugën Moskës për t’u penetruar në Maqedoni dhe për t’u ulur këmbëkryq në të. 
* * *
Duke pandehur se është një farë partie nacionaliste, VMRO-ja është skajshmërisht antishqiptare. Për këtë farë partie, shqiptarët në Maqedoni janë pakicë kombëtare. Si të tillë, ata nuk mund të jenë popull shtetformues, ndonëse përbëjnë 30% të popullsisë së këtij vendi. Trashëgues të shtetësisë mund të jenë vetëm sllavo-maqedonasit, mbartës të shtetësisë mund të jenë vetëm sllavo-maqedonasit. Shqiptarët ndërkaq, nuk mund të jenë veçse minoritet. Për VMRO-në, Maqedonia është e sllavo-maqedonasve dhe jo shtet multietnik apo dyetnik. 
Shtrohet pyetja: Si ka qenë e mundur që faktori politik shqiptar, në vitet 1998-2002 si dhe në vitet 2006-2008 apo 2008-2016 të krijojnë koalicion me një parti të këtillë kryekëput antishqiptare?! Në koalicion me këtë farë partie, d.m.th. me VMRO-në kanë qenë PDSH-ja dhe BDI-ja. Kjo e dyta, pra BDI-ja, e ka “bashkëqeverisur” Maqedoninë plot dhjet vjet, pa e lëvizur procesin politik apo kombëtar, as edhe një hap përpara. 
Se çfarë partie është kjo farë VMRO-je, e dëshmojnë edhe hetimet e Prokurorisë speciale si dhe proceset gjyqësore ndaj krerëve të saj të cilët e kanë qeverisur Maqedoninë në vitet 2006-2016, bashkë me partnerët e koalicionit – PDSH-në e sidomos me BDI-në. Gjatë periudhës së sipërthënë, VMRO-ja e shndërroi shtetin në pronë private të vet. Një parti, krerët dhe pushtetarët e së cilës akuzohen për abuzime financiare, për veprime të paligjshme dhe për korrupsion, nuk bën politikë, nuk merr vendime politike strategjike dhe nuk ka vizion për të ardhme e shtetit.
Koalicionin e faktorit politik shqiptar me VMRO-në antishqiptare kurrë nuk e kanë kundërshtuar qendrat politike shqiptare të vendosjes – Tirana dhe Prishtina. Bashkëqeverisjen e faktorit politik shqiptar me VMRO-në s’e kanë vënë në dyshim as qendrat politike ndërkombëtare të vendosjes – Uashingtoni dhe Berlini. Faktorët influentë vazhdimisht kanë sugjeruar: “Veproni në kuadër të sistemit, në rrugën politike dhe demokratike, në funksion të paqes dhe të stabilitetit në Maqedoni dhe në rajoni”. Duke u përsëritur vite me radhë, ky farë sugjerimi u shndërrua në klishe. Si pasojë, një numër i madh i qytetarëve të Maqedonisë, sidomos të rinjtë shqiptarë, i morën rrugët e mërgimit.
Para nja dy javëve, qeveritarë të caktuar të Maqedonisë vajtën në Bruksel për të filluar skriningun, domethënë për t’i filluar mirëfilli reformat. Atëherë shtrohet pyetja: Ç’kanë bërë qeveritarët, pushtetarët dhe politikanët shqiptarë e sllavo-maqedonas brenda 27 viteve të kaluara?! Nga kjo del se nomenklaturat dhe strukturat e shtetit, gjatë periudhës së shkuar nuk paskan punuar sa duhet për t’i plotësuar standardet që shpijnë në BE. 
* * *
Për vonesën e Maqedonisë në rrugën e integrimit euro-atlantik mbajnë përgjegjësi edhe të ashtuquajturit analistë politikë si dhe një pjesë e madhe e mediumeve elektronike dhe të shkruara. Këta farë analistë politikë janë mercenarë në shërbim të shtetit unitar dhe monoetnik, përkundër përbërjes dyetnike të tij; në shërbim të qeverive; në shërbim të politikës; në shërbim të pushtetarëve dhe në shërbim të partive politike, sidomos të atyre në pushtet. Ndër ta mbase ka edhe të tillë që janë edhe në funksion të shërbimeve të huaja antiperëndimore. Shumë prej këtyre analistëve, përpos që janë mercenarë, janë edhe antishqiptarë dhe diletantë. Shumë prej tyre, në zemër e kanë opsionin qytetar të ndërtimit të shtetit. Shoqëria multietnike apo shteti qytetar të përkujton vëllazërim-bashkimin e kohës Titos. Këtyre analistëve fare nuk u bëhet vonë se në shtetin e tyre qytetar, i tërë pushteti është dhe vazhdon të jetë në duart e sllavo-maqedonasve. Shqiptarët në Maqedoni kanë vetëm 1% pushtet. Po kaq pushtet – pra 1% kanë edhe në pushtetin vendor. Në komunat me shumicë absolute shqiptare, sllavo-maqedonasit nuk e mësojnë shqipen nëpër shkolla. Në komunat me shumicë absolute shqiptare, shkollat e mesme i mbajnë emërtimet sllave të kohës së Rankoviqit, ndërsa udhëheqësit komunalë nuk janë në gjendje të bëjnë asnjë ndryshim. Dhe këta farë pushtetarë vendorë çdo ditë i sheh në televizor, në mediume dhe në publik. 
Sipas këtyre analistëve lakmitarë dhe disa mediumeve mercenare, të jesh zëdhënës i pushtetarëve të shtetit që vonohet për ta zënë trenin e historisë, do të thotë të jesh konstruktiv. Ndryshe, ti je destruktiv. Madje, këta poltronë, tradhtinë janë të aftë ta shesin për atdhetarizëm. 
* * *
Ligji për përdorimin e gjuhëve bën pjesë në pjesën e reformave që duhet të pasojnë pasi të ketë hyrë fuqi Marrëveshja e Prespës. Këtë ligj, VMRO-istët e pritën në tehun e shpatës. Kryetari Ivanov nuk e nënshkroi Ligjin për përdorimin e gjuhëve ngase, sipas tij, ky ligj e federalizuaka Maqedoninë. Ky antishqiptar i përbetuar dy herë është zgjedhur kryetar shteti me votat e shqiptarëve. Në mandatin e parë u zgjodh me thirrjen e BDI-së, ndërsa në mandatin e dytë – me ndihmën e PDSH-së. Po kaq antishqiptar ka qenë edhe kryetari i dikurshëm Kiro Gligorovi. 
* * *
Shpesh është debatuar lidhur me përqindjen e daljes së shqiptarëve në referendum. Nuk vështirë të dihet numri aproksimativ i votuesve shqiptarë. Me gjuhën politike, thuhet se pjesëmarrja e shqiptarëve nuk ka qenë e vogël. Mirëpo, duke pandehur se shqiptarët janë popull properëndimor, proamerikan dhe pro NATO-s, të gjithë kanë pritur që përqindja e shqiptarëve të jetë më e madhe. Duhet ditur se segmente të caktuara të shoqërisë shqiptare parapëlqejnë ndikimet nga vendet e Orientit.
Sidoqoftë, partitë politike shqiptare duhet ta dinë se për të pasur jehonë më të madhe gjatë zgjedhjeve, duhet të mbrojnë interesin kombëtar të shqiptarëve. Interes kombëtar nuk është përfitimi personal, i grupeve apo i konjukturave. Politizimi dhe partizimi i të gjitha poreve të shoqërisë dhe të institucioneve publike nuk paraqet interes të përgjithshëm. Aq më pak, pasurimi brenda natës i kastës së samurajve. 
* * *
Marrëveshja e Prespës, edhe pse e mbështetur nga Uashingtoni dhe nga Berlini, ka hasur ne rezistencë të fuqishme edhe në Greqi. Atëherë shtrohet pyetja:

– A mund VMRO-ja të arrijë me Athinën një marrëveshje më të mirë se kjo dhe më të baraspeshuar se kjo?!;
– A ka parti politike shqiptare që do të pranonte koalicion me një VMRO e cila nuk e pranon Ligjin për përdorimin e gjuhëve;
– A do të kishte qenë legjitime një qeveri eventuale e VMRO-së, pa shqiptarët në qeveri?!:
– A mund t’i përfaqësojë në një bashkëqeverisje me VMRO-në, një parti shqiptare që i fiton një apo dy deputetë?!;
– A ka parti politike shqiptare që do të pranonte një koalicion me VMRO-në, e cila e parandalon integrimin e vendit në strukturat euro-atlantike?!

VMRO-ja duhet ta dijë se pas bojkotimit të referendumit për integrimin e vendit në NATO dhe në BE, me kushtin e pranimit të akordit me Athinën, dyert e kancelarive të Fuqive të Mëdha historike të kontinentit të vjetër, do t’i ketë të mbyllura. Krerët e kësaj partie nuk do të mund të hyjnë as edhe në korridoret e kancelarive të Berlinit, të Londrës, të Parisit. Të mbyllur do ta ketë edhe rrugën për në Uashington. 
VMRO-ja do të kërkojë shteg në lindje të kontinentit. Por, të hedhesh në gjirin e ariut rus, në një kohë kur tërë Ballkani synon Perëndimin, paraqet humbje të orientimit politik dhe strategjik 
Ikja të trenit të historisë do të kishte për pasojë:

– mungesën e investimeve nga vendet perëndimore;
– krizën ekonomike;
– krizën sociale;
– krizën morale;
– shtimin e numrit të të rinjve që do të braktisnin vendin; 
– përkeqësimin e marrëdhënieve ndëretnike.

Në rast mosmiratimi të akordit me Athinën, Uashingtoni dhe Berlini, në 20 vitet e ardhshme nuk do të merreshin me Maqedoninë. Maqedonia do të shkonte në izolim dhe kjo do të shpinte në çintegrimin e saj. Shqiptarët s’ka pse të bëhen viktima të një ideologjie të shekullit XIX.

Xhelal Zejneli

Bedri Islami-Kur në skenën politike doli një njeri, i cili shumë shpejt, me tepër se me emrin e tij, u njoh me nofkën Babale, atëherë, si kurrë më parë, u vendos një standard i ri, tepër i ulët i gjithë politikës shqiptare, në shumicën që kësaj here ishte e sulmuar nga një trafikant droge dhe manipulues ordiner, dhe, nga ana tjetër, në opozitën që kishte përdorur qëllimisht një njeri lehtësisht të shitshëm dhe kurrizdalë për të mbështetur tek ai kauzën e saj.

Për ta bërë edhe më të pështirë këtë skenë politike, në krahun e tij ishte vendosur një gazetar që nuk njihej, veçse për dallavere, një humbameno që shpejt do të bëhej i njohur si “Kunati i Babales” dhe, pas tyre hija e një njeriu tjetër, kësaj here i thirrur në politikë dhe i njohur si Salianji.

Mendojeni këtë treshe të futur në politikë dhe do e keni të qartë se cili është standardi i saj.

I pari, mashtrues i zakonshëm, i futur në burg dhe i dalë prej saj, provokues i shkallës më të ulët, gënjeshtar i sëmurë dhe përfitues si ata qenët e gjahut që nuhasin prenë e radhës.

I dyti, i dalë nga hija, i revoltuar sepse nuk është paguar, i bërë pjesë e një loje, për të cilën as që e kishte idenë se çfarë mund të ndodhte, kërkues i parave që i ishin premtuar, i gatshëm të bëjë dëshmi të rreme dhe të krijojë alibi sipas dëshirës, dhe, mbi të gjitha, i gatshëm që nesër, në emër të një përfitimi, të bëhet pjesë e çdo loje.

I treti, Salianji, njeri që është futur në politikë përmes perversitetit politik e moral, sapo kishte dalë nga një skandal gjysëm erotik, tejet skandalizues dhe i turpshëm edhe për një gjimnazist fluturues me presh, i gatshëm të shesë parime dhe të dëshmojë dhuntinë e forcës pranë shefit, do të jetë figura më e çuditshme e politikës së tashme, por që në fakt, në një mënyrë ose në një tjetër, dëshmon se ku është katandisur parlamenti shqiptar, se ku është ajo që dikur quhej elitë politike e vendit, e shumicës apo e opozitës, e për më tepër, duke qenë një ndër katër figurat kryesore të PD-së, thirrur në krahët e një figurine tjetër, Bashës.

Për shumicën qeverisëse duhet të ketë qenë e turpshme që përballë saj vihet një trafikant droge dhe i dënuar për të, sepse, deri atyre ditëve, ashtu si ishte, ajo ishte përballur me lojërat e rënda politike të Berishës, Kryemadhit dhe të një stafi rreth tyre që, duke qenë të mësuar me pushtetin, ishin të rrezikshëm, por ia vlente të përballeshe me ta.

Është e saktë se Berisha apo Kryemadhi, secili në rolin e tij dhe sëbashku kur ia donte puna, ishin kundërshtarët e shumicës qeverisëse dhe herë pas here bënin “babalet” e veta, si hedhja e një çizme, si shenjë guximi apo frikësimi!, kërcënimi me revolucion e përmbysje me dhunë, tërheqje zvarrë apo me pushkë snajper, por, në fund të fundit, ata ishin dikush, kishin dikë pas vetes, kishin një zë dhe e kishin provuar se, nëse i vinte dita, mund të të bënin gjëmën.

Tani, përballë saj ishte një babale i vërtetë, një i humbur, banor në qytetin e Vlorës, por jo vlonjat, i cili, edhe në shfaqjen e tij të parë dukej si një zvjerdhje e karakterit njerëzor e aq më pak ngjante me një njeri, tek i cili mund të mbështesje në kauzë, e cila, nëse ishte e vërtetë, mund të ndryshonte një qeveri të tërë.

Çuditërisht, ndoshta e papritur, Basha e mbështeti pikërisht tek ky njeri opozitarizmin e tij. E bëri të vetin, pjesë e mendimit politik dhe e qëndrimit praktik; përmes tij synoi të ngrinte një stuhi, të rrëzonte një shumicë qeverisëse dhe, e gjithë kjo, megjithëse e ditur prej tij se kush kishin qenë regjisorët, bëhej pa pikë turpi, pa asnjë brejtje se pas kësaj akuze nuk ishte në lojë vetëm fati i sundimit, por edhe i gjithë vendit.

Nëse Babale i trafikimit të drogës ishte dhe vazhdon të jetë një njeri, i cili më shumë se gjithçka është viktimë e politikës, Basha dhe , përmes tij, Salianji, janë rrjedhë e politikës. Janë vazhdë e asaj që ka ndodhur dhe që ndodh edhe sot e kësaj dite. Janë rrjedhje të mendimit politik, i cili e quan pa vlerë një njeri të mençur, të lexuar, të aftë, kryengritës edhe brenda llojit politik, të denjë për të thënë fjalën e tij shkoqur dhe pa droje. Për këtë sistem është i mirë gjithnjë një njeri i zënë peng, Babalja nga e shkuara e tij dhe Basha, po ashtu nga e shkuara e tij. Babale nga dëshira për të futur një grusht eurosh në xhep dhe Salianji për të garantuar një post ministror në ditët e ardhshme. Babalja i ardhur nga burgjet e Italisë, Basha nga zyrat e hetimit në Kosovë dhe bashkëpunimi me Fazlliçin. Babale gjen një njeri si pjesë të krimit dhe e quan “kunat”, Basha gjen po ashtu një përfitues të pushtetit dhe është, po ashtu, një kunat. Babales i duhet një gazetar pa vlerë, i shitshëm dhe ata ia gjejnë; ashtu si Bashës i duhet një Salianj i pamoralshëm, cinik, poshtërues, përfitues dhe i gatshëm të bëjë edhe vetë ai rolin e Babales në politikë.

Prej shumë kohe shefi i qeverisë Rama, duke luajtur me togfjalësh, e ka quajtur median si një kazan mediatik. Nuk jam shumë larg këtij mendimi. Ka mjaft që janë të gatshëm të bëhen vetë kazanë, njëlloj si Babale, por që të përfitojnë shumë më tepër se sa ai; gjenden analistë që javë të tëra mbështetën babalizmin në politikë si një gjetje bashiane dhe, tani, që petët e gatimit salianj filluan e bien, duan me çdo kusht të bëjnë bashkëfajtorë, edhe ata që e ngritën këtë kauzë maskaradë edhe ata që mund të ishin viktimat e saj.

Por Rama, në krahasimin e tij mund të kishte shkuar edhe më larg. Nuk është udhëtim me një stacion të vetëm. Ashtu si kemi përgjithësisht një kazan mediatik, kemi edhe një kazan të klasës politike. Nëse e para është e dëmshme, e dyta është e dënueshme.

Nga ky kazan dalin pastaj ngrehinat e luftës politike. Në PD, gjithë lufta është përqendruar tek përgjimet, regjistrimet, sajimet, ndjekjet, survejimet, sikur të ishte selia e shqupasve një degë e shërbimit informativ, kur në të vërtetë, deri para pak kohe ky shërbim ishte një degë e PD-së, ashtu si ka ende filizat e saj të kacavjerrur në degë e sektorë të ndryshëm.

Një katërshe e kësaj politike, Basha, Salianji, Bardhi, Alibeja, janë gjithçka në parti; edhe Këshill i Përgjithshëm, edhe grup parlamentar, edhe kryesia e partisë, edhe këshilli i vendimmarrjes. Ata kanë marrë përsipër krijimin e një lëvizjeje të panjohur në politikë: përgjimin dhe shpifjen. Duke u nisur nga ndodhi të pjesshme ata kanë ndërtuar strategjinë e përfoljes dhe përgjimit si mjetin e vetëm të luftës politike; kanë ngritur shpifjen dhe fjalën e fëlliqur në temë të ditës dhe , kur e ndjejnë se shkuan tepër larg, bëhen bashkë duke sulmuar të gjithë institucionet e shtetit, me përjashtim të institucionit të Presidentit.

Duke braktisur parlamentin dhe duke u sorollatur nëpër hotele, si një lëvizje paralele e institucionit të lartë të vendit, pa pasur një kauzë të saktë dhe të aftë të ngrejë njerëzit për të bërë kthimin në pushtet, kanë gjetur të vetmen rrugë: presionin përmes përgjimit, ndjekjes, survejimit, instalimit të një metode të re ndjekjeje, çka të kujton në reminishencë ndjekjet e dikurshme të Sigurimit të Shtetit dhe që i kishte aq shumë në qejf babai i tyre shpirtëror, Sali Berisha.

Ka disa muaj që, Basha e bashkë me të edhe Kryemadhi, kanë vënë spikamën se shtatori do të ishte muaji i protestave të mëdha për të përmbysur këtë qeveri dhe për të ia kthyer pushtetin popullit. Ngjante pak si utopi, por, me gjithë përbetimet e shumta, shumëkush ka menduar se diçka do të ndodhte. Të paktën do i jepej një mësim qeverisë, ndryshe nga farsa e turpshme politike , e njohur si “Çadra”.  Nëse e gjithë kjo nuk ishte një presion për një kompromis të ri dhe përfitime të reja, atëherë, përfundimisht, ne ndodhemi para një klase shumë para politike, e cila ka hedhur tej moralin, idenë dhe vizionin, për të bërë pjesë të saj babalizmin, përmes një figure , po ashtu babaliste, Salianji.

Duke mos qenë të zotë të krijojnë një lëvizje politike marramendëse nga fuqia dhe kërcënim për një qeverisje ndryshe, opozita, por jo shumë larg saj edhe shumica qeverisëse, po krijojnë modelin e ri të politikës, pa emër, pa skrupull, pa ide dhe pa moral.

Nëse kjo shumicë politikanësh vazhdon të alternohet në qeverisje, vendi do të asfiksohet.

Nga Bardhyl Mahmuti-Me rastin e vdekjes së Alain Ducellier-së

Më 29 shtator të këtij viti vdiq historiani i shquar francez Alain Ducellier (Alen Dyselie). Studimet e tij përfshihen në mbi dyzet vepra kushtuar periudhës së Mesjetës dhe veçanërisht botës bizantine. Nga tërësia e veprës së çmuar të këtij bizantologu po shkëpus dy paragrafë që më duken tepër interesante për situatën tonë aktuale.

Në veprën e titulluar “Shqipëria midis Bizantit e Venedikut”, botuar në Londër në vitin 1989, Alain Ducellier shkruan: ““Ekziston rreziku i përdorimit të argumenteve “historike” në mbështetje të së drejtës së një populli për të sunduar territoret që i ka humbur apo ku ka mbetur pakicë… Kur shohim me çfarë këmbëngulje përdoren argumentet historike për të dëshmuar se serbët kanë një të “drejtë” mbi Kosovën, banorët më të vjetër të së cilës paskëshin qenë para se të shpronësoheshin nga shqiptarët, nuk do të ishte keq të tregohet se edhe një herë historia dhe situata aktuale përputhen (…) Të gjitha punimet më të reja nga fusha e linguistikës dhe arkeologjisë dëshmojnë se ilirët janë pa asnjë dyshim paraardhësit e drejtpërdrejtë të shqiptarëve. Secili e di se sllavët janë populli indo-evropian që më së voni kanë ardhur në Evropë, sepse vala e pushtimeve të tyre shtrihet nga shekulli i VI dhe VII të epokës sonë. Të gjitha argumentet e tipit “historik” kthehen kundër tezës serbe, sepse Historia na mëson që serbët, në raport me Kosovën, janë pushtuesit që kanë ardhur shumë vonë””.

Është në nderin e akademive të shkencave të shteteve tona që të mbajnë, së paku, një akademi përkujtimore për shkencëtarin që varrosi tezat serbe për gjoja pushtimin e Kosovës nga shqiptarët.

Ish ushtari i UÇK-së dhe veprimtari i shquar i çështjes kombëtare Reshat Salihaj, i cili pas luftës i është kthyer punës në Zvicër ndau me miqtë e tij të Facebookut një takim të rastësishëm por tejet interesant.

Po sjellim për lexuesin tonë postimin e tij në Facebook:

Në shtator të këtij viti Dick Marti publikoi librin e ri të titulluar “Une certaine idée de la justice- Tchétchénie – CIA – Kosovo – drogue” (Një farë ideje për drejtësinë- Çeçenia-CIA-Kosova-Droga).

Më 9 tetor 2018, në Universitetin Dufour të Gjenevës, Karla Del Ponte  mban konferencë me rastin e ndarjes së çmimit  universitar Latsis për vitin 2018 (çmim prej 100 mijë franga që ndahet në nivel nacional në Zvicër) për kontributin e saj si hetuese dhe prokurore.

Mendoj se shqiptarët i dinë kontributet e Dick Martit dhe Karla Del Pontes në njollosjen e luftës çlirimtare të Kosovës dhe qëndrimin e tyre negativ ndaj pavarësisë së vendit tonë.

Duke u kthyer në banesë pas përfundimit të punës, në stacionin e trenit në Gjeneve pashë një njeri që lexonte një libër që në bazë të ngjyrës së kopertinave më dukej si libri i Bardhyl Mahmutit. U afrova dhe u gëzova kur pashë se vërtet ishte duke lexuar “Mashtrimin e madh” të përkthyer në gjuhën angleze.

Nga kënaqësia që ndjeva i lejova vetes të drejtën ta ndërpres nga leximi. I tregova se e kam lexuar këtë libër dhe isha kureshtar ta dija se ku e kishte siguruar ekzemplarin në gjuhën angleze. Ai shprehu mirënjohje që këtë libër me vlerë ia kishte dhuruar ambasadori i Konsullatës së Përgjithshme të Kosovës në Gjeneve, z. Ramadan Avdiu.

Për aq sa kishte lexuar nga libri i Bardhylit, Joël M. Hakazimania, sekretar permanent i “Qendrës për hulumtime dhe iniciativa për dialog”, ishte shumë i kënaqur me punën serioze që është bërë në publikimin e këtij libri.

Sa do të doja që sot t’u dhurohej nga një ekzemplar të librit “Mashtrimi i Madh” të gjithë të pranishmëve në konferencën e Karla Del Pontes në Gjenevë. Kjo formë do t’i tregonte auditorit se lauratet që ju ndahen Dick Martit dhe Karla Del Pontes janë çmime të ndikuara nga qarqe të caktuara politike”.

Shih tekstin dhe fotot në profilin e Reshat Salihajt


Shkruan: Xhelal NEZIRI 
Ia arritën ta bëjnë një hap të madh drejt legalizimit të pasurisë së tyre të bërë nëpërmjet korrupsionit, kurse qytetarët një hap të madh drejt humnerës.

Referendumi dështoi nga shkaku se partitë që kërkonin të kalojë në heshtje luteshin të dështojë. Si ajo thënia stereotipizuese për malazezët: kërkoj punë, por i lutem Zotit të mos e gjejë. Këtu nuk ka vend për analiza sa shqiptarë e sa maqedonas votuan, por në cilat komuna kemi cenzus prej 50% të daljes në votime. Numrat flasin se në 14 komuna me shumicë shqiptare, vetëm në 4 kemi arritje të pragut kurse në 4 kemi dalje prej nën 40%. Te komunat me shumicë etnike maqedonase, rezultati është katastrofal. Në një vend normal, të dielën në ora 20.00 kryeministri dhe komplet qeveria do të duhej të jepnin dorëheqje. Njëjtë si ish-kryeministri italian Mateo Renzi në 2016-ën, kur dështoi ta kalojë në referendum reformimin e sistemit të komplikuar shtetëror, apo ish-kryeministri britanik David Kameron i cili dështoi ta mbajë vendin brenda BE-së pas suksesit të referendumit për Brexit.

Rezultati i referendumit pa mëdyshje është një lajm i keq për 610 mijë votuesit që kërkojnë vlera, barazi, liri, standarte, jetë më të mirë, drejtësi dhe të tashme e të ardhme më të mirë. Është lajm i keq edhe për vendet mike të Maqedonisë dhe rajonit, të cilët recetën e zhvillimit evropian deshën t’ua japin qytetarëve të këtij vendi. Por, çdo e keqe ka një të mirë. Në këtë rast tre të mira:

E para, integrimi në NATO dhe BE tash e tutje nuk mund të përdoret e keqpërdoret për të qëndisur përralla dhe gënjyer votuesin. Partitë shfrytëzuan paratë e buxhetit për reklama pa pare, por në ditën e votimit ikën në piknik. Nuk ishin të pranishëm njerëzit e tyre me fletoret ku shënoheshin kush ka dalë e kush ka mbetur pa dalë në votime. Nuk kishte as makina me xhama të zi që bartin votues që nuk kanë dalë, apo që kanë pritur t’u rritet çmimi i votës.


E dyta, u dëshmua një pjekuri e lartë e votuesit shqiptar që pa këto terenjakë të partive, pa telefonata nga shtabet, pa shitblerje votash…të dalin të votojnë në referendum për të ardhmen e tyre më të mirë. Edhe pse në pjesën më të madhe nuk u arrit cenzusi, një pjesë e konsiderueshme e votuesve që dolën janë nga korpusi i atyre që janë të papërcaktuar. Pra, kemi një zgjim të votuesit të fjetur që nuk është i kënaqur me asnjë nga partitë që në këtë periudhë kanë qenë aktive. Kjo krijon një bazë të mirë për kthesa pozitive në zgjedhjet e ardhshme, të cilat pritet të jenë të parakohshme.
Dhe e treta, partitë pranuan publikisht që gjysma e votuesve, shqiptarëve të Maqedonisë, jetojnë jashtë vendit dhe janë krejtësisht të painteresuar se çfarë ndodh në atdheun e tyre. Kur jemi te diaspora, duhet nënvizuar fakti se nuk u organizua asnjë takim me to, siç rëndom ndodh në fushatat parazgjedhore. Nuk kishte ardhje të organizuar me autobusë e avionë të votuesve në vendlindje e as eufori për votime në përfaqësitë diplomatike në kryeqendrat evropiane. Madje, një pjesë e diasporës shqiptare në Perëndim çuditërisht ishte në një vijë me bojkotuesit e mbështetur nga Lindja.

Bojkotit aktiv apo pasiv më së shumti iu gëzuan funksionarët e ish-qeverisë, të cilët janë nën hetime për korrupsion dhe krim të organizuar. Edhe ato janë në ankthin se një ditë Prokuroria Speciale do të kumtojë raste të reja keqpërdorimesh. Kjo klikë politike mbase ishte edhe sponsori kryesorë të bojkotuesve maqedonas e shqiptarë, të ndihmuar nga shtete që keqpërdorin ndjenjën religjioze për të ndikuar te këto etni. Ia arritën ta bëjnë një hap të madh drejt legalizimit të pasurisë së tyre të bërë nëpërmjet korrupsionit, kurse qytetarët një hap të madh drejt humnerës. Për fund, një mikeshë e imja në FB, kishte postuar një status shumë ironik dhe njëkohësisht domethënës.

Pasi dështoi ky për NATO dhe BE, ajo propozon që të mbahen edhe tri referendume tjera në Maqedoni: I pari me pyetjen: A jeni për integrim me Rusinë? I dyti: A jeni për integrim me Turqinë? I treti: Po tregoni më se me kënd doni të integroheni?