Tringa Berisha, 26-vjeçarja shqiptare nisi Doktoraturën për Antropologji Pedagogjike në Universitetin “Danish School of Education”, një ndër universitetet më në zë në botë, shkruan albinfo.ch.

Secili prej nesh takon personalitete që shquhen për të arritura në fushën profesionale. E pikërisht Tringa Berisha, e reja shqiptare që është lindur dhe rritur në Danimarkë, ka një personalitet interesant dhe me shumë perspektivë.

Ajo shquhet si në formimin intelektual, profesional dhe etik, sepse bota e saj, angazhimet dhe ambiciet kanë të tjera dimensione.

Në fakt, për të mjafton dëshira dhe vullneti për të arritur realizimin e ëndrrave në destinacionin e duhur.

Pavarësisht moshës së re, Tringa si 26-vjeçare nisi Doktoraturën për Antropologji Pedagogjike në Universitetin “Danish School of Education” (Aarhus University), një ndër universitetet më në zë në botë.

Ajo është studente briliante në shtetin danez dhe ka “rrëmbyer” titullin “Bachelor” dhe “Master” me afat rekord për Antropologji dhe Komunikim në Degën ndërkombëtare. Po ashtu është autore e dy punimeve shkencore që tashmë janë botuar në gazetat e studimeve antropologe.

Jeta profesionale në Danimarkë

Ani pse Tringa ka lindur, jeton dhe vepron në Danimarkë, ajo është me origjinë nga një fshat në periferi të Prishtinës, i quajtur Siqevë. Para shumë vjetësh prindërit e saj emigruan nga Kosova në shtetin danez, për një jetë më të mirë, shkruan tutje albinfo.ch.

Tringa është rritur në një familje të arsimuar dhe shkollimi ka qenë një ndër temat kryesore.

“Të dy prindërit e mi kanë qenë të shkolluar dhe gjithmonë është folur në shtëpi se shkolla është jo vetëm diçka e rëndësishme, por edhe një rrugë e domosdoshme dhe formuese. Në shkollën fillore kisha sukses të madh në çdo lëndë. Në anglisht lexoja libra që ishin për 2-3 klasë më të mëdha se unë, pasiqë edhe motra ime ishte më e madhe dhe më ushtronte. Kështu që në moshë të re njohuritë për gjuhën angleze i kisha shumë të mira”.

Për Tringën, ambientimi në shkollën e mesme ishte i vështirë dhe një sfidë. Ndërrimi i ambientit nga shkolla fillore me shumë diversitet etnik, në një shkollë homogjene, ndikoi jo mirë për të.

“Kulturat që dalloheshin nga kultura daneze, veçmas ajo myslimane, e kuptova që ishte gati tabu. Adoptimi në kode sociale me një ambient të ri, me njerëz të rinj, më mirrte shumë energji dhe, në fakt, e përjetova shumë rëndë. Me pak fjalë, Gjimnazi ishte ambient që më bënte të ndihem jo mirë, por me kohë mora veten dhe fillova të ndryshoj mendim, duke u lënë përshtypje të mira audiencës daneze, veçmas profesorëve me angazhimin tim”, tregon ajo.

Tringa është shumë krenare që është shqiptare, por njëkohësisht kjo nuk i konvenonte fare në ambientet e shkollës së mesme.

Asistente dhe autore e disa punimeve shkencore

Tringa pasi përfundoi Gjimanzin, vazhdoi studimet për Antropologji dhe Komunikim në Degën ndërkombëtare, duke diplomuar me nota të larta.

“I gjithë shkollimi ishte në gjuhën angleze, ishte në favorin tim, sepse e njihja shumë mirë, por edhe kishte kolegë prej vendeve të ndryshme të botës. Provimet i përfundova në afat rekord, ndërsa në temën e diplomës “Bachelor” bashkëpunova me dy kolege, për riprodhimin e perceptimit selektiv për Histori koloniale të Danimarkës, që na u publikua si artikull shkencor në një gazetë të studimeve antropologjike”, tregon ajo.

Po në të njëjtin drejtim Tringa i vazhdoi edhe studimet Master. Ajo qëndronte shumë kohë në bibliotekë, duke studiuar dhe punuar tema. Që në provimin e parë, profesori i saj i propozoi që punimi i Tringës të publikohet si artikulli i dytë i saj shkencor. Ndërkohë që tema e diplomës në Master e kishte titullin “Nënshtetasi i mirë: Gjimnazi civilizues dhe pozicionalizimi i studentëve”.

Nga ana tjetër, Doktorata ishte në synimet e Tringës. Ajo u pranua në “Danish School of Education” në Departamentin “Psikologji pedagogjike”. Projekti i saj do të bëhet me metoda e teori të antropologjisë.

Ajo po studion eksperiencat e racionalizimit në gjimnazet e Danimarkës, duke u fokusuar në mekanizmat se si norma sociale negociohet në dialog, në përditshmëri, duke e marrë parasyshë rëndësinë e gjuhës, ndjenjave dhe trupit.

Doktoratura në Danimarkë konsiderohet punë me orar të plotë, ku punon për fakultetin që të ka pranuar, ndërkohë që fakulteti e finanacon hulumtimin. Unë jap mësim për studentët e masterit, përveç që punoj në projektin tim”, shprehet ajo.

“Kosovën e dua shumë dhe më lidh gjithçka”

Tringa është shumë e lidhur me Kosovën, sepse ajo është rritur me frymën e atdhedashurisë nga prindërit e saj.

“Prindërit gjithmonë na kanë mbajtur të lidhur me Kosovën. Si profesorë të gjuhës shqipe, të dy prindërit, kanë insistuar të flasim e gjithë familja vetëm shqip në shtëpi. Gjithashtu kemi vizituar çdo verë nga 6 javë Kosovën. Duke u rritur, ne krijuam edhe shoqëri atje dhe sot kemi lidhje të ngushta dhe e vizitojmë edhe më shpesh”, tregon ajo.

Tringa është fejuar me kosovar dhe tregon se ardhjet e saj janë shumë më të shpeshta në Kosovë, duke kryer edhe praktikë në një organizatë joqeveritare dhe ka jetuar plot 14 muaj në Prishtinë.

“Për një njeri që është lindur dhe rritur në Danimarkë, them që jam shumë e lidhur me Kosovën”, përfundon Tringa.

Nga Bedri Islami

Botuar në DITA

Kur isha për herë të parë pas luftës në Kosovë mund të mendoja se jeta kishte ndalur dhe u kthyem në kufijtë e Fillesës së botës. Ajo që kishte ndodhur, kurrë mos u harroftë, ishte si një makth nga i cili nuk zgjohesha dot.

Kishin filluar të lindnin legjendat dhe mitet e para. Një popull që, pas një lufte, nuk krijon mitet e legjendat e tij, ai është i verbër.

Nëse do të më kërkonin të sillja një fjali të vetme në përcaktimin e Kosovës, atëherë do të shkruaja:

Kosova është akt besimi!

E, megjithatë, i çuditshëm është fati i Kosovës. Breznitë, që ripërtërihen në viset e lashta të stërgjyshërve të tyre, do e kenë të vështirë të besojnë për çfarë ka ndodhur gjatë luftës çlirimtare, nëse mbi të vërtetat do të bjerë harresa.

Për një njeri që ka qenë pjesë e luftës, më saktë, pjesë e lëvizjes çlirimtare në vite e dekada, çdo çast i ekzistencës dhe mbiekzistencës, çdo veprim, çdo gjë që ka ndodhur, e vërteta e saj, duhet të jetë e pranishme, e ngulitur në kujtesën njerëzore, e vetëdijshme dhe e qenësishme, si një mënyrë për të rrokur aktualitetin dhe përshfaqur sakrificën. Aq më tepër tani, kur përroi psiqik i mohimit të luftës dhe i tjetërsimit të saj ka krijuar ishujt e tij, që synojnë përmbysjen.

Na duhen libra që të dëshmojnë të vërtetën.

Njëri prej tyre, ndoshta më i rëndësishmi deri më tani dhe më tronditësi në të njëjtën kohë, “Eskadronët e vdekjes”, vjen nga një autor i njohur, shumë i njohur, figurë politike dhe shoqërore e pakontenstueshme, politolog dhe shkrimtar i klasit të parë, studjues i pasionuar dhe polemist i pazakontë, Bardhyl Mahmuti.

“Eskadronët e vdekjes” mund të jetë ndoshta libri ku mbi 95 përqind e faqeve të tij mbështeten në ngjarje të vërteta, ku njerëzit janë të njohur apo përsonifikimi i shumë prej tyre njëherësh, është libër për njerëz dhe bëma reale, në të shumtën e rasteve tragjike, është, si të thuash, kronika e përgjakshme e luftës së Kosovës, çmimi i paguar për lirinë, dhe më tej,  libër i drejtëpërdrejtë për të njohur tragjedinë që ka ndodhur në fundin e shekullit të shkuar, në të cilin , krimi dhe e vërteta historike nuk mund të bashkëjetojnë.

Përse është i rëndësishëm ky libër?

Autori

Nuk e mbaj mend se ku e kam takuar për herë të parë autorin e këtij libri, Bardhyl Mahmuti. Janë më shumë se dy dekada e gjysmë në mes, të mjaftueshme për të njohur një njeri, ashtu si mund të njohësh veten.

Nuk kishte shumë vite që ishte detyruar të largohej nga Kosova, pas burgut të gjatë që kishte bërë. Pjesë e trupës drejtuese të Lëvizjes Çlirimtare në Kosovë, njohje e herëshme dhe bashkëpunëtor i ngushtë i figurave mitike të saj, si Afrim Zhitia, Fahri Faslia, Rexhep Mala, Fehmi Lladrovci, Nuhi Berisha, më tej, Ali Ahmeti, Ramadan Avdiu, Halil Selimi, Bilall Sherifi, Jashar Salihu, Xhavit Hoxha….një biografi e tërë e asaj plejade që, si thonte Demaçi, “ kanë marrë përsipër me ia kthye pushkën Serbisë”.

Vitet na kanë njohur nga afër me njëri tjetrin. Thuajse gjithnjë kemi qenë në një mendje për rrugët që duheshin ndjekur, rrethanat, njerëzit, ashtu si kemi pasur edhe gjëra të ndryshme. Bardhyli do të jetë përfaqësuesi i parë politik i UÇK-së në perëndim dhe drejtues i grupit, duke bërë një gjë të shkëlqyer, njohjen e UÇK-së si faktor politik dhe kjo do të ishte edhe njohja e parë zyrtare e Kosovës së ardhshme. Takimet me diplomatë të lartë perëndimorë janë ata hapat që përgatitën pjesë të mëvetësisë së ardhshme.

Djathtas, Bardhyl Mahmuti. Majtas, në demonstratat e marsit të vitit 1981

Të dy sëbashku jemi pjesë e Lëvizjes Popullore të Kosovës dhe, në vitet e fundit, të Kryesisë së saj. Shumë gjëra në Kosovë do të kishin qenë të mangëta, nëse kjo Lëvizje do të ishte shuar, do të ishte paqëtuar apo do i kishin mjaftuar konferencat e shtypit të ditës së premte.

Vendimi i saj historik për krijimin e UÇK-së është ndoshta më madhori në historinë e kombit tonë në gjysmën e dytë të shekullit të shkuar. Bardhyli është pjesë e këtij mendimi dhe realizimi.

Kur është fjala për vitet, Bardhylit i thoja gjithnjë, i them edhe tani, “Ti je i ri”, megjithëse shumë ujëra kanë rrjedhur.

Në vetëdijen time ai është përherë i ri, ashtu si në atë foton e famshme në demonstratat e marsit të vitit 1981, kur me një hu të madh në dorë prin në ballë të turmës.

Është i ri nga mendimi pasionant i tij dhe vetëm një njeri me energji të pashterrshme do të kishte mundur të krijojë dhe të sjellë tek ne dy nga librat më të vyer të kohës së tashme, “Mashtrimi i madh” dhe Eskadronët e vdekjes”.

Dy libra që, sado të ndryshojnë nga njëri tjetri, kanë në vete zejen e përbashkët të hulumtimit, të dokumentimit, të së vërtetës, shpalljes së saj dhe ngjizjen e mendimit që nuk duhet fshehur.

“Mashtrimi i madh” është tani një libër dokumentar që ka zënë vend në tryezat e shumë kancelarive dhe duhej të ishte paraqitja e parë e trupës sonë diplomatike, kudo në botë.

“Eskadronët e vdekjes” është roman, me të gjitha përmasat që i duhen një romani.

Autori i përbashkët, Bardhyl Mahmuti nuk do të kishte mundur t’i shkruante nëse nuk do të kishte pasur në vete disa gjëra themeltare: vlerën si njeri, aftësinë si shkrimtar, guximin si politolog, dijet si militanti që ka qenë në thelbin e ngjarjeve, atdhedashurinë, të ngulitur në brezat e fisit të tij, përkushtimin si njëri nga çlirimtarët, dhe bindjen e qartë se asgjë nuk duhet harruar, dhe libri është një mënyrë për të rrokur realitetin dhe jo për të përmbytur apo përmbysur atë.

Romani

Si e shkrova, Bardhyli është një ish student i burgosur politik, i përndjekur, i kërkuar për t’u arrestuar përsëri dhe , në fund, si të mjaftonin vetëm vitet e burgut të babait të tij, do të shtohet edhe sketerra që ai vetë përjetoi. Skenat e burgut, që përbëjnë njërin nga kapitujt më rrëqethës të librit, si duket, kanë edhe atë çka vetë autori ka përjetuar.

Dhe, duke e ditur këtë, njeriu mund të mendojë se ky njeri, që ka pasur këtë rrugëtim, shokët e miqtë e të cilit janë vrarë në luftë, do të ketë ende në vete mllefin, urrejtjen, zemërimin e, ndoshta, edhe dëshirën e hakmarrjes.

Në hyrjen e librit, në dedikimin e parë, njeriu ndjen se është i gabuar. Gjërat janë përmbysur, mund të mendojë dikush. Por, e vërteta është krejt tjetër.

Me respekt të veçantë për guximin intelektual të Natasha Kandiqit, Mirosllav Filipoviqit, Sonja Biserkos, Sllavko Quruvijës dhe atyre serbëve që ngritën zërin kundër gjenecidit serb në Kosovë”, atyre u kushtohet edhe ky libër.

Por, asgjë nuk është harruar. Me një gjetje mjeshtërore, si të hapësh siparin e një tragjedie, autori ka vendosur  në tri faqet e para thelbin e asaj që ka ndodhur: është përurimi i pestë i një libri për nazistët gjermanë, sidomos njësitë e saj speciale SS dhe, kur e gjitha është shpallur, një studente e drejtësisë, vajzë e re serbe, pyet habitshëm, – Si është e mundur që eskadronët e vdekjes i kanë shpëtuar ndëshkimit?

Po eskadronët serbë të vdekjes, ata që mbollën tmerrin dhe përgjakën trevat ballkanike, ku janë, çfarë ka ndodhur me to, çfarë krimesh janë ende të pandëshkuara? Cila është e vërteta e krimit të tyre në Kosovë? Ishte rastësi, krim i pamenduar apo një piramidsë e tërë shtetërore vuri në lëvizje krimin e vjetër ballkanas, mllefin, urrejtjen, që, sado të fshihen pas mantelit të përgjakur të Millosheviqit , nuk e justifikojnë edhe vetë popullin serb, që, përmes eskadronëve të vdekjes u bënë pjesë e masakrës.

Nuk ka libër më tronditës, më të domosdoshëm dhe më të vërtetë.

Bëj pjesë në ato miq të autorit që e lexova librin kur ende ishte në dorëshkrimin e tij. Ishte çdo gjë rrëqethëse dhe ajo që ndjeja në vete, pas leximit të tij, ishte e pangjarë me asgjë tjetër. Në kronikën e botës është shkruar vazhdimisht për krimet. Si duket, historia nuk mund t’i përjashtojë ato. Për krimet e makinerisë serbe në Kosovë kronikat janë gjithnjë të pamjaftueshme, pasi vetë ato kanë qenë të përbindshme, dhe, sado që një skotë e tashme, lidhur me të djeshmen, përpiqen të gjejnë alibinë e krimit, kjo është e pamundur.

Në historinë e ardhshme të krimit në Kosovë, jam i bindur se, brezat e ardhshëm do të krijojnë silologjinë “ buxhovizëm”, si dëshmi e përversitetit kombëtar, e mashtrimit të ndjekur nga një grumbull mashtrimesh të tjera, ku fusha e luftës , në të cilën derdhej gjak, u trajtua si vetëgjyqësi mes shqiptarëve. Për të përmbysur të vërtetën e asaj që ka ndodhur, jo vetëm në luftën e fundit, pra, për të përligjur masakrat e tyre kundër shqiptarëve, Serbia ka krijuar një mal me mashtrime, dhe mashtrimit u duhet kundërvënë gjakftohtësisht, e vërteta.

Këtë sjell libri i Bardhyl Mahmutit, dhe kjo ishte ndjenja e parë që më pushtoi kur po lexoja faqet e këtij libri të madh.

Prezantimi i librit në Prishtinë

Kur e përfundova, mendja ime ishte e drobitur. Kisha menduar se bëj pjesë në ato njerëz që, duke e lidhur jetën me fatin e Kosovës dhe të miqve të mi të atjeshëm, dija shumë gjëra, shumë të vërteta, por më duhet ta pranoj se ajo kishte qenë përtej përmasave që kisha ditur, shumë tej ankthit që kisha pasur; ishte tronditëse, e gjithanshme, pushtuese.

Në shekuj pushtimi serb kishte synuar vetëasgjësimin e shqiptarëve, duke i krijuar rrethin e dhjetë të ferrit, më të tmerrshmin, mohimin e vendlindjes, dhe, kur e kishte parë se nuk ia kishte arritur, atëherë kishte hequr të gjitha maskat, kishte nisur asgjësimin e tmerrshëm, të pangjarë në 100 vitet e fundit. Ky libër, që më kishte tronditur, mendova, duhet bërë i njohur kudo, në çdo vend, në çdo takim, pavarësisht se kush e ka shkruar, aq më tepër një përsonalitet si Bardhyl Mahmuti.

Atëherë i shkrova Bardhylit rrjeshtat e mësipëm, të cilët po i risjell pa i ndryshuar asgjë.

Zakonisht për librat shkruhet pasi ata botohen e rrallë herë kur ende janë në përgatitje e sipër. Duhet të ketë një ngjizje të veçantë, një ngasje të pazakontë që të bësh të kundërtën , ose të ndryshmen e asaj që ke bërë deri më tash.

Këtë ngasje ma dha libri i ri i politologut dhe mikut tim të vyer, Bardhyl Mahmuti, që , pas dëshmisë së pakrahasueshme që solli me “Mashtrimi i madh”, tani , në një përmasë të re na sjell romanin ” Eskadronët e vdekjes”.

Një libër i pazakontë në të gjitha pikëpamjet. I veçantë. Tronditës deri në thelb.. Që me gjithçka i kalon kufijtë e një romani dhe ky kapërcim kufijsh është artistikisht madhësia e tij si vepër, është koncepti njerëzor që sjell, saktësia e rikrijimit të një bote që ishte e pranishme aq shumë më jetën e shqiptarëve të Kosovës, por edhe përtej tyre; është përpjekja e pamasë në kërkim të konceptit europian të tejshkimit të botës, rizgjimi i një makthi që ishte deri në deje, përmes një gjuhe të punuar kujdessshëm, por edhe e përceptuar si dekori i ngjarjeve të zhvilluara.

Është libër i pazakontë, që nga kushtimi, i cili pak kujt do i kishte shkuar ndër mend. Shumë vetë as që mund ta mendonin se një njeri i politikës dhe i artit, prijës në demonstratat e mëdha të pranverës së vitit 1981 – fotoja e Bardhylit me flamur në dorë është njëra nga më rrëqetheset-; i burgosur politik dhe i panënshtruar politik, pjesë e trupës drejtuese të Lëvizjes Popullore të Kosovës, antar i Drejtorisë Politike të UÇK-së dhe zëri i saj në Perëndim, debatues i dorës së parë dhe mik i shumë nga të rënët në luftën e gjatë për lirinë e Kosovës, do ia kushtonte librin e tij , si një memorial, disa figurave të shoqërisë civile të Serbisë, duke filluar që nga Natasha Kandiç…

Është libër i pazakontë, pasi, ndryshe nga sa i kemi parë ngjarjet e fundit në Kosovë, ku këndvështrimi ishte gjithnjë përmes syrit tonë, tani ngjarjet rrjedhin nga vështrimi i pak intelektualëve serbë, gazetarë e krijues, të cilët duan të dëshmojnë se edhe mes çakejve ka njerëz të arsyeshëm, por që në fund bëhen edhe prehë e dhunës, e vrasjeve dhe shkatërrimit moral e fizik;

Është libër i pazakontë ,sepse sjell në dimension të ri atë që ka ndodhur në Kosovë; vrasjet e pafund, të përbindshme,  burgimet e gjata, qendresën, torturat dhe , mendoj unë, vetëm një njeri që i ka ndjerë ato në kurrizin e tij apo të miqve të tij, mund t’i dëshmojë kaq sinqerisht, detajisht dhe përmes rrëfimit  rrëqethës atë që ka ndodhur.

Është libër i pazakontë sepse të mbërthen që në çastin e parë, që atëherë kur nis e lexon faqet e para, në fillim nga kureshtja, sepse autori është një emër nga më të njohurit e, më pas, sepse nuk mund të shkëputesh, nuk mendon se si koha rrjedh, por e bën atë pjesë tënde, nuk e di se në cilën orë je dhe, vetë hapësira të duket se është kthyer edhe një herë pas, në ato vite që ishin themeltare për të ardhmen.

Është i pazakontë, pasi, me gjithë dëshminë që sjell dhe të duket se i gjithë mendimi konceptual i librit rrjedh nga “Mashtrimi i Madh”, pra , megjithëse e vërteta vjen si një uragan, libri nuk ka mllef, verbëri, urrejtje, nuk të ngjall dëshirën për dhunë; ai ka mendim dhe , si gjithnjë , mendimi është më i fuqishëm se sa dhuna dhe verbëria.

I pakapshëm në shikimin e parë është romani në 500 faqet e tij, por pas këtyre faqeve qëndron një epokë, një botë, disa gjenerata. Ndoshta gabohem, por asnjëherë më parë, në romanin tonë të këtyre viteve, nuk ka ardhur një kërkim kaq i pamatë, një fushë kaq e gjërë, ku lëvizin përsonazhe reale, me emra dhe bëma reale, që nga presidenti i sotëm Vuqiç, i portretizuar në përshfaqjen e tij më të saktë, e deri tek njerëzit e zakonshëm, mes të cilëve të ngjall krupën zagoria e lumpenit të shërbimit të fshehtë serb.Ajo që përbën edhe thelbin e eskadronëve të vdekjes. Përballja me to ka qenë detyrim historik i shqiptarëve, pavarësisht nga çmimi i lartë i paguar.

Kjo forcë që Bardhyli ka sjellë në romanin e tij është e furtunshme, por edhe e bukur si pyll i qendresës, është shtërngatë dhe rrëke njerëzore, si të gjitha ato gjëra, vlera e të cilave Mbetet në intesitetin e shprehjes. Harmonia e përpjestimit të së vërtetës dhe të krijimit në roman është magjike, e kujdesshme dhe vepron përmes shumëfishimit të pafrenueshëm të fuqisë së të vërtetës, të shprehjes, mjediseve, forcës së karaktereve.

Në fakt, përmes një romani ai ka krijuar një kozmos, i cili ka vetëm një ligj të pandryshuar, përmes të cilit, të gjithë njerëzit, bashkimi i qëndrueshëm i të cilëve bën epokë, krijohen gjithashtu nga epoka dhe dëshmojnë se, nuk mundet që nga gjërat e lëvizshme të gjenden vlera të qëndrueshme, por vetë qëndrueshmëria krijon vlerat e saj.

Një libër që të lë pa gjumë dhe të rrëqeth ende duke qenë në ekranin kompjuterik është gjithësesi i veçantë, por , në këtë rast, kemi të bëjmë me një roman që në fakt sjell edhe vetë karakterin e Bardhylit . Një roman që nuk është aspak biografik, por që përcepton një botë.

Dostojevski, shumë dekada më parë, do të shkruante se “Ç’gjë mund të jetë për mua më fantastike sesa realiteti”.

Dhe ky roman është aq realist dhe aq konseguent, aq i vërtetë dhe mrekullisht i shkruar përmes një stili rrëmbyes, saqë kalon shumë kufinj dhe të duket e habitshme, – mua për vete më është dukur – duke e ditur temperamentin e zjarrtë të Bardhylit dhe njeriun polemist të dorës së parë, se si ai mbetet në roman hulumtuesi i ftohtë, që aq qetësisht ka zhytur shikimin e tij njerëzor në thellësinë e jetës.

Një roman që do të trondisë shumëkënd dhe do të jetë i domosdoshëm për të ditur se çfarë në të vërtetë ka ndodhur.

Jo kushdo mund ta pohojë lirinë e vet në botën e tij. Mjerisht, jo të paktë janë ato që, të mbyllur në palirinë e tyre, mendojnë se janë të lirë.

Liria duhet të jetë marramendëse, ndryshe nuk është asgjë tjetër, veçse forma e jashtme e saj.

Urime, mik i vjetër!

Namik Dokle më shkroi:

Bedri i dashur, dje Bardhyli me dergoi redaktimin perfundimtar te romanit dhe menjehere u “zhyta” ne kroniken e tij te shkruar mrekullisht; me pasion luftetari dhe qetesi filosofi njeheresh, me dhimbje per vuajtjet dhe krenari per sakrificat, me dashuri te pakufishme per Kosoven dhe perkujdesje e dashuri per gjuhen shqipe, me skrupulozitet studiuesi per te verteten dhe respekt per te tjeret. Pas librit te tij Mashtrimi i madh, ky roman ofron te vertetat e luftes per liri te Kosoves nga nje pikeveshtrim tjeter, sa origjinal po aq edhe trondites.

*****

Autori Bedri Islami ka qenë kryetar i Lëvizjes Popullore të Kosovës gjatë kohës së Luftës

Gjenocidi serb i kryer në Kosovë po tregohet tashmë edhe përmes një libri të autorit Bardhyl Mahmuti të cilin e sjell Qendra Gjenocidi në Kosovë, plagë e hapur. “Eskadronët e Vdekjes-kronikë e një kasaphane”, është romani që sjell një të vërtetë mbi popullin shqiptar në Kosovë dhe krimet e regjimit kriminal serb.

Në përurimin e këtij libri në Prishtinë, autori i librit, Bardhyl Mahmuti nuk i fshehu dot emocionet derisa i përmendi ish-luftëtarët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, të cilët po akuzohen nga prokuroria në Hagë.

“Fjalët, është gjithashtu e njohur ajo sintagma se fjalët nuk janë neutrale por në rrafshin politik nëse do të kishim pasur kapacitet t’i shtrydhnim në Kosovë fjalët do të kullonin gjak, fjalët do të kullonin lot, fjalët do të kullonin mund, dhe ky mund, këta lot, ky gjak sot e kësaj dite nuk na lë të qetë. Jakup Krasniqi, njëri ndër njerëzit më të ndershëm që ka Kosova sot është në Hagë, janë përmbysur gjërat për 23 vjet, në vend që Serbia të përgjigjet për gjenocid, shokët tanë janë në Hagë, lufta jonë është vu në bankë të akuzës. Unë me aq sa kam mundur kam nxjerr nga vetja një të vërtetë, falë jush”, ka thënë autori.

E shkrimtari Agim Vinca ka thënë se ky libër duhet të përkthehet edhe në gjuhën serbe e kroate.

Ai ka thënë se autori Bardhyl Mahmuti e ka ndjekur parimin e së vërtetës, ndërkohë që ka rrëfyer se librin fillimisht e kishte lexuar në verën e vitit të kaluar gjatë një pushimi në Strugë.

“Pasi e lexova librin e Bardhylit, siç thash në pushimin në Strugë, me të kthyer në Prishtina i bëra një mesazh të cilin po lexoj këtu: I dashur Bardhyl, e lexova librin nga faqja e parë deri tek e fundit, e ke zhveshur deri në palcë krimin serb mbi Kosovën dhe shqiptarët por edhe monstruozitetin e një regjimi kriminal që nuk e kursen as popullin e vet që vret e masakron kundërshtarët e tij politik edhe nga radhët e popullit të vet. Je njohës i shkëlqyer i mjediseve, rrethanave dhe mendësisë serbe dhe e ke gjetur mënyrën si ta paraqesësh atë, duke ia dhënë fjalën një gazetari profesionist dhe humanist serb nga qyteti i Kraljevës”, ka thënë Vinca.

Në promovimin e librit, publicisti dhe shkrimtari Adem Gashi ka thënë se Bardhyl Mahmuti e përshkruan në mënyrë tejet të veçantë karakterin e personazhit të librit.

“Në aspektin rrëfimor, Bardhyli më habitë me rrjedhshmëri e spontanitet, me kulturë, me gjetje t ë figurshme në krahasime nga më të rrallat, po flas këtu në për vijën e kompetencën e letrarit. Ai zotëron fenomenin që ne e quajmë fytyrëzim gjuhe, nga grimasa e deri të semantika e shqiptimit të fjalëve e zbulojmë karakterin e personazhit, pa pasur nevojë të na e thotë autori, veç përshkrimin që e bënë”, ka thënë ai.

Ndërsa publicistja Majlinda Sinani-Lilaj ka thënë se libri është i përshtatshëm për lexues të moshave të ndryshme.

“Gjuha korrekte, e saktë, e thjeshtë, e kuptueshme, e bën ‘Eskadronët e Vdekjes’ një libër të përshtatshëm për lexuesin e moshave të ndryshme. Ndërlidhja e rrëfimit, referencave kohore e rrethanore, prezenca dhe roli që bartin subjektet vulohen me pohimin e autorit në përmbyllej se ngjashmëria e përjetimeve me eceniatet e njerëzve të veçantë është bërë me qëllim. Ka disa breza që bashkërisht mund të identifikojnë vetën faqeve të këtij romani”, ka thënë ajo

Libri “Eskadronët e Vdekjes” me autor Bardhyl Mahmuti, është botuar nga qendra Gjenocidi në Kosovë-plagë e hapur.

“Këtu misioni i autorit, dhe misioni ynë si qendër për të treguar dhe përhapur të vërtetën janë bërë bashkë, ka rezultuar ky roman që sot keni në dorë në gjuhën shqipe e shumë shpejtë edhe lexuesit e huaj do ta kenë rastin ta lexojnë edhe në gjuhën angelze, sponjolle, turke, gjermane e franceze”, ka thënë Adnan Asllani nga kjo qendër.

Romani i autorit Bardhyl Mahmuti është i bazuar në ngjarje të vërteta dhe është botuar në shënim të ditës së gjenocidit në Kosovë, 15 janar 2021.

Promovimi i tij ka filluar tani sepse ishte shtyrë për shkak të situatës së krijuar me pandeminë Covid-19.

Pas Prishtinës, autori do të jetë i pranishëm edhe në promovimin e librit në Shkup, më 18 maj 2022, në hapësirat e Institutit të Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve”.

Ministri ukrainas i Mbrojtjes, Oleksii Reznikov e ka bërë një listë të arsenalit të armëve që thotë se i duhen Ukrainës për t’i çliruar territoret e pushtuara nga Rusia dhe “për ta arritur fitoren e plotë”.

Furnizimi me sisteme të mbrojtjes ajrore, sisteme të artilerisë MLRS, tanke, avionë luftarakë e raketa kundër anijeve janë disa nga kërkesat e Ukrainës për vendet e NATO-s.

“Për ta arritur fitoren e plotë mbi agresorin dhe çlirimin e territoreve të Ukrainës na duhen armë. Armë moderne. Një numër i madh i armëve të rënda moderne”, ka shkruar Reznikov në Twitter.

“Falenderoj të gjithë partnerët tanë për ndihmën e tyre ushtarake. Ne kemi besim se do të vazhdojë. #ArmatoseniUkrainënTani”, ka shtuar ai. 

Sistem të artilerisë MLRS

Sot në orët e hershme të mëngjesit, është sulmuar një njësi patrulluese kufitare, në fshatin Zupçe të Zubin Potokut.

Rastin për RTKlive.com e konfirmon Zyra për Media e Policisë së Kosovës në Prishtinë.

“Lidhur me rastin janë ndërmarrë të gjitha veprimet e menjëhershme policore”, shpjegon policia.

“Në vendngjarje kanë dalë edhe njësitet policore të rendit nga stacioni policor Zubin Potok, të cila kanë njoftuar se njësiti kufitar është sulmuar me armë zjarri”.

Policia deklaron se përveç dëmeve materiale në automjet, nuk raportohet për zyrtarë të policisë të plagosur.

“Policia e Kosovës, në bashkëpunim dhe koordinim me organet e drejtësisë janë duke ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme hetimore lidhur me rastin”, sqaron policia.

Njëkohësisht, policia deklaron se ka shtuar masat policore me qëllim të sigurisë së zyrtarëve policorë dhe qytetarëve.

Kjo nuk është hera e parë që policia e Kosovës sulmohet në veri të vendit.

Edhe Lista Serbe përmes një komunikate për media ka dënuar incidentin duke deklaruar se ai ka qëllim destabilizimin e situatës, por është edhe përpjekje që serbët e Kosovës të paraqiten si të dhunshëm, i cili nuk përkon me raelitetin. 

Sipas Listës Serbe, kushdo që e ka bërë atë vepër nuk ia do të mirën popullit serbëve.

Ndryshe ditë më parë, u sulmua gjithashtu një patrullë e policisë kufitare, kurse para disa javësh raste të ngjashme ndodhën edhe disa herë të tjera.

Institucionet e Kosovës dhe zyrtarët e saj, javëve të fundit janë duke dhënë alarmin për përpjekjet e Serbisë që të destabilizojë këtë pjesë të vendit me qëllim të zhvendosjes së vëmendjes nga agresioni rus në Ukrainë.

Jeton Musliu / RTKlive.com

Nga: Metush Bajrami
Oslo, 23.04.2022-Vepra “Eskadronët e vdekjes”, e autorit Bardhyl Mahmuti u promovua para dhjetra të pranishmëve në Oslo të Norvegjisë.

Autori i kësaj vepre shpalosi fakte të pakontestueshme të realitetit tonë tragjik, të përshkruara me mjeshtri të jashtëzakonshme.“Eskadronët e vdekjes” është një roman që duhet ta lexojë çdo person që ka përjetuar luftën në Kosovë, apo që dëshiron të mësojë se çka ka ndodhur në Kosovë gjatë zbatimit të gjenocidit ndaj shqiptarëve.U bashkëbisedua me autorin dhe u parashtruan shumë pyetje per veprimtarinë e tij kolosale para dhe pas luftës në Kosovë.Romani i financuar nga bashkatdhetarë të shumtë, tani është përkthyer edhe në disa gjuhë të tjera.Romani u bota nga Qendra GJENOCIDI NË KOSOVË – PLAGË E HAPUR.

Me këtë rast u propuzuan edhe dy anëtarë të rinjë që do të jenë përfaqësues të kësaj Qendre në Norvegji: z. Nufri Lekaj dhe z. Abit Hoxha.

Përgatituni për një zhgënjim.

Ylli i shahut Magnus Carlsen pesë herë kampioni i botës, ka deklaruar, por jo mjaft qartë, se nuk do të marë pjesë në mbrojtjen e titullit të kampionit të botës në kampionatin e ardhëshëm botëror.

Pas fitores së tij të fundit në Kupën e Botës në vitin 2021, ai shprehu dyshimet e tij për mbrojtjen e titullit në vitin 2022, ai është penduar që nuk ka qenë mjaftë i qartë para sfidës së vitit 2021.

– Pse nuk pranova të dorëzohem dhe të thoja se kam mbaruar? Pyet vetveten Magnus Carlsen në një intervistë për VG norvegjeze.

Magnus Carlsen thekson se nuk ka mbaruar me shahun – e ka të vështirë të motivojë veten për një Botëror tjetër.

Trajneri i tij danez për një kohë të gjatë, Peter Heine Nielsen, është i bindur se Magnus Carlsen nuk do ta mbrojë titullin e tij në Kupën e Botës. Megjithatë, ai e kupton edhe pse zgjedhja nuk është bërë ende definitive.

– Është shumë historike të heqësh dorë nga titulli i Kupës së Botës. Jo vetëm në shah, por në sport në përgjithësi. Shumë pak kanë hequr dorë vullnetarisht nga titulli, në shah ka ndodhur vetëm në vitin 1975 me Bobby Fischer (ish-kampion bote amerikan, red.).

– Është një vendim serioz për Magnusin. Ai duhet të jetojë me zgjedhjet për pjesën tjetër të jetës së tij. Ai duhet të pushojë në atë që arrin, thotë Peter Heine Nielsen.

Përktheu dhe përshtati

Adnan Aliti

rtvzeri.com

Reperi ASAP Rocky u arrestua të mërkurën në aeroportin e LAX-it teksa po kthehej nga Barbados, ku po pushonte me këngëtaren Rihanna, të dashurën e tij që është shtatzënë me fëmijën e parë të çiftit.

Policia e Los Anxhelosit arrestoi reperin, emri i vërtetë i të cilit është Rakim Mayers, në lidhje me një sulm në nëntor 2021 me një armë vdekjeprurëse. Ai u arrestua nga Divizioni i Vrasjeve të Grabitjes në LAPD dhe u ndëshkua për sulm, sipas kapitenit të LAPD Jonathan Tippet.

Më 6 nëntor, rreth orës 22:15, një debat mes dy të njohurve ka ndodhur pranë Selma Avenue dhe Argyle Avenue në zonën e Hollivudit. Debati u përshkallëzua dhe rezultoi që njëri të qëllonte me pistoletë në drejtim të tjetrit, sipas forcave të rendit. Viktima ka pësuar lëndime të lehta dhe më pas ka kërkuar tretman mjekësor.

Pas të shtënave, i dyshuari, i cili u identifikua si Mayers, dhe dy meshkuj të tjerë u larguan nga zona në këmbë.

Reperi “Fashion Killa”, 33 vjeçar, po mbërrinte me një avion privat kur u arrestua nga oficerët e LAPD-së dhe Forcat e Emigracionit dhe Doganave të SHBA-së, raportoi NBC News. Avokati i tij, Alan Jackson, konfirmoi për NBC se klienti i tij ishte arrestuar.

Ishte përballja e vetme televizive e dy kundërshtarëve në prag të balotazhit presidencial të së dielës, dhe Macron e shfrytëzoi sa mundi për të nxjerrë në dritë të keqe nacionalisten Le Pen.

Për gati tre orë, kandidatët për kreun e e Elizesë u përplasën për çështje si kostot e jetesës, Rusia, ndryshimet klimatike dhe emigracioni.

Le Pen kundërshtoi sanksionet mbi gazin dhe naftën ruse, duke thënë se një masë e tillë do t’i bëjë më shumë dëm Francës se sa Rusisë.

E ashpër replika e Macron që akuzoi rivalen nacionaliste se varet nga pushteti rus. Ai citoi një hua prej 9 milionë eurosh nga një investitor rus për Le Pen.

“Ju vareni nga pushteti rus, ju vareni nga Putin. Ju morët një kredi nga një bankë ruse në vitin 2015. Ajo flet me bankierin e saj në Rusi, dhe jo me liderët e tjerë botërore”, tha Macron.

Ndërsa Le Pen u përgjigj: “Ai e di shumë mirë se unë jam një grua e lirë dhe e pavarur. Mbroj Francën dhe francezët sepse jam patriote, këtë e kam treguar”.

Megjithatë gjatë debatit me Macron, Le Pen shprehu solidaritetin me popullin e Ukrainës dhe tha se agresioni rus në këtë shtet është i papranueshëm.

Dy kandidatët u përplasën gjithashtu për çështjen e emigracionit dhe lidhur me dëshirën e Le Pen për t’u hequr grave myslimane të drejtën e mbajtjes së shamive.

“Dua të ndaloj hixhabin në hapësirat publike. Dua ta them në mënyrën më të qartë, ajo është një uniformë e imponuar nga islamikët”, tha Le Pen.

“Ajo që shqetëson në deklaratat e tuaja është rruga që zgjedh. Nga pyetja për shaminë kalon tek terrorizmi dhe më pas tek Islamizmi dhe të huajt. Ju krijoni konfuzion lidhur me problemet”, shtoi Macron.

Sipas një sondazhi të institutit Elabe, ishte Macron fituesi i debatit televiziv, me një diferencë të theksuar prej 59 me 39 për qind. Macron, i cili fitoi raundin e parë të zgjedhjeve presidenciale, rezulton të jetë në avantazh ne prag të balotazhit, por miliona votues janë ende të pavendosur./A2CNN

Një shkencëtar dhe një burrë jashtë suazës, i njohur për karakterin lozonjar, kuriozitetin e fortë dhe eklektizmin e tij. Një personazh, që në fund të shekullit të 19-të, sfidoi konceptin e “unitetit”, të materies dhe të vetë botës. Nobelisti na la trashëgim një vizion të shformuar të realitetit

Albert Ajnshtajni nuk ishte i kënaqur të ishte një shkencëtar i shkëlqyer, ai ishte “njeriu i shekullit XX” – simbol i inteligjencës. Shkencëtari dhe filozofi i mirënjohur na ka lënë jo vetëm matematikën dhe shkencën, por edhe mësime për jetën. Pa dyshim që ai mbetet një nga mendimtarët më të mëdhenj të të gjitha kohërave, i lindur më 14 mars 1879 dhe vdiq më 18 prill 1955. Ajnshtajni qe një revolucionar në fushën e fizikës dhe filozofisë, ai arriti të interpretonte realitetin në një mënyrë të paprecedentë, gjetja e formulës së famshme të relativitetit.

Një shkencëtar dhe një burrë jashtë suazës, i njohur për karakterin lozonjar, kuriozitetin e fortë dhe eklektizmin e tij. Një personazh, që në fund të shekullit të 19-të, sfidoi konceptin e “unitetit”, të materies dhe të vetë botës. Nobelisti na la trashëgim një vizion të shformuar të realitetit. Fitues i çmimit “Nobel” në fizikë në vitin 1921, ai hodhi themelet e mekanikës kuantike dhe fizikës moderne. Përveçse një shkencëtar i madh, ai ishte edhe një filozof i madh.

USHQENI GJITHMONË KURIOZITETIN. “Unë nuk kam talent të veçantë, thjesht jam tmerrësisht kureshtar”, – shprehet ai. Kurioziteti ka spikatur gjithnjë tek ai. Gjithmonë ka “ngritur tërthore”, është rrekur të shkojë më tej. Ajnshtajni kapërceu kufijtë, kapërceu pengesat e fizikës klasike dhe, falë kureshtjes së tij, përmbysi vizionin që ne kishim për botën.

RËNDËSIA E IMAGJINATËS. “Imagjinata është më e rëndësishme se njohuria. Njohuria është e kufizuar, imagjinata përqafon botën, duke stimuluar përparimin, duke gjeneruar evolucionin”. Kreativiteti është i pranishëm edhe në shkencë. Pra, nëse shkenca përfaqëson “dijen”, formula, studimi, imagjinata dhe kreativiteti janë provat shtesë. Sikur ta lejonte imagjinata, si për shkencëtarin, të shihnim me ngjyra. Duke parë me ngjyra, mund të shihni një botë të re, përparim, evolucion.

GABIMI, ËSHTË MËSIMI MË I MADH. “Nuk keni gabuar kurrë, nëse nuk keni provuar diçka të re”. Edhe Ajnshtajni ka gabuar, edhe ai bëri gabime. Një nga mësimet më të forta të jetës që mund të nxjerrim prej tij, është rëndësia e gabimit: mënyra e vetme dhe e parë për të mësuar më shumë. Nga një gabim, ne jemi në gjendje të fillojmë përsëri më të vetëdijshëm.

BËHUNI NJERËZ ME VLERË. “Mos u mundoni të bëheni një burrë i suksesshëm, por një njeri me vlerë”. Thuhet se mes suksesit dhe vlerës qëndron një det i tërë. Fama, njohja, suksesi nuk janë asgjë para një njeriu me vlerë. Një njeri që di ta bëjë mirë punën e tij, që di të bëjë përparim, që di vërtet të kontribuojë në ndryshim, kjo është vlera. Të dish të bësh ndryshimin me kontributin tënd.

PARULLA: KËMBËNGULJE. Mos u trembni ose mos u frenoni nga pengesat dhe dështimet e jetës: gjithçka është pjesë e garës, por nëse keni këmbënguljen për t’u rikthyer në garë, herët a vonë do të arrini në vijën e finishit. Një hap i rëndësishëm është këmbëngulja. “Është e gjitha, pjesë e garës”, – thotë Ajnshtajni. Sepse rruga drejt zbulimit, deri në vijën e finishit, përbëhet nga pengesa, “gjunjëzime”, vështirësi dhe, natyrisht, rinisje. Të dish sesi të fillosh sërish është tashmë, një fitore e madhe. Përherë…